Twintig jaar werkte Sofie Bastien in de toeristische sector. Tot corona haar letterlijk en figuurlijk thuisbracht. ‘Ik trok de natuur in, herontdekte mijn eigen gemeente en dacht: misschien moet ik het ook gewoon dichter bij huis zoeken.’ Vandaag is ze communicatiemedewerker bij lokaal bestuur Wichelen, de eerste ooit. ‘Er was niets: geen plan, geen dienst, geen visie. Alleen de vaststelling: we moeten dringend werk maken van communicatie. En daar ben ik in gesprongen.’
Sofie Bastien werkte twintig jaar in de toeristische sector, onder meer in reisbureaus en bij touroperators. In 2021 stapte ze over naar lokaal bestuur Wichelen, eerst op de dienst Vrije Tijd en kort daarna als eerste communicatiemedewerker van de gemeente. Ze coördineerde onder meer de opbouw van de nieuwe gemeentelijke website en is betrokken bij het project Tamtam over digitale dienstverlening.
Sofie Bastien startte in september 2021. Sindsdien bouwt ze als eenpersoonsdienst aan de communicatie van haar gemeente. ‘Ik was op zoek naar iets waar ik mijn tanden in kon zetten. En dat is het ook geworden. Ik ben van nul begonnen. Het eerste jaar werkte ik puur ad hoc, om te begrijpen wat er leeft in de organisatie en waar ik iets kon betekenen. Daarna heb ik een afsprakennota geschreven en een grote uitdaging vastgepakt: onze nieuwe website.’
Die website werd haar ‘baby’tje’. Ze zette zelf de structuur op, gaf opleidingen aan webredacteurs en hield het tempo strak. ‘Op 17 mei 2023 ging de site live, en die datum zal ik nooit vergeten. Dat project was bloed, zweet en tranen. Maar het was nodig. De vorige site werkte niet meer. En nu hebben we iets dat er staat, dat duidelijk is, dat werkt. Geen fancy toeters en bellen, maar wel een structuur die vertrekt vanuit de burger, niet vanuit de administratie.’
Naast de website rolde Sofie Bastien ook mee in het digitale project Tamtam. Aanvankelijk stond ze er sceptisch tegenover, maar dat veranderde toen AI zijn intrede deed. ‘Dat was voor mij een kantelmoment. Opeens kregen we geen voorgeprogrammeerde antwoorden meer, maar iets dat echt werkt. Je zit in de broekzak van je burgers – of zelfs mee op het toilet, bij wijze van spreken. Dan moet je zorgen dat je alleen met de juiste boodschap binnenkomt. Maar dat gevoel van nabijheid, dat is wat digitale communicatie zo krachtig maakt.’
Die nabijheid voelt ze ook letterlijk. Want ze werkt in haar eigen gemeente. ‘Ik weet voor wie ik het doe. Ik ken de gevoeligheden, de gezichten achter de vragen. Ik zie het effect van mijn werk op straat. Dat motiveert mij enorm.’ Toch is het niet altijd gemakkelijk. ‘Ik ben in m’n eentje de hele dienst! Alles komt bij mij: interne communicatie, evenementen, persvragen, sociale media, crisiscommunicatie. Er is geen sparringpartner. Daarom werk ik verrassend vaak samen met ChatGPT. Ik toets ideeën af, brainstorm en laat me inspireren. Dat helpt me vooruit.’
Er is de uitdaging van de hoeveelheid werk, maar ook de cultuur binnen de organisatie. ‘Echt organisatiebreed denken is moeilijk. Als communicatiemedewerker ben je dat verplicht, want communicatie loopt door alles. Maar niet iedereen denkt vanuit het geheel. Als ik aan het einde van mijn loopbaan hoor: zij heeft daar verandering in gebracht, dan was het het allemaal waard.’
Tussen de grote projecten door probeert ze collega’s op sleeptouw te nemen. ‘Ik ga niet zwaaien met een vlag. Ik werk liever via voorbeeldprojecten. Zoals in het woonzorgcentrum, waar ik mee in een werkgroep dementie zit. Daar is iemand opgestaan die nu zelf de Facebookpagina beheert. Ik geef haar binnenkort een sessie over Reels maken. Zo hoop ik dat anderen denken: dat wil ik ook wel doen.’
Wat haar drijft, is helderheid. ‘Ik hou ervan om een warboel van teksten te vertalen naar drie heldere zinnen. Taal moet toegankelijk zijn, ook als het over complexe zaken gaat. En tegelijk wil ik zoveel mogelijk mensen bereiken, ook wie je normaal nooit bereikt. Soms spreek ik letterlijk iemand aan bij de bakker: heb je dat al gezien? Als ik iemand over de streep trek die onze communicatie normaal links laat liggen, dan is dat voor mij een overwinning.’
Ook de vooroordelen over werken bij de overheid prikkelen haar. ‘Als ik hoor “ambtenaren zijn luie beestjes”, dan moet ik mijn tanden op elkaar houden. Ik heb nog nooit zo hard gewerkt als hier. De werkdruk is torenhoog. Maar het is voor iets wat telt. Voor de mensen rondom mij. Dat geeft betekenis.’
En wat als het even te veel wordt? ‘Dan stap ik in mijn camper en trek ik naar Zeeland of Vlaanderen. Daar laat ik los. In mijn eigen gemeente ben ik eigenlijk altijd een beetje aan het werk. Je fietst naar de bakker, ziet een bord dat beter kan, en denkt: dat moeten we aanpassen. Het stopt nooit helemaal. Maar dat is ook goed. Want ik doe dit met hart en ziel.’ —
