De VVSG steunt de ambitie van de Vlaamse regering om vergunningen robuuster, duidelijker en rechtszekerder te maken. Tegelijk moet die rechtszekerheid de beleidsruimte van lokale besturen en de zeggenschap van de gemeenteraad vrijwaren. In ons advies over het voorontwerp voor robuustere vergunningen vragen we daarom om lokale beleidsinstrumenten te behouden en verschillende voorstellen bij te sturen.
Dit ontwerpdecreet is het tweede ter uitvoering van het "actieprogramma robuuste en rechtszekere vergunningen". Na een eerste ontwerp over de vergunningsprocedure, wijzigt dit tweede ontwerp onder meer de ruimtelijke planningsregelgeving en het Gemeentewegendecreet.
Verschillende voorstellen gaan voor de VVSG in de goede richting. Zo kan de VVSG onder voorwaarden instemmen met ruimere mogelijkheden voor projecten binnen oudere ruimtelijke plannen. Andere voorstellen vragen nog aanpassingen.
Behoud beleidsmatig gewenste ontwikkelingen
Voor de VVSG is het absoluut noodzakelijk dat beleidsmatig gewenste ontwikkelingen (BGO’s) behouden blijven als beoordelingsgrond bij vergunningen. Lokale besturen gebruiken die om actuele beleidskeuzes mee te nemen bij de beoordeling van de goede ruimtelijke ordening.
Het voorontwerp wil die mogelijkheid volledig schrappen, onder meer om meer duidelijkheid en rechtszekerheid te creëren. De VVSG volgt die redenering niet.
Heel wat gemeenten gebruiken BGO’s vandaag als concreet en werkbaar beleidsinstrument. Sommige gemeenten formuleerden hun BGO te "hard" en werden om die reden teruggefloten, maar vele andere doorstonden wel de toets van de rechter. Het zou spijtig zijn het vele werk van die gemeenten in één pennetrek weg te gooien.
In plaats van het instrument af te schaffen, vragen we Vlaanderen om duidelijker vast te leggen hoe lokale besturen er juridisch correct mee werken. Zo neemt de rechtszekerheid toe zonder dat gemeenten een nuttig beleidsinstrument verliezen.
Geef gemeenteraad voldoende zeggenschap over gemeentewegen
Ook de voorgestelde wijzigingen aan het Gemeentewegendecreet moet de Vlaamse regering volgens ons bijsturen. We begrijpen de ambitie om procedures eenvoudiger en efficiënter te maken. Tegelijk beperkt het voorontwerp op verschillende punten de bevoegdheid van de gemeenteraad.
Vooral de beperking van de aspecten waarover de gemeenteraad zich mag uitspreken bij een wijziging van het gemeentelijke wegennet , gaat te ver. Vandaag kan de raad volgens de rechtspraak een brede beoordeling maken. Daarbij kan hij onder meer rekening houden met mobiliteit, afwatering, afvalophaling en noodzakelijke maatschappelijke infrastructuur.
Het voorontwerp perkt die beoordeling in. De VVSG vraagt daarom om minstens de impact op de mobiliteit van het omliggende wegennet uitdrukkelijk als beoordelingsaspect te behouden.
De VVSG maakt zich ook zorgen over de beperking van het begrip "rooilijn" tot wat in roolijnplannen staat. De gemeenten willen dat ook feitelijke rooilijnen onder dezelfde bescherming blijven vallen.
Maak de regels werkbaar en rechtszeker
De VVSG schuift daarnaast verschillende voorstellen naar voren om de regelgeving werkbaarder en rechtszekerder te maken:
- Behoud de meerwaardevergoeding bij het afschaffen of verplaatsen van een gemeenteweg. Als zo’n beslissing een private eigendom aanzienlijk meer waard maakt, vinden we een vergoeding voor de gemeenschap verantwoord. Vlaanderen pakt problemen met de berekening of procedure beter aan door de regeling te verduidelijken en te uniformiseren dan door het instrument af te schaffen.
- Geef gemeenten de mogelijkheid te beslissen dat voorschriften van oude bestemmingsplannen toch hun reglementaire karakter behouden. Dat geeft ook huidige en toekomstige eigenaars meer rechtszekerheid.
- Maak de overgang voor gemeentelijke structuurplannen minder rigide. De mogelijkheid om structuurplannen gedeeltelijk te wijzigen mag op termijn verdwijnen, maar de VVSG vraagt geen harde einddatum voor de definitieve vaststelling van een wijziging die tijdig voorlopig is vastgesteld.
- Behoud een rooilijnplan wanneer een vergunningsaanvraag de rooilijn wijzigt. We vragen tegelijk om werk te maken van een centraal, uniform en digitaal raadpleegbaar gemeentewegenregister. Dat geeft inwoners, eigenaars, ontwerpers en lokale besturen meer juridische duidelijkheid.
Rechtszekerheid en lokale autonomie versterken elkaar
Lokale besturen delen de ambitie om robuust en rechtszeker te vergunnen. Meer rechtszekerheid moet samengaan met lokale beleidsruimte.
Duidelijke regelgeving, juridisch goed onderbouwde beleidsinstrumenten en heldere bevoegdheden bieden minstens evenveel zekerheid.
De VVSG vraagt daarom om bij de verdere uitwerking van het decreet beide doelstellingen te verzoenen: meer robuustheid en rechtszekerheid en voldoende ruimte voor gemeenten en gemeenteraden om hun ruimtelijk beleid vorm te geven.
