Hoe vertaal je grote klimaatuitdagingen naar haalbare acties op lokaal niveau? In Chefchaouen en Berkane, twee steden in Marokko, zochten lokale besturen, experten en burgers samen naar antwoorden tijdens twee intensieve klimaat-hackathons, georganiseerd door de VVSG. Het resultaat: gedragen roadmaps met concrete acties waar steden meteen mee aan de slag kunnen.
De hackathons kaderen binnen het samenwerkingsprogramma GLoBe 2022–2026 en dienen als proeftuin voor innovatieve vormen van internationale samenwerking. We testen hoe meer participatieve en inclusieve werkvormen de klassieke samenwerking tussen steden versterken. In deze fase lag de focus op twee stedenbanden in Marokko. In Chefchaouen, partnerstad van Kortrijk, en in Berkane, verbonden met Sint-Truiden, brachten de lokale besturen een brede waaier aan actoren samen: van beleidsmakers en administraties tot middenveldorganisaties en experten.
De ambitie was duidelijk: niet blijven hangen in analyse, maar in één dag komen tot een gedragen en uitvoerbare klimaatroadmap.
Van probleem naar actie in vier stappen
De aanpak was strak gestructureerd en verliep in vier fases.
De deelnemers brachten de belangrijkste klimaatproblemen in kaart.
Daarna bedachten ze oplossingen.
Die vertaalden ze vervolgens naar concrete acties.
Tot slot werden die acties samen geprioriteerd en samengebracht in één roadmap.
Deze intensieve methodiek van uitwisselen zorgde voor focus en resultaat. Of zoals een facilitator het samenvatte: 'Het proces brengt deelnemers stap voor stap van probleem naar gezamenlijke beslissing.'
Chefchaouen: focus op mobiliteit, afval en publieke ruimte
In Chefchaouen stonden drie thema’s centraal:
mobiliteit
afvalbeheer
de veerkracht van publieke ruimte en erfgoed.
De stad kampt onder meer met verkeersdruk, afvalproblemen en kwetsbare infrastructuur onder invloed van klimaat en toerisme.
De deelnemers kwamen met oplossingen zoals de aanleg van parkings aan de rand van de stad met shuttlevervoer. Na een gezamenlijke stemming werd een roadmap opgesteld met zes prioritaire acties, gespreid over korte en middellange termijn.
Berkane: water, landbouw en vergroening centraal
In Berkane stonden drie andere grote uitdagingen centraal:
waterbeheer
stedelijke vergroening
toekomstgerichte landbouw.
De stad ondervindt sterk de gevolgen van droogte en klimaatverandering, wat zowel de leefomgeving als de lokale economie onder druk zet.
Tijdens de hackathon werden zes prioritaire acties bepaald. Enkele belangrijke voorstellen zijn de digitalisering van irrigatiesystemen voor openbaar groen, de uitbreiding van groene ruimtes en het verkennen van een lokale fruitveiling.
Wat maakt deze aanpak sterk?
De kracht van de hackathons ligt in de combinatie van snelheid, samenwerking en concrete resultaten. In slechts één dag ontstaat een gedeeld inzicht in de uitdagingen, een lijst met haalbare acties en duidelijke rollen en eerste stappen. Een deelnemer vatte het treffend samen: 'In één dag deden we wat anders maanden vergadertijd vraagt: een echte roadmap en een gedeeld vertrekpunt.
Inspiratie voor lokale besturen
Deze hackathons tonen aan hoe je complexe uitdagingen vertaalt naar concrete acties. Met co-creatie, een duidelijke methodiek en snelle besluitvorming, krijgen lokale besturen meteen praktische handvatten.
We testen deze methodiek ook later dit jaar in Vlaanderen, met als doel steden en gemeenten met internationale partnerschappen inspiratie te bieden om complexe uitdagingen in co-creatie aan te pakken.
Een woord van dank gaat naar Route 2030 en lokale partner Digitancy voor de goede begeleiding.
