We willen allemaal dat kinderen en jongeren opgroeien met kansen, vandaag én morgen. Daarom kijken lokale besturen verder dan de dag van vandaag en nemen ze hun verantwoordelijkheid voor de toekomst.
Lokale besturen zijn immers het best geplaatst om te voelen waar de noden van kinderen, jongeren en gezinnen liggen en om daar, naar de plaatselijke omstandigheden, het best passende antwoord op te bieden. Het zijn zij die van leefomgevingen plekken maken waar kinderen en gezinnen groeien: door te streven naar voldoende kinderopvang, degelijk onderwijs en een rijk aanbod aan vrije tijd. Maar het stopt niet daar. Een kwaliteitsvolle leefomgeving betekent een goede planning voor ruimtelijke ordening; een visie op sociale cohesie ook, om warme buurten te creëren.
Het betekent dat er over mobiliteit is nagedacht, waardoor al dat aanbod voor iedereen vlot en veilig bereikbaar is. Het betekent oog hebben voor wie hulp kan gebruiken. Gemeenten doen dat via het Sociaal Huis, via de Huizen van het Kind of OverKop-huizen, via extra ondersteuning voor jonge gezinnen, nieuwkomers of de groeiende groep van alleenstaande ouders.
De VVSG liet pas een wetenschappelijk onderzoek uitvoeren naar de staat van het gezinsbeleid in onze steden en gemeenten. Lokale besturen rapporteerden zelf dat, ondanks de vele acties die worden opgezet om kinderen, jongeren en gezinnen te ondersteunen, op vele plaatsen het samenkomen van die acties in een echt beleid nog moeilijk is. Besturen zoeken vaak nog naar hun visie op wat ze precies voor welke gezinnen willen betekenen en hoe ze die noden in een beleid willen gieten. Ze zoeken hoe ze die brede doelstelling van gezinnen ondersteunen opnemen over alle gemeentelijke diensten heen en hoe ze daarin samenwerken met externe partners.
Van Vlaanderen verwachten we een betere financiële en inhoudelijke ondersteuning voor het lokale gezinsbeleid. Het plan jeugdhulp kondigt vanuit Welzijn belangrijke inspanningen inzake preventie aan, de budgetten voor zowel de Huizen van het Kind als voor de OverKop-huizen zouden een stevige opwaardering krijgen.
Inhoudelijk reiken we de hand naar het agentschap Opgroeien. Daarnaast bouwen we onze eigen ondersteuning in gezinsbeleid stevig uit. In de eerste helft van 2025 trokken we door Vlaanderen en gingen praten met 90 besturen over hun gezinsbeleid en over hoe daarin stappen te zetten. Binnenkort laten we een tweede wetenschappelijk onderzoek uitvoeren over lokaal gezinsbeleid en welke ondersteuning besturen daarbij kunnen gebruiken.
De kennis en rijkdom aan initiatieven die lokaal al bestaan brengen we samen op de Inspiratiedag Lokaal Opgroeien van 26 februari in Antwerpen. Het grote aantal inschrijvingen voor die dag toont nog eens aan hoezeer het thema leeft.
Veel uitdagingen dus, maar ook veel redenen om het nieuwe jaar te kunnen beginnen in het vertrouwen dat het goed komt. —
