De VVSG kennisdatabank

Klimaatscenario’s voorspellen dat de frequentie van extreme droogtes, zoals die van 1976, elke vier jaar zal toenemen. Tussen 2017 en 2020 en in 2022 kampte Vlaanderen al met extreme droogte. Hoe volgen centrale overheden dat op en wat kan je als gemeente doen om de impact van extreme droogte te beperken?

De bouwshift gaat over slimmer omgaan met ruimte. We bouwen nog altijd woningen, bedrijven en voorzieningen, maar doen dat meer in bestaande kernen en minder in open ruimte. Zo versterk je dorpen en steden en bescherm je landbouw- en natuurgebied. Op deze pagina lees je wat de bouwshift betekent, welke doelstellingen richting geven en hoe je als gemeente via beleid, plannen, vergunningen en financiering mee het verschil maakt.

Op deze pagina lees je hoe je als lokaal bestuur omgaat met regenwater bij bouwwerken. Je krijgt een overzicht van de belangrijkste regels uit de gewestelijke hemelwaterverordening, aangevuld met provinciale en gemeentelijke bepalingen.

Gemeenten krijgen vaak de vraag om teeltschade vast te stellen via een schattingscommissie. Maar is dat nog nodig? De samenstelling van de commissies loopt spaak, en federale en Vlaamse overheden gebruiken de vaststellingen nauwelijks nog. Ontdek op deze kennispagina waarom gemeenten niet verplicht zijn om deze taak op zich te nemen en hoe schade efficiënter afgehandeld kan worden.

Wateroverlast bestrijden wordt een steeds grotere uitdaging door toenemende verharding en klimaatverandering. De waterbom van 2021 en de wateroverlast eind 2023 benadrukken de urgentie. Droogte is ook een groeiend probleem, met extreme gevallen tussen 2017 en 2022. Overheden en burgers moeten samen blijven werken aan meerlaagse waterveiligheid, met focus op preventie, protectie en paraatheid. Zo pakken we tegelijk wateroverlast, droogte en hitte aan.

Wie Europa zegt, denkt vaak aan Europese subsidies. Lokale besturen kunnen de Europese subsidieprogramma’s gebruiken voor financiële steun aan gemeentelijke projecten of voor samenwerkingsverbanden binnen Europa. VVSG zet in op maximaal gebruik van EU-subsidies voor lokale besturen en informeert, samen met VLEVA, over subsidiemogelijkheden.

De inzameling en zuivering van vervuilende lozingen en een goede weg- en rioolinfrastructuur bepalen de kwaliteit van het oppervlakte- en grondwater. Het draagt bij aan volksgezondheid en hygiëne. Rioolbeleid is ook nauw verbonden met regenwaterbeheer en helpt bij droogte, wateroverlast en hitte. Voorkom als rioolbeheerder verzakkingen, geurhinder en vissterfte.

In tijden van droogte vallen bronbemalingen bij werven die grondwater in de riool lozen op. Steden en gemeenten krijgen daarover veel vragen van inwoners. Daarom nemen ze net als rioolbeheerders, drinkwatermaatschappijen, burgers en de bouwsector initiatieven om bronbemalingen duurzamer te maken. De Vlaamse wetgeving biedt het kader voor duurzamere bronbemaling.

Vlaanderen staat bekend om zijn verharding, wat leidt tot uitdagingen zoals droogteperiodes en overstromingen. Door circulaire maatregelen te integreren in je lokaal waterbeleid, pak je die problemen structureel aan en draag je bij aan een duurzame en veerkrachtige regio. Samen bouwen we aan efficiënt én toekomstgericht waterbeheer.