Basisopleiding: Duurzaam aankopen voor lokale besturen

Duurzaam aankopen wint terrein binnen overheden, maar blijkt in de praktijk vaak complex. Organisaties botsen op vragen rond wetgeving, interne afstemming, marktkennis en uitvoerbaarheid. Deze workshop ondersteunt deelnemers om duurzaam aankopen op een juridisch correcte, haalbare en impactvolle manier toe te passen binnen overheidsopdrachten. 

De workshop combineert inhoudelijke toelichting, praktische oefeningen en interactie, vertrekkend vanuit de realiteit van de deelnemers. Er is expliciet aandacht voor drempels, onzekerheden en leerprocessen. De kernboodschap is helder: begin klein, leer onderweg en durf bij te sturen. De inhoud en diepgang worden afgestemd op de maturiteit van de deelnemersgroep en de profielen in de groep op basis van een voorafgaand intakegesprek met de besteller (± 30 minuten – online). 

Na de workshop: 

• Begrijpen deelnemers waarom en hoe duurzaam aankopen kansen biedt voor hun organisatie en voor zichzelf
• Kennen de deelnemers de mogelijkheden en aandachtspunten binnen de wetgeving overheidsopdrachten
• Kunnen de deelnemers duurzaamheid gericht integreren in verschillende fases van de aankoopcyclus
• Beschikken de deelnemers over praktische handvaten om concrete criteria te formuleren
• Weten de deelnemers waar ze terechtkunnen voor verdere ondersteuning

Inhoud / programma

Introductie

Waarom is duurzaam aankopen relevant en interessant voor mijn organisatie?  Waarom kopen heel wat organisaties niet meer duurzaam aan? Samen met de deelnemers worden zowel voordelen als drempels verkend. Er is ruimte voor goede voorbeelden en voor pogingen die niet volledig geslaagd zijn, maar wel waardevolle inzichten opleverden. 

Het wettelijke kader voor duurzaam aankopen 

Er wordt een algemene schets voorzien van het wettelijk kader voor duurzaam aankopen. Enerzijds wordt ingegaan op de regels en principes die de wetgeving overheidsopdrachten voorziet voor een behoorlijk bestuur, en de belangrijke kansen die ze biedt om duurzaamheid te integreren in overheidsopdrachten. Anderzijds wordt kort stilgestaan bij aanvullende Europese en Vlaamse wetgevende initiatieven die vandaag of in de nabije toekomst verplichtingen creëren rond duurzaam aankopen.

De aankoopcyclus 

We nodigen uit om breder te kijken naar de rol van de organisatie als opdrachtgever. In deze visie gaat het niet enkel om wát je aankoopt, maar ook om hoe je als overheid richting geeft aan de markt, interne keuzes op elkaar afstemt en maatschappelijke doelen nastreeft in je opdrachtgeverschap.

Pre-tenderfase – strategisch voorbereiden
In deze fase staat de vraag centraal wat de organisatie wil bereiken met haar aankopen.

Tenderfase – duurzaam aanbesteden in de praktijk 
Dit vormt het kernonderdeel van de workshop. Hier wordt ingezoomd op de concrete overheidsopdracht en het bestek. Aan bod komen onder meer:

• Het strategisch gebruik van selectiecriteria, technische vereisten, gunningscriteria en uitvoeringsvoorwaarden
• Prijszetting op basis van Total Cost of Ownership en Life Cycle Analyses
• Inspiratiebronnen en hulpmiddelen, zoals criteriatools, keurmerken, voorbeeldbestekken en ondersteunende AI-toepassingen
• Aandachtspunten en valkuilen bij beoordeling

Post-tenderfase – van criteria naar effect
In deze fase ontmoet de theorie de praktijk. Sluit de duurzaamheidskeuzes die voor de tenderfase gemaakt werden, goed aan bij de realiteit van de organisatie?

Ondersteuning en afsluiter

Doelgroep

• Lokale besturen met verschillende maturiteit: de workshop is zo opgezet dat we kunnen inspelen op de context en ervaring van de deelnemers
• Aankopers, beleidsmakers en thematische experten met interesse in duurzame aanbestedingen

Begeleiding / docenten

Els Verwimp, Aquus consulting, Freelance expert in duurzame overheidsopdrachten 
+32 477 74 24 06 - els@aquus-consulting.com 

Praktisch

• Minimum aantal deelnemers: 8
• Maximum aantal deelnemers: 30
• Duurtijd van de opleiding: 2 uur

Locatie

Ter plaatse bij de bestellende stad of gemeente, in een zaal voorzien door het lokaal bestuur

Prijs voor het bestuur (incl btw)

200 euro

Hoe deze opleiding aanvragen?

De VVSG biedt deze vorming aan in het kader van haar Keuzemenu Agenda 2030. De vorming moet ten laatste op 13 december 2026 doorgaan. De reële kostprijs van de vorming wordt niet volledig aangerekend. Dit is mogelijk dankzij financiering door de Directie-Generaal voor Ontwikkelingssamenwerking en Humanitaire Hulp (DGD) van de federale overheid. Een lokaal bestuur kan in 2026 maximaal twee vormingen boeken. Wil je deze vorming boeken? Neem rechtstreeks contact op met de docent, vul samen de afsprakennota (opent nieuw venster)in, en bezorg hiervan een kopie aan de VVSG.