De Vlaamse regering kondigt met de septemberverklaring en bijhorende begrotingsbeslissingen nieuwe maatregelen aan voor de zorgdiensten. Vooral de financiële haalbaarheid voor de diensten en de betaalbaarheid en toegankelijkheid voor gebruikers staan onder druk. Veel maatregelen vragen nog een verdere concrete uitwerking. De VVSG gaat hierover in dialoog en volgt dit nauw op.
Naast de besparingen zijn er ook positieve signalen. Zo vernemen we dat de Vlaamse regering wil blijven inzetten op de versterking van lokale dienstencentra als huizen van de buurt. De VVSG vindt dit een positieve ontwikkeling en kijkt uit naar het verdere overleg over de concrete invulling en financiering. Ook de voorziene middelen voor zorgpersoneel in het kader van VIA 7 zijn een belangrijk positief signaal.
Gezinszorg krijgt geen uitbreiding in 2027
De Vlaamse regering voorziet voorlopig geen extra uren voor gezinszorg. Nochtans blijkt uit onze monitoring dat veel openbare diensten door de afroming van het urencontingent in 2026 nu al tegen de grenzen van hun urencontingent aanlopen. Daardoor hebben ze weinig ruimte om huidige maar ook bijkomende zorgvragen op te vangen.
De VVSG betreurt dan ook dat er voorlopig geen extra groeiruimte komt. De vraag naar gezinszorg blijft groot, maar de gesubsidieerde uren groeien niet mee.
Daarnaast kondigt de Vlaamse regering een besparing van 8 miljoen euro aan op de aanvullende thuiszorg.
Hogere prijs en plafond voor dienstencheques
Ook voor de dienstencheques kondigt de Vlaamse regering ingrijpende maatregelen aan. Volgens de huidige plannen:
- stijgt de prijs met 2 euro per cheque tot 175 cheques per adres,
- komt er vanaf de 175ste cheque nog 1 euro extra bij,
- en geldt een maximum van 300 dienstencheques per adres.
Voor bepaalde kwetsbare doelgroepen(opent nieuw venster), zoals eenoudergezinnen, personen met een handicap en mensen met een zware zorgbehoefte, zou de extra prijsstijging boven 175 cheques niet gelden.
De Vlaamse regering werkt ook aan bijkomende maatregelen. Zo zouden dienstencheques van 10 euro vanaf 1 januari niet meer bruikbaar zijn. Gebruikers krijgen die cheques terugbetaald. Daarmee wil de Vlaamse regering vermijden dat mensen vooraf grote hoeveelheden cheques kopen.
Ook een mogelijk plafond op administratieve vergoedingen ligt op tafel. Daarover wacht de Vlaamse regering nog de resultaten van een lopend onderzoek af.
Tot slot zou er een taskforce komen die mogelijk jobverlies in de sector opvolgt. Die moet werknemers waar nodig begeleiden naar andere jobs, bijvoorbeeld in de zorgsector.
Besparingen beperken uitbreiding ouderenzorg
Volgens informatie die ons informeel bereikt, zou de Vlaamse regering het uitbreidingsbudget voor ouderenzorg halveren.
Dit zou zich vertalen in een halvering van het geplande budget voor de erkenningskalender woonzorgcentra en centra voor kortverblijf voor 2027 tot 2029. Nochtans keurde de Vlaamse regering deze zomer die kalender goed. Het beschikbare budget voor uitbreiding zou vooral naar kortverblijf gaan waardoor de uitbreiding voor woonzorgcentra beperkt zal zijn.
Voor de centra voor dagverzorging wordt bespaard op een deel van de middelen die voorzien waren voor nog niet-ingevulde capaciteit dagverzorging. We gaan er daarom van uit dat deze besparing geen gevolgen heeft voor de huidige financiering van de centra voor dagverzorging.
Deze informatie is nog niet officieel bevestigd. De VVSG volgt de ontwikkelingen op de voet.
VVSG vraagt werkbare oplossingen voor diensten en gebruikers
De VVSG blijft graag een constructieve partner voor de Vlaamse regering. We willen samen verder bouwen op de positieve initiatieven en tegelijk zoeken naar werkbare oplossingen voor de aangekondigde besparingen. Daarbij blijven de financiële leefbaarheid van de diensten en de betaalbaarheid en toegankelijkheid van zorg vooropstaan.
Daarnaast kunnen ook de aangekondigde wijzigingen aan het Gemeentefonds de openbare zorgdiensten treffen. Als lokale besturen minder middelen ontvangen, kan dat ook gevolgen hebben voor hun investeringen in zorg en welzijn. In een open brief aan de Vlaamse regering waarschuwt de VVSG daarom voor de bredere gevolgen van de Vlaamse begrotingsmaatregelen. We vragen overleg en willen dat de Vlaamse regering de volledige financiële impact op lokale besturen in rekening brengt.
