‘Veiligheid en duurzaamheid lijken twee aparte domeinen, maar als je er anders naar kijkt, hangen ze sterk samen. Voor mij begint dat bij verbinding.’
Sara-Ann Legrand is diensthoofd administratief beheer en beleidsmedewerker bij Politiezone Ronse. Ze studeerde criminologie en behaalde daarna een doctoraat in de biomedische wetenschappen. Acht jaar geleden startte ze bij Politiezone Ronse. Vandaag is ze er verantwoordelijk voor personeel, logistiek, ICT, financiën en beleid.
‘Ik heb altijd graag dingen uitgezocht en verbanden gelegd. Toen ik in de Vlaamse Ardennen kwam wonen, zocht ik een job dichter bij huis die combineerbaar was met kinderen. Via mensen die ik kende bij de politie kwam ik hier terecht. De veelzijdigheid blijft me aanspreken.’
‘Toen onze korpschef eind 2024 vertrok, stonden we als zone voor een grote verandering. We moesten opnieuw nadenken: wie zijn wij en waar willen we voor staan? Verbinding werd daarbij een centraal woord. We wilden de politie meer openstellen en vanuit vertrouwen samenwerken.’
‘Die denkoefening viel samen met de opmaak van ons zonaal veiligheidsplan. Vroeger voelde zo’n plan voor mij vooral als een verplicht nummer. Deze keer wilden we het gebruiken om onze visie en ambities voor zes jaar vast te leggen. Ik kende de Agenda 2030 en de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen, de SDG’s,
al vanuit mijn persoonlijke waarden. Tijdens een studiedag van de VVSG zag ik hoeveel raakvlakken er zijn met politiewerk.’
‘Ook thuis ben ik daar al jaren mee bezig. We eten vegetarisch en ik probeer bewust om te gaan met wat we kopen. Ook zorg voor dieren en de natuur vind ik belangrijk. Ik heb drie kinderen en probeer hen mee te geven dat je mag stilstaan bij waar iets vandaan komt en welke gevolgen je keuzes hebben. Dat je vragen mag stellen en soms ook anders mag zijn. Die waarden neem ik mee naar mijn werk.’
‘De Agenda 2030 heeft vijf pijlers: mensen, planeet, welvaart, vrede en partnerschappen. Veiligheid zit duidelijk in de pijler vrede. Dat is onze kerntaak. Maar veel van wat wij doen, raakt ook aan andere pijlers. Sluikstorten is bijvoorbeeld een veiligheids- en leefbaarheidskwestie, maar heeft tegelijk gevolgen voor het milieu. Toen dacht ik: daar kunnen we ons veiligheidsplan perfect aan koppelen.’
‘We hebben uiteindelijk zes van de zeventien SDG’s geselecteerd. Samen raken ze de vijf pijlers en geven ze ons een kader om breder naar ons beleid te kijken. We koppelen ze aan onze doelstellingen en maken die verbinding ook visueel. Zo wordt duurzaamheid geen losstaand hoofdstuk, maar een manier om naar ons beleid te kijken.’
‘Ook de ondersteunende diensten kunnen veel bijdragen aan duurzaamheid. In logistiek, aankoop en financiën liggen veel kansen. SDG 12, verantwoorde consumptie en productie, vertalen we bijvoorbeeld naar bewuster aankopen.
We gebruiken geen plastic bekers meer en kiezen voor gerecycleerd papier. SDG 13, klimaatactie, gaat onder meer over de elektrificatie van ons wagenpark en het verkleinen van onze CO₂-voetafdruk.’
‘Andere doelstellingen raken rechtstreeks aan onze medewerkers en ons politiewerk. SDG 3, goede gezondheid en welzijn, sluit aan bij het welzijn van onze medewerkers en bij ons beleid om mensen aan boord te houden. SDG 10, ongelijkheid verminderen, gaat over gelijk behandelen en inclusief handelen, maar ook over wie bij ons komt werken. We willen onze identiteit en waarden samen met medewerkers bepalen en die meenemen in selectie en evaluatie. SDG 16 sluit aan bij onze operationele kerntaak. En SDG 17, partnerschappen, brengt ons terug bij het begin.’
‘Onze kerntaak is veiligheid, maar met de SDG’s kunnen we als politiezone veel breder kijken en meer betekenen.’
‘We werken samen met justitie, de sociale sector, hulpverlening en de academische wereld. Ronse is een diverse stad met complexe uitdagingen. De politie kan die niet alleen oplossen. Als partners elkaar kennen en vertrouwen, kun je duurzamer samenwerken.’
‘Ik wilde vooral vermijden dat de SD- G’s een dood raamwerk zouden worden. Daarom koppelen we ze aan onze actieplannen, met duidelijke en meetbare doelstellingen. Ik heb de SDG’s bijvoorbeeld al meegenomen in een evaluatiegesprek met een medewerker.’
‘Dat is voor mij het grote verschil met een klassiek veiligheidsplan. Daar ligt de focus sterk op criminaliteit en het beschermen van de maatschappij. Dat is en blijft onze kerntaak. Maar als politiezone kunnen we meer betekenen. We hebben ook een signaalfunctie.’
‘Neem functiekledij. Dat zijn kilo’s materiaal. Wanneer die niet meer gebruikt kan worden, wordt ze vernietigd. Dan denk ik: dat kunnen we toch niet blijven aanvaarden? Dus gaan we met leveranciers in gesprek en vragen we hen om mee naar oplossingen te zoeken. Als je zulke voorwaarden ook in raamcontracten opneemt, kun je als politiezone mee verandering in gang zetten.’
‘Ik zou andere politiezones vooral willen meegeven: durf breder te kijken dan je kerntaak. Veiligheid blijft het vertrekpunt, maar duurzaamheid kan je hele organisatie sterker maken. Je hoeft niet alle zeventien SDG’s te omarmen. Kies wat bij je organisatie past en verweef die doelstellingen met je eigen beleid. De SDG’s zijn geen doel op zich. Ze helpen je anders naar je organisatie te kijken en je af te vragen: wat kunnen wij vanuit onze kerntaak nog meer betekenen?’
‘We zijn misschien een kleine politiezone, maar dat heeft ook voordelen. Je kunt sneller iets uitproberen. Als we van elkaar kunnen leren of iets samen kunnen dragen, wordt het alleen maar sterker. Dat is voor mij waar een duurzame politie over gaat: niet alleen groener werken, maar verbonden zijn met je omgeving en verantwoordelijkheid nemen voor de gevolgen van wat je doet.’ —
