De Vlaamse regering schaft vanaf 1 april 2027 de doelgroepvermindering voor onthaalouders met een sui-generisstatuut af. Daardoor worden organisatoren van gezinsopvang geconfronteerd met bijkomende sociale zekerheidskosten die niet door de huidige subsidieregeling worden gecompenseerd. De VVSG waarschuwt dat deze maatregel de financiële leefbaarheid van organisatoren onder druk zet en op termijn een negatieve impact kan hebben op het aanbod van kinderopvang.
Op 20 november 2026 vond hierover een overleg plaats tussen vertegenwoordigers van de sector, waaronder de VVSG, en Vlaams minister van Werk Zuhal Demir. Tijdens dat overleg werd afgesproken dat de Vlaamse regering zal onderzoeken hoe zij tegemoet kan komen aan de bezorgdheden over de financiële gevolgen van de maatregel.
Organisatoren verliezen 770 euro per kwartaal per onthaalouder
De doelgroepvermindering verlaagt vandaag de sociale bijdragen die organisatoren betalen voor onthaalouders met een sui-generisstatuut. Voor een voltijdse onthaalouder bedraagt die vermindering 770 euro per kwartaal.
De maatregel vormt geen rechtstreeks financieel voordeel voor de onthaalouder zelf. De korting wordt toegekend aan de organisator, die voor de sociale zekerheid optreedt als ‘fictieve werkgever’. De doelgroepvermindering bestaat sinds 2003 en maakt sinds 2014 deel uit van het systeem van geharmoniseerde doelgroepverminderingen. Met de afschaffing wil de Vlaamse regering de overgang naar een werknemersstatuut stimuleren.
Voor de gezinsopvang met onthaalouders in het sui-generisstatuut wordt de besparing voor de Vlaamse overheid als volgt geraamd:
- 2027: 6,2 miljoen euro, vanaf 1 april 2027
- 2028 en volgende jaren: 8,4 miljoen euro per jaar
Subsidie afgestemd op RSZ-korting
Organisatoren van gezinsopvang ontvangen een subsidie per gerealiseerde prestatie. Met die subsidie financieren ze de vergoeding van de onthaalouder, de sociale bijdragen en de verplichte verzekering.
Bij de bepaling van de subsidiebedragen hield de Vlaamse overheid rekening met de bestaande doelgroepvermindering. De huidige subsidiëring is dus afgestemd op een situatie waarin organisatoren kunnen genieten van deze RSZ-korting.
Wanneer de doelgroepvermindering wordt afgeschaft zonder dat de subsidies worden aangepast, moeten organisatoren de bijkomende sociale bijdragen zelf dragen. Daardoor dreigt een structureel financieringstekort waarvoor vandaag geen compensatie voorzien is.
Jaarlijks bijna 2,8 miljoen euro extra kosten voor VVSG-leden
Om de impact van de maatregel in kaart te brengen, bevroeg de VVSG haar aangesloten organisatoren van gezinsopvang. Van de 62 aangesloten diensten voor onthaalouders, waaronder 50 publieke organisatoren en 12 vzw's, namen 46 organisaties deel aan de bevraging.
Bij deze 46 organisatoren zijn 755 onthaalouders met een sui-generisstatuut aangesloten, waarvan 674 actief zijn. Wanneer deze cijfers worden geëxtrapoleerd naar alle aangesloten organisatoren, gaat het om ruim 900 actieve onthaalouders.
Op basis van die raming zullen de bijkomende, niet-gecompenseerde RSZ-kosten voor de VVSG-leden oplopen tot ongeveer 2.772.000 euro per jaar.
Lokaal aanbod kinderopvang onder druk
In haar memorandum 2024-2029 pleit de VVSG voor voldoende, betaalbare en toegankelijke kinderopvang voor elk gezin. Daarvoor zijn niet alleen voldoende opvangplaatsen nodig, maar ook een stabiel en financieel haalbaar kader voor organisatoren.
De extra kosten kunnen organisatoren van gezinsopvang financieel verzwakken. Wanneer organisaties hun werking moeten afbouwen of stopzetten, heeft dat rechtstreeks gevolgen voor het lokale aanbod aan kinderopvang.
Voor de VVSG-leden gaat het in een theoretisch scenario om ongeveer 6.300 opvangplaatsen, berekend op basis van zeven opvangplaatsen per actieve onthaalouder. Dat cijfer geeft de mogelijke omvang van het risico weer en mag niet worden geïnterpreteerd als het aantal plaatsen dat effectief zou verdwijnen.
Ook lokale besturen die zelf geen organisator van gezinsopvang zijn, maar wel instaan voor de lokale regie kinderopvang, kunnen de gevolgen voelen. Een afbouw van het opvangaanbod door privépartners maakt het moeilijker om voldoende en toegankelijke kinderopvang in de gemeente te garanderen.
VVSG vraagt overleg en structurele oplossing
Samen met de andere werkgeversorganisaties stelde de VVSG een nota op over de financiële gevolgen van de maatregel en de risico's voor de continuïteit van de gezinsopvang.
Deze nota werd bezorgd aan de Vlaamse minister-president en de betrokken kabinetten, met de vraag om overleg te organiseren over de impact van de afschaffing van de doelgroepvermindering.
Op vrijdag 20 november vond hierover een overleg plaats op het kabinet van Vlaams minster van Werk Zuhal Demir. De werkgeversorganisaties, waaronder VVSG, kregen de kans om de precaire situatie van de organisatoren gezinsopvang en de financiële gevolgen voor de sector toe te lichten. Er was wederzijds begrip voor de situatie. De VVSG is tevreden dat het kabinet bereid is, mee te zoeken naar een oplossing. Samen met de voltallige regering bekijkt de minister begin volgende week hoe ze kunnen tegemoet komen aan de bezorgdheden van de sector gezinsopvang.