In maart 2025 werd de democratisch verkozen burgemeester van Istanbul, Ekrem İmamoğlu, opgepakt. Vandaag zit hij bijna een jaar gevangen. Zijn aanhouding, vier dagen voor hij zich kandidaat zou stellen voor het presidentschap, past in een bredere druk op lokale politici in Turkije. De VVSG veroordeelt deze ondermijning van de lokale democratie en steunt initiatieven die de rechtsstaat en de autonomie van lokale besturen verdedigen.
Europese delegatie naar Istanbul
Van 25 tot 27 februari reisde Mathias De Clercq, burgemeester van Gent en voorzitter van het Europese stedennetwerk Eurocities, naar Istanbul. Hij deed dat samen met collega-burgemeesters uit Parijs, Oslo, Zagreb en het Italiaanse Arezzo.
De missie kadert in het initiatief ‘Mayors for Democracy’ van Eurocities. Daarmee verenigen burgemeesters zich in de verdediging van democratisch bestuur en de rechtsstaat in Europa.
De delegatie riep op tot de onmiddellijke vrijlating van İmamoğlu en hoopte hem in de gevangenis te kunnen bezoeken, wat helaas niet gelukt is. Ze woonden ook een protestactie bij en hadden een ontmoeting met de vrouw van İmamoğlu en met Nuri Aslan, de waarnemend burgemeester van Istanbul.
Daarnaast vragen ze de Europese Unie om krachtiger op te treden tegen de uitholling van democratische praktijken in Turkije, waar verschillende lokale politici te maken krijgen met politiek gemotiveerde arrestaties.
“
Met ons bezoek willen we als stadsbestuurders onze solidariteit tonen met İmamoğlu en zijn collega-burgemeesters die zijn opgesloten in Turkije. De lokale democratie in Turkije staat zwaar onder druk met politieke processen, het monddood maken van de oppositie en het verbod op protesten. Het is belangrijk dat we dit blijven aanklagen.
Mathias De Clercq
burgemeester van Gent en voorzitter van het Europese stedennetwerk Eurocities
Hij benadrukt ook het bredere belang:
“Wanneer de lokale democratie wordt ondermijnd, komen de democratische grondslagen van de hele Europese samenleving in gevaar. We roepen de Europese instellingen op om hier duidelijker stelling in te nemen en druk uit te oefenen op de Turkse regering.”
Democratische achteruitgang baart zorgen
İmamoğlu won in 2019 de burgemeestersverkiezingen in Istanbul als oppositiekandidaat. Het was de eerste keer in 25 jaar dat de partij van president Erdogan (AKP) de grootste stad van Turkije niet bestuurde.
Sindsdien volgden aanklachten en onderzoeken elkaar op. Na zijn herverkiezing in 2024 werd hij op 19 maart 2025 opgepakt voor vermeende linken met terrorisme, spionage en corruptie. Ook andere burgemeesters uit het district Istanbul zijn intussen opgepakt of gevangengezet.
Lokale democratie verdient bescherming
Voor de VVSG is dit geen ver-van-ons-bedverhaal. Lokale besturen vormen de basis van onze democratie. Burgemeesters en schepenen moeten hun mandaat vrij en zonder politieke druk kunnen uitoefenen.
Via onze Europese koepelorganisatie CEMR staan we in contact met onze Turkse zusterorganisatie UMT. We steunen hen in hun inzet voor sterke, autonome lokale besturen in Turkije.
Internationale solidariteit tussen steden en gemeenten is essentieel. Wanneer lokale democratie ergens in Europa wordt uitgehold, raakt dat ons allemaal. Daarom blijven we samen met onze leden en onze Europese partners opkomen voor sterke, autonome en democratisch verkozen lokale besturen.
