STERK GEZIeN: gezinsbeleid steunt kinderopvang

Sterk lokaal gezinsbeleid vraagt om een duidelijke visie en actieve betrokkenheid van lokale besturen. Daarom organiseerden Agentschap Opgroeien en de VVSG samen opnieuw ‘STERK GEZIeN, naar een krachtig lokaal gezinsbeleid’. Tijdens vijf provinciale sessies kregen beleidsmedewerkers kinderopvang meer inzicht in hun adviesrol bij de toekenning van bijkomende gesubsidieerde plaatsen kinderopvang. Maar waarom is dat advies zo belangrijk? En hoe kan een lokaal bestuur een bijdrage leveren?

In elke gemeente wonen gezinnen met jonge kinderen die een betaalbare opvangplek van goede kwaliteit zoeken. Vandaag is 82% van de opvangplaatsen inkomensgerelateerd. De Vlaamse regering wil dit nog uitbreiden. In maart maakte Opgroeien bekend hoeveel extra plaatsen beschikbaar komen en in welke gemeenten. In het najaar komen er ook nog stimulansen voor innovatieve projecten zoals bedrijfscrèches en samenwerking tussen kinderopvang, scholen en woonzorgcentra.

De adviesfunctie van lokale besturen 

Lokale besturen weten als geen ander wat er op hun grondgebied nodig is. Daarom kunnen ze Opgroeien adviseren over de toekenning van nieuwe inkomensgerelateerde plaatsen kinderopvang. Dat advies is verankerd in het besluit van de Vlaamse Regering lokaal beleid kinderopvang. Hierin staat dat een lokaal bestuur een Lokaal Overleg Kinderopvang (LOK) opricht en dit bij het adviesproces betrekt, beleidsdoelstellingen voor kinderopvang bepaalt, advies geeft over de uitbreiding van vergunde en gesubsidieerde opvangplaatsen, en organisatoren en gebruikers informeert over de procedure en criteria.

Het advies moet transparant, objectief en op feiten gebaseerd zijn. Lokale besturen kunnen criteria opstellen die aansluiten bij hun strategische meerjarenplanning. Denk aan factoren zoals ligging, betaalbaarheid, toegankelijkheid, flexibiliteit, duurzaamheid en samenwerking met lokale initiatiefnemers. Dieter Vanhecke van Opgroeien verwoordt het als volgt: ‘Een lokaal bestuur kent de kinderopvangbehoefte in zijn gemeente of stad. Zijn advies helpt subsidies gericht toewijzen, zodat nieuwe opvangplaatsen komen waar ze nodig zijn. Opgroeien gebruikt dit advies om aanvragen te versterken en het Vlaamse beleid lokaal aan te vullen. Zo bepaalt het lokale bestuur mee de richting van de beslissing en draagt het bij aan een toegankelijk en kwaliteitsvol opvangaanbod.’

Van strategie naar praktijk 

Tijdens de STERK GEZIeN-sessies leerden lokale besturen hoe ze hun functie als adviseur het best kunnen uitvoeren. Hoe stel je criteria op? Welke procedure volg je? Hoe maak je dat organisatoren van kinderopvang goed geïnformeerd zijn? Gemeenten die dit proces goed uitwerken, staan sterker bij toekomstige uitbreidingsrondes. De grote opkomst – er namen ongeveer 150 beleidsmedewerkers kinderopvang deel – toont aan dat er veel mensen op zoek zijn naar informatie en ondersteuning. Wendy Verdickt, beleidsmedewerker uit Mechelen, nam deel aan een van de sessies en schetst haar ervaringen: ‘Het is altijd fijn om met andere gemeenten en steden tips en ervaringen uit te wisselen. 

Vaak worstelen we met dezelfde vragen en uitdagingen en dan kan uitwisseling helpen. Het lokale advies van de stad bij uitbreidingsrondes kan ertoe aanzetten de geografische spreiding te bewaken of bepaalde lokale beleidsprioriteiten mee een plek te geven in de Vlaamse beslissingen. Bovendien maakt de uitwisseling van expertise en goede praktijken ons sterker in het formuleren van goed gefundeerde adviezen en helpt dit ons een beter zicht te krijgen op lokale tekorten.’

Iets voor jouw gemeente? 

Sterke regie in kinderopvang begint met een goed omkleed advies. Begin er meteen aan met duidelijke criteria en een heldere procedure. Zo versterk je de kinderopvang in je gemeente en komen nieuwe plaatsen terecht waar de nood het hoogst is. Bouw mee aan toegankelijke kinderopvang en neem je adviesrol op. —