Het Vlaamse aardgasdistributienet zal de komende decennia sterk inkrimpen. Dat blijkt uit een studie van Trinomics en DNV in opdracht van de Vlaamse Nutsregulator (VNR). De VVSG vindt het belangrijk dat de afbouw van het gasnet gecoördineerd en sociaal rechtvaardig verloopt, zoals ook opgenomen in ons memorandum.
In het middenscenario van de studie, gebaseerd op het huidige beleid, daalt het aantal gasaansluitingen van 2,4 miljoen in 2023 naar 1,3 miljoen in 2050. Het gasverbruik zakt zelfs van 55 naar 13 terawattuur (TWh). Nieuwe energiedragers zoals waterstof of CO₂ zijn slechts in een beperkt deel van het netwerk technisch haalbaar. De rest moet stelselmatig ontmanteld worden, wat tussen de 300.000 en 600.000 euro per kilometer kost.
Belang van langetermijnvisie en duidelijke communicatie
De onderzoekers benadrukken dat er nood is aan duidelijke langetermijnplannen voor aardgas en biomethaan. Die moeten afgestemd zijn op de klimaatdoelstellingen en de lokale warmteplannen. Pilootprojecten kunnen helpen om afbouwstrategieën en communicatie met bewoners in de praktijk te testen.
Geplande afbouw goedkoper dan spontane afkoppeling
Als het beleid niet ingrijpt, dreigen de nettarieven sterk te stijgen. De kosten voor het net blijven namelijk hoog, terwijl het aantal gebruikers daalt. Een geplande en gecoördineerde afbouw is goedkoper en sociaal rechtvaardiger dan een spontane afkoppeling. Dat vraagt om duidelijke informatie, begeleiding en bescherming van kwetsbare huishoudens.
VVSG roept op tot tijdig beleid en betrokkenheid van lokale besturen
De studie beveelt aan dat de VNR maatregelen overweegt om te vermijden dat het gasnet eindigt in ‘stranded assets’. Dat is infrastructuur die niet meer gebruikt wordt, maar nog wel geld kost. De Vlaamse overheid moet daarom snel knopen doorhakken en samen met de lokale besturen de transitie rechtvaardig uittekenen.
