De Vlaamse regering kondigt met de septemberverklaring en bijhorende begrotingsbeslissingen nieuwe besparingen en maatregelen aan voor de zorgdiensten. De VVSG maakt zich zorgen over de financiële haalbaarheid voor de diensten en de betaalbaarheid en toegankelijkheid voor gebruikers.
Veel maatregelen vragen nog een verdere concrete uitwerking. De VVSG gaat hierover in dialoog en volgt dit nauw op. Tegelijk onderzoeken we de concrete gevolgen voor lokale besturen en hun diensten.
Gezinszorg krijgt geen uitbreiding in 2027
De Vlaamse regering voorziet voorlopig geen extra uren voor gezinszorg. Nochtans blijkt uit onze monitoring dat veel openbare diensten door de afroming van het urencontingent in 2026 nu al tegen de grenzen van hun urencontingent aanlopen. Daardoor hebben ze weinig ruimte om huidige maar ook bijkomende zorgvragen op te vangen.
De VVSG betreurt dan ook dat er voorlopig geen extra groeiruimte komt. De vraag naar gezinszorg blijft groot, maar de gesubsidieerde uren groeien niet mee.
Daarnaast kondigt de Vlaamse regering een besparing van 8 miljoen euro aan op de aanvullende thuiszorg.
Hogere prijs en plafond voor dienstencheques
Ook voor de dienstencheques kondigt de Vlaamse regering ingrijpende maatregelen aan. Volgens de huidige plannen:
- stijgt de prijs met 2 euro per cheque tot 175 cheques per adres,
- komt er vanaf de 175ste cheque nog 1 euro extra bij,
- en geldt een maximum van 300 dienstencheques per adres.
Voor bepaalde kwetsbare doelgroepen(opent nieuw venster), zoals eenoudergezinnen, personen met een handicap en mensen met een zware zorgbehoefte, zou de extra prijsstijging boven 175 cheques niet gelden.
De Vlaamse regering werkt ook aan bijkomende maatregelen. Zo zouden dienstencheques van 10 euro vanaf 1 januari niet meer bruikbaar zijn. Gebruikers krijgen die cheques terugbetaald. Daarmee wil de Vlaamse regering vermijden dat mensen vooraf grote hoeveelheden cheques kopen.
Ook een mogelijk plafond op administratieve vergoedingen ligt op tafel. Daarover wacht de Vlaamse regering nog de resultaten van een lopend onderzoek af.
Tot slot zou er een taskforce komen die mogelijk jobverlies in de sector opvolgt. Die moet werknemers waar nodig begeleiden naar andere jobs, bijvoorbeeld in de zorgsector.
Besparingen beperken uitbreiding ouderenzorg
Volgens informatie die ons informeel bereikt, zou de Vlaamse regering het uitbreidingsbudget voor ouderenzorg halveren.
Dit zou zich vertalen in een halvering van het geplande budget voor de erkenningskalender woonzorgcentra en centra voor kortverblijf voor 2027 tot 2029. Nochtans keurde de Vlaamse regering deze zomer die kalender goed. Het beschikbare budget voor uitbreiding zou vooral naar kortverblijf gaan waardoor de uitbreiding voor woonzorgcentra beperkt zal zijn.
Voor de centra voor dagverzorging zouden de niet-benutte middelen voor de F-forfaits worden geschrapt. We gaan ervan uit dat deze besparing geen gevolgen heeft voor de huidige financiering van de centra voor dagverzorging.
Deze informatie is nog niet officieel bevestigd. De VVSG volgt de ontwikkelingen op de voet.
VVSG vraagt werkbare oplossingen voor diensten en gebruikers
De besparingen en maatregelen raken openbare zorgdiensten, medewerkers en inwoners rechtstreeks. De VVSG vraagt daarom aandacht voor de financiële leefbaarheid van de diensten, betaalbare zorg voor gebruikers en de continuïteit van de dienstverlening. We willen samen met de Vlaamse overheid en andere partners uit de sector zoeken naar werkbare oplossingen. Die moeten budgettair haalbaar zijn en tegelijk voldoende ruimte laten voor kwaliteitsvolle en toegankelijke dienstverlening.
Daarnaast kunnen ook de aangekondigde wijzigingen aan het Gemeentefonds de openbare zorgdiensten treffen. Als lokale besturen minder middelen ontvangen, kan dat ook gevolgen hebben voor hun investeringen in zorg en welzijn. In een open brief aan de Vlaamse regering waarschuwt de VVSG daarom voor de bredere gevolgen van de Vlaamse begrotingsmaatregelen. We vragen overleg en willen dat de Vlaamse regering de volledige financiële impact op lokale besturen in rekening brengt.
