Verschillen tussen de Belgische en Nederlandse vuurwerkregels zorgen voor toenemende druk op Vlaamse grensgemeenten. Het Schakelpunt Grensbelemmeringen erkent de vuurwerkproblematiek als grensbelemmering. Voor de VVSG en Netwerk Brandweer bevestigt dat de nood aan een duidelijk federaal kader. Alleen een uniforme regeling kan de veiligheid verhogen, overlast beperken en vermijden dat het probleem verschuift naar andere gemeenten.
Verschillende regels lokken vuurwerktoerisme uit
In België kan consumentenvuurwerk het hele jaar door verkocht worden, terwijl dat in Nederland beperkt is tot enkele dagen rond nieuwjaar. Bovendien zijn bepaalde types vuurwerk in België wel toegelaten en in Nederland verboden.
Die verschillen zorgen voor vuurwerktoerisme naar Vlaamse grensgemeenten. Dat veroorzaakt concrete problemen voor lokale besturen, inwoners en hulpdiensten:
verkeershinder en parkeerdruk
zwerfvuil, wildplassen en andere overlast
risico’s voor veiligheid en openbare orde
ontwijking van nationale regelgeving
De druk op grensgemeenten neemt toe. Door de geplande strengere regels in Nederland dreigt het probleem nog groter te worden.
Schakelpunt ziet nood aan structurele aanpak
Het Schakelpunt schuift twee oplossingsrichtingen naar voren.
Een federale regeling is de meest structurele oplossing. Een nationaal verbod op consumentenvuurwerk kan het verschil in regelgeving wegwerken en zo de oorzaak van het probleem aanpakken.
Binnen het Europese kader kan België beperkingen opleggen om redenen van veiligheid, openbare orde en milieu.
Daarnaast stelt het Schakelpunt flankerende maatregelen voor, zoals:
een beperkte verkoopperiode
een aanpak van gerichte reclame naar buitenlandse klanten
bijkomende voorwaarden voor de verkoop van vuurwerk
Die maatregelen kunnen helpen, maar nemen de fundamentele verschillen niet weg.
Lokale besturen botsen op hun grenzen
De analyse bevestigt ook dat lokale besturen vandaag onvoldoende hefbomen hebben. Gemeenten kunnen het gebruik van vuurwerk regelen, maar niet de verkoop ervan.
Daardoor ontstaat een waterbedeffect. Strengere regels in één gemeente verschuiven het probleem naar andere gemeenten. Dat maakt een lokale aanpak alleen onvoldoende.
VVSG en Netwerk Brandweer vragen federaal verbod
Voor de VVSG en Netwerk Brandweer toont dit dossier aan dat België een coherente en uniforme aanpak nodig heeft. Beide organisaties pleiten voor een federaal verbod op consumentenvuurwerk voor particulieren, inclusief categorie F2.
Zo’n federale regeling:
verhoogt de veiligheid van inwoners en hulpverleners
beperkt overlast en handhavingsdruk
voorkomt ontwijking over gemeente- en landsgrenzen heen
Dit standpunt sluit aan bij het brede draagvlak bij lokale besturen en bij eerdere VVSG-standpunten.
Blik vooruit
De VVSG blijft dit dossier actief opvolgen in het overleg met de betrokken beleidsniveaus. Het Schakelpunt Grensbelemmeringen bezorgde het advies ook aan de federale minister van Economie, die bevoegd is voor de verkoop van springstoffen.
Via het Schakelpunt werken de betrokken partners verder aan concrete oplossingen en aan afstemming met Nederland. De VVSG blijft signalen van lokale besturen verzamelen en onderbouwen, zodat het dossier beleidsmatig sterker staat.
De druk op grensgemeenten neemt toe. Daarom vraagt de VVSG dat de federale overheid dit dossier prioritair behandelt. Zonder structurele ingreep dreigt de problematiek verder te groeien. Alleen een federaal kader, afgestemd met de buurlanden, kan deze grensbelemmering duurzaam oplossen.
