Referentieadres mogelijk als eerste inschrijving in vreemdelingenregister

In de nieuwe versie van de Algemene Onderrichtingen over het houden van de Bevolkingsregisters(opent nieuw venster) bevestigt de Federale Overheidsdienst Binnenlandse Zaken dat een eerste inschrijving in het vreemdelingenregister op een referentieadres mogelijk is, ook als er daarvoor nog geen inschrijving op een gewoon adres was. Zo komt er een einde aan de onduidelijkheid over de vraag of er voorafgaand aan een inschrijving op een referentieadres al een inschrijving op een gewoon adres geweest moet zijn of niet. Deze verduidelijking is vooral maar niet alleen belangrijk voor vreemdelingen die een erkenning als vluchteling of de subsidiaire bescherming krijgen terwijl ze dakloos zijn. 

Fictieve inschrijving op adres Dienst Vreemdelingenzaken

Als een verzoeker internationale bescherming zich aanmeldt, schrijft de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) de verzoeker internationale bescherming in het wachtregister in op het adres van de DVZ. Dat is een ‘fictieve’ inschrijving want de verzoeker woont niet op dat adres. Na maximaal 6 maanden schrapt de DVZ die fictieve inschrijving. 

Door het tekort aan opvangplaatsen krijgen alleenstaande mannen geen opvangplaats wanneer ze hun verzoek internationale bescherming indienen. En dus ook geen inschrijving op het adres van die opvangplaats. Deze verzoekers internationale bescherming zijn vaak dakloos. Als ze dan hun erkenning als vluchteling of hun subsidiaire bescherming ‘op straat krijgen’, hebben ze vaak nog nooit een inschrijving in het wachtregister op een gewoon adres gehad. In het beste geval hebben ze nog de inschrijving op het adres van de DVZ maar dat is een fictieve inschrijving.

Inschrijving vreemdelingenregister nodig na toekenning internationale bescherming

Zodra de positieve beslissing tot toekenning van de internationale bescherming er is, moeten de betrokkenen zich bij de gemeente aanmelden. De gemeente schrijft hen dan in het vreemdelingenregister in en levert de bijbehorende elektronische A kaart af. Maar deze dakloze personen met een positieve beslissing hebben geen adres waarop ze zich in het vreemdelingenregister kunnen laten inschrijven. Zonder inschrijving in het vreemdelingenregister, geen elektronische A kaart. Zonder A kaart kan de zoektocht naar een woning, naar werk, (verplichte) inburgering, … de facto niet beginnen.

Referentieadres mogelijk als eerste inschrijving

De gebruikelijke oplossing om dakloze personen administratief in orde te brengen, is een referentieadres bij het OCMW. Maar er was dus onduidelijkheid over de mogelijkheid om een referentieadres in het vreemdelingenregister te geven aan vreemdelingen die nog geen inschrijving op een gewoon adres gehad hebben. Die onduidelijkheid is nu van de baan.

Punten 14 en 113 van de Algemene Onderrichtingen brengen nu duidelijkheid: 'De termen ‘geen verblijfplaats hebben of meer hebben’ moeten zo worden begrepen dat de betrokkene er ofwel nooit een heeft gehad, namelijk het ‘geen’, ofwel er wel een heeft gehad maar deze heeft verloren, namelijk het ‘geen meer’. 

Lokale besturen die geconfronteerd worden met dakloze erkend vluchtelingen of subsidiair beschermden die nog geen inschrijving op een gewoon adres in het wachtregister of vreemdelingenregister hadden, kunnen deze personen dus een referentieadres bij het OCMW geven. Zo kunnen deze mensen toch aan hun zoektocht naar een woning en aan hun integratie in België beginnen.