Ook in 2026 mildere werkgeversbijdrage pensioenen lokale besturen

Lokale besturen kunnen ook in 2026 hun reserves, die zich in de schoot van de Federale Pensioendienst bevinden, inzetten om de werkgeversbijdrage voor de pensioenen van hun ambtenaren te milderen. De federale regering keurde daarvoor een besluit goed. 

Deze maatregel geldt specifiek voor de zogenaamde ex-pool 1-besturen. Dat zijn lokale besturen die al lange tijd hun pensioenlasten gesolidariseerd hebben binnen (de voorloper van) het Gesolidariseerd Pensioenfonds. In de beginjaren bouwden zij reserves op, die nu al enkele jaren helpen om de pensioenfactuur te milderen.

Werkgeversbijdrage daalt opnieuw naar 34,5%, mogelijk tot eind 2028

Betaal je als lokaal bestuur ambtenarenpensioenen? Dan financier je die via twee stromen. Eerst is er de basisbijdrage, berekend op de lonen van je actieve statutaire medewerkers. Is die bijdrage op jaarbasis lager dan het bedrag dat je aan pensioenen uitbetaalt? Dan volgt ook een responsabiliseringsbijdrage.

Voor 2026 ligt de basispensioenbijdrage op 45% van de statutaire loonmassa: 37,5% werkgeversbijdrage en 7,5% persoonlijke bijdrage. Met het koninklijk besluit van 7 januari 2026 (gepubliceerd in in het Belgisch Staatsblad op 19 januari en bij Inforum te vinden onder nr. 260992), daalt de werkgeversbijdrage voor de ex-pool 1-besturen opnieuw naar 34,5%, zoals in de vorige jaren.

Daarnaast betaalt 66% van de Vlaamse lokale besturen een responsabiliseringsbijdrage. Deze bijdrage werd jarenlang doorgerekend met een korting (coëfficiënt) van 50%, maar steeg in 2024 al naar 70,337%. De Vlaamse overheid blijft ook deze legislatuur financieel tussenkomen.

De VVSG stelt voor om de korting van 3% aan te houden zolang er middelen zijn in het ex-pool 1-reservefonds. Door de oplopende pensioenlasten raakt dat fonds vermoedelijk tegen eind 2028 uitgeput. Hou daar rekening mee bij de opmaak van je meerjarenplanning 2025-2031 als je tot de ex-pool 1-besturen behoort.

Pensioenfactuur stijgt, betekenisvolle federale ondersteuning blijft uit

De pensioenlasten voor Vlaamse lokale besturen blijven toenemen. In 2024 ging het om 1,898 miljard euro. Tegen 2031 stijgt dat naar verwachting tot 2,5 miljard euro. Dat betekent een jaarlijkse toename van gemiddeld 4,3% sinds 2020. Ook de werkgeversbijdrage is fors gestegen: van 11,90% in 1987 naar 37,5% vandaag.

Die stijging komt vooral door de vergrijzing en het gesloten financieringssysteem. Lokale besturen dragen de volledige pensioenfactuur, zonder een betekenisvolle steun van de federale Schatkist. Dat staat in scherp contrast met de pensioenen van werknemers en zelfstandigen, waar de federale overheid wel belastinggeld inzet.

VVSG vraagt eerlijke verdeling van pensioenlasten

In haar memorandum vraagt de VVSG om een plafond op de basispensioenbijdrage: maximaal 45%, zoals in 2024. Ook de responsabiliseringscoëfficiënt moet opnieuw zakken naar 50%. Het tekort dat daardoor ontstaat, moet de federale overheid bijpassen.

Op langere termijn pleit de VVSG voor een daling van de bijdragen naar een ‘normaal’ niveau, in verhouding tot andere sectoren en rekening houdend met de hogere statutaire pensioenen. Uiteindelijk moet er één gezamenlijk fonds komen voor alle statutaire pensioenen van verschillende overheden, met een eerlijke verdeling van de kosten tussen de werkgevers en de Schatkist.

De VVSG vraagt ook een aparte regeling voor (ex-)publieke ziekenhuizen. De financiering moet eenvoudiger en eerlijker. Vandaag komt de volledige pensioenfactuur nog te vaak terecht bij het OCMW of het gemeentebestuur van de vestigingsplaats.

Op 21 januari 2026 ging de VVSG hierover in gesprek met minister Jambon, samen met de Brusselse en Waalse Vereniging van Steden en Gemeenten, de drie overheidsvakbonden ACOD, ACV-OD en VSOA en de Federale Pensioendienst. Kort samengevat komt het antwoord van de minister erop neer dat hij openstaat voor administratieve vereenvoudigingen, maar geen geld kan vrijmaken bovenop wat hij nu doet. De minister verwijst hiermee naar de extra federale middelen (75 miljoen euro, oplopend naar 125 miljoen euro in 2029) vanaf 2027 ter financiering van de pensioenuitgaven van besturen gevestigd in een gemeente met meer dan 100.000 inwoners, en naar de federale steun van 50 à 60 miljoen euro om een korting op 30% van de lokale uitgaven voor een tweede pensioenpijler te garanderen.