Historische villa wordt nieuw cultuurhuis in Hansbeke

Hansbeke, een dorp van Deinze in volle vernieuwing, heeft er een nieuwe ontmoetingsplek bij. Het voormalige kasteel van juffrouw Deschuijter stond jarenlang leeg, maar kreeg na een grondige renovatie en uitbreiding een nieuwe toekomst als cultuurhuis. Het project brengt erfgoed, verenigingsleven en dorpskernvernieuwing samen op één plek.

Midden in Hansbeke, op een zichtbare plek tussen het dorpscentrum en het stationsplein, staat een gebouw met geschiedenis. De villa uit 1909 maakt deel uit van het beschermde dorpsgezicht en kende doorheen de jaren uiteenlopende functies, van gemeentehuis en dienstencentrum tot politiekantoor.

De stad Deinze besliste om het gebouw niet los te bekijken, maar op te nemen in de bredere vernieuwing van de dorpskern. In het masterplan dat de toenmalige gemeente Nevele in 2017 goedkeurde, vormde het cultuurhuis samen met het stationsplein en het kerkplein een van de publieke hefboomprojecten. De fusie Deinze-Nevele gaf het project extra vaart. In mei 2023 gingen de werken van start, met een investering van ongeveer 4 miljoen euro.

Hoe verzoen je erfgoed en duurzaamheid?

Bij de renovatie ging Deinze bewust voor een integrale aanpak die erfgoedwaarde, renovatie en duurzaamheid samen brengt. Het Agentschap Onroerend Erfgoed werd vanaf de opstart van het project nauw betrokken, zodat erfgoedkundige randvoorwaarden tijdig konden worden afgetoetst en ingebed. Zowel deze randvoorwaarden als de duurzaamheidsambities van de stad kregen expliciet en uitgebreid een plek in de projectdefinitie en het bestek voor de aanstelling van de ontwerper.

Ook tijdens het verdere planproces en de uitvoeringsfase bleef het Agentschap Onroerend Erfgoed betrokken, wat toeliet om doordachte keuzes te maken die het erfgoedkarakter respecteren en tegelijk beantwoorden aan hedendaagse comfort- en duurzaamheidsnormen.

Een volwaardige gemeenschapszaal 

De renovatie vertrekt vanuit respect voor het gebouw. Authentieke elementen bleven behouden en storende aanbouwen verdwenen, zodat de villa opnieuw sterker aanwezig is in het straatbeeld. Tegelijk kreeg het pand een hedendaagse invulling. Met een lift en een hellend vlak is het gebouw nu ook vlot toegankelijk.

Aan de achterzijde kwam een zeshoekige polyvalente zaal van 210 vierkante meter. Die sluit in materiaal en uitstraling aan op het park. Een ruime foyer verbindt oud en nieuw tot één logisch geheel. In het originele cultuurhuis vind je vergaderzalen, een uitgeruste keuken en bergruimte. De polyvalente zaal biedt plaats aan lezingen, concerten, tentoonstellingen, eetfestijnen en andere activiteiten. Daarmee krijgt Hansbeke opnieuw een volwaardige gemeenschapszaal.

Cultuurhuis opent het dorp 

Ook de buitenruimte kreeg een nieuwe rol. Het achterliggende park groeide uit tot een dorpspark met wandelpaden en zitplekken. De monumentale bomen bleven behouden. Door hagen weg te nemen en een nieuwe doorgang te maken sluit de groenzone beter aan op de omgeving. Ook het voorplein werd heraangelegd, zodat het samen met het stationsplein één leesbaar geheel vormt. Zo ontstaat een aangename wandel- en ontmoetingsruimte van aan de spoorweg tot in het hart van het dorp. 

Net die samenhang maakt het project sterk. Het vernieuwde stationsplein evolueert van parking naar volwaardig plein, met ruimte voor voetgangers, fietsers, markten en evenementen. Ook het kerkplein kreeg meer groen en een opener karakter. Het cultuurhuis staat dus niet op zichzelf, maar versterkt een dorpskern die stap voor stap aantrekkelijker en leefbaarder wordt. —