Schapenbegrazing in Erpe-Mere
Erpe-Mere zet sinds 2020 schapen in voor het beheer van ruim 5 hectare groenzones. De gemeente vervangt daarmee gedeeltelijk machinaal onderhoud door een ecologische en kostenefficiënte aanpak die biodiversiteit stimuleert en de CO₂-uitstoot verlaagt.
Inhoud van deze pagina
Algemene gegevens
Oudenaardsesteenweg 458
9420 Erpe-Mere
België
Wat is er gebeurd?
Sinds 2020 laat Erpe-Mere jaarlijks ruim 5 hectare aan groenzones, onder meer op Steenberg en aan de begraafplaats in Erpe (deze werd intussen als natuurbegraafplaats in gebruik genomen), begrazen door schapen. De gemeente werkt hiervoor samen met een lokale schaapherder. De begrazing vervangt op deze locaties het traditionele machinale onderhoud. De schapen worden flexibel ingezet op verschillende percelen, afhankelijk van de beheerbehoeften. Dankzij deze aanpak worden de terreinen onderhouden zonder inzet van machines, terwijl tegelijk wordt gewerkt aan natuurbeheer, biodiversiteit en een duurzamer beheer van de openbare ruimte.
Waarom?
De gemeente zocht naar een duurzame en efficiënte manier om groenzones te beheren. Schapenbegrazing verlaagt de CO₂-uitstoot, vermindert geluidshinder en voorkomt bodemverdichting op kwetsbare terreinen. Daarnaast draagt begrazing bij aan meer biodiversiteit door de verspreiding van zaden en het creëren van gevarieerde vegetaties. Ook helpt de methode bij het beheersen van hardnekkige onkruiden en invasieve exoten. Naast de ecologische voordelen biedt deze aanpak economische meerwaarde doordat er minder nood is aan machines, brandstof, onderhoud en personeelsinzet.
Het beoogde resultaat
De gemeente past schapenbegrazing sinds 2020 succesvol toe op ruim 5 hectare per jaar. Het project leverde zowel ecologische als economische voordelen op en toont aan dat begrazing een haalbaar alternatief kan zijn voor traditioneel machinaal groenonderhoud.
Wat waren de uitdagingen?
Het succes van de aanpak hangt af van een goede samenwerking met een lokale schaapherder en voldoende beschikbare begrazingscapaciteit. Daarnaast zijn duidelijke afspraken nodig over timing, locaties en oppervlakte. Ook sensibilisering van inwoners, bijvoorbeeld rond honden aan de leiband, blijft belangrijk. De herder doet actief aan informatiedelen, zo worden de collega’s van de groendienst maar ook de bestuursleden geïnformeerd, teambuilings zijn ook mogelijk.
De succesfactoren
Een sterke samenwerking met een lokale schaapherder, flexibele inzet van de kudde en tijdige afstemming over de beheerlocaties vormen belangrijke succesfactoren. De combinatie van kostenbesparing, biodiversiteitswinst, minder uitstoot en een positieve beleving voor inwoners zorgt voor breed draagvlak voor het project.
Tips voor andere gemeenten
Start met een aantal proefterreinen, waar traditioneel maaien niet altijd de beste of makkelijkste oplossing is. Deelname aan 'Bye bye gazon' kan ook versterkt worden door begrazing. Communicatie en een toegankelijke herder is zeker een goed werkpunt, beleving (zeker als er kleine lammetjes zijn) dragen bij tot positieve impact. Voor de biodiversiteit is het ook een meerwaarde, zo hadden we na 2 jaar begrazing Pinksterbloemen in onze grasperken. Aanvullen met traditioneel maaien van de netheidsstrook is uiteraard steeds aan te raden. Beschermen van plantgoed en bomen is zeker een aandachtspunt, want de schapen smullen dit ook graag.
Algemeen contact
Deel je eigen praktijk
Wil je actief helpen en onze praktijkendatabank aanvullen? Deel zelf een praktijkvoorbeeld en inspireer je collega’s.