De VVSG kennisdatabank

Het centrum en het bijhorend kernwinkelgebied zijn vaak het uithangbord van steden en gemeenten. Toch staan die centra de laatste jaren steeds meer onder druk door de negatieve impact van de groeiende leegstand, mobiliteitsuitdagingen, de kwaliteit van het openbaar domein en de toename van perifere economische ontwikkelingen.

Wie Europa zegt, denkt vaak aan Europese subsidies. Lokale besturen kunnen de Europese subsidieprogramma’s gebruiken voor financiële steun aan gemeentelijke projecten of voor samenwerkingsverbanden binnen Europa. VVSG zet in op maximaal gebruik van EU-subsidies voor lokale besturen en informeert, samen met VLEVA, over subsidiemogelijkheden.

In België geldt een algemeen rookverbod in alle gesloten, publiek toegankelijke ruimtes en werkplaatsen. Dat verbod beschermt niet-rokers tegen de schadelijke gevolgen van passief roken. Sinds de wetswijziging van 2024 zijn ook verschillende openluchtlocaties rookvrij.

Met het decreet van 15 juli 2016 betreffende het integraal handelsvestigingsbeleid, wil de Vlaamse regering de detailhandel duurzamer organiseren. Gemeentebesturen hebben daar een belangrijke rol in.

De grootste verandering met het decreet integraal handelsvestigingsbeleid (IHB) is de nauwe koppeling met ruimtelijke planning. Gemeenten sturen de inplanting van kleinhandelszaken niet langer alleen via vergunningen. Het decreet legt de focus op de volledige beleidscyclus, van visie en planning tot vergunning en handhaving, wat zorgt voor een consistente en rechtszekere aanpak.

De handhaving in het kader van het decreet integraal handelsvestigingsbeleid gebeurt uitsluitend administratief. Met de decreetwijziging van 2023 is die handhaving afgestemd op de procedures en verantwoordelijkheden die ook gelden voor stedenbouw en milieu.

Het decreet integraal handelsvestigingsbeleid biedt instrumenten om detailhandelszaken te sturen naar de meest gepaste locaties en om ongewenste ontwikkelingen te vermijden. Die instrumenten kunnen ook beperkingen voor detailhandel, of ‘dienstverleners’, met zich meebrengen, die onder de Europese Dienstenrichtlijn vallen. Steden en gemeenten moeten daarom elke beperking rechtvaardigen, door duidelijk te motiveren dat die voldoet aan de voorwaarden van de Dienstenrichtlijn.

Door een detailhandelsvisie op te maken en die visie te vertalen naar planningsinstrumenten kunnen gemeenten een proactief beleid voeren. Zo treden ze sturend op en voorkomen ze ongewenste ontwikkelingen. Hoewel de opmaak van visie, net als de vertaling naar ruimtelijke plannen, niet verplicht is voor gemeenten, is dat wel aanbevolen.

De laatste jaren zien we een explosieve groei van het aantal aanvragen om horeca-pop-up’s, seizoenbars en gelijkaardige initiatieven te organiseren. Als gemeente kom je voor een dubbele uitdaging te staan. We maken je wegwijs in de complexe materie met de leidraad ‘Hoe omgaan met pop-up horeca’. 

Ondernemingsdata zijn van cruciaal belang om een gemeentelijk economisch beleid te voeren. De authentieke bron voor ondernemingsdata is de Kruispuntbank van Ondernemingen, beter gekend als KBO. De KBO is een gegevensdatabank met basisgegevens van ondernemingen en hun vestigingseenheden. Elke onderneming en vestigingseenheid krijgt in de KBO een uniek identificatienummer. Hoe gebruik je als gemeente de toepassingen van de KBO? En hoe gebruik je ondernemersdata correct?