Het aantal taken en opdrachten in verband met omgevingsbeleid dat lokale besturen te verwerken krijgen is impressionant. En dan hebben ze geregeld ook nog de grootste moeite om de juiste mensen aan te werven om al dat werk te verrichten. Met gerichte dienstverlening springen streekintercommunales IGEMO en Haviland dan in de bres.
‘Deze vacature staat al een jaar open, maar we vinden geen geschikt profiel, ofwel worden we weggeconcurreerd.’ Het is een uitspraak die algemeen directeurs van menig lokaal bestuur in Vlaanderen zich al eens hebben laten ontvallen bij de zoektocht naar bijvoorbeeld een omgevingsambtenaar. Combineer die ‘oorlog om talent’ met de eindeloze stroom van complexe vraagstukken die lokale besturen kennen op het vlak van omgevingsbeleid en je komt tot een zeer moeilijk te verteren cocktail.
Intergemeentelijke omgevingsdienstverlening in piek en dal
IGEMO ondersteunt lokale omgevingsdiensten met administratieve, technische en juridische expertise. Het vervangt die lokale diensten niet, maar versterkt ze met een allesomvattende strategie voor eenvoudige en complexe dossiers op basis van twee sporen: PIEK-ondersteuning, wat staat voor ‘‘Punctueel, Interim, Effectief, Kortstondig’; en DAL-ondersteuning die ‘Draagkrachtig, Aanwezig, Langdurig’ is.
Korte afwezigheden van medewerkers zijn vaak onverwacht en zetten het dagelijkse management van de lokale omgevingsdienst extra onder druk. Ook drukkere periodes, zoals vlak voor het bouwverlof of in verband met dwingende termijnen bij registratierechten, verhogen de werkdruk kortstondig. Dan levert IGEMO PIEK-ondersteuning: het springt bij, op zeer korte termijn, ter plekke of vanop afstand. DAL-ondersteuning is dan weer langdurige inzet bij structurele problemen ten gevolge van openstaande vacatures of langdurige afwezigheden. IGEMO stelt dan bijvoorbeeld een (inter)gemeentelijk omgevingsambtenaar ter beschikking die het lokale team gedurende lange tijd bijstaat. Die dienstverlening is flexibel: van loketbeheer tot projectmanagement en GIS-ondersteuning.
Integrale ondersteuning: van visie tot uitvoering
Haviland gelooft dat sterk vergunningenbeleid begint bij robuust omgevingsbeleid. Een heldere ruimtelijke visie, doortimmerd mobiliteitsbeleid en ambitieus klimaatbeleid vormen de basis. Maar in de praktijk dreigen die strategische kaders ondergesneeuwd te raken door de dagelijkse toestroom van vergunningsaanvragen. Haviland creëert balans: het ondersteunt niet alleen bij concrete dossiers, maar werkt ook samen met gemeenten aan hun overkoepelende plannen en visies.
Neem de gemeente Affligem. Daar ontwikkelt Haviland het ruimtelijk beleidsplan, samen met de gemeente, zodat elke vergunning past binnen een heldere langetermijnvisie. Dat is één element in het integrale aanbod. Qua projectmatige ondersteuning staat Haviland in voor de opmaak van RUP’s (ruimtelijke uitvoeringsplannen) voor situaties waarin een specifiek vergunningenkader nodig is. Daarnaast neemt de organisatie deel aan projectoverleggen waarin complexe of impactrijke projecten met aanvragers worden besproken vóór indiening. Onder operationele ondersteuning vallen de behandeling van de dagelijkse stroom vergunningsaanvragen in nauwe samenwerking met de omgevingsdienst en de ondersteuning en ontzorging bij handhaving in ruimtelijke ordening.
Haviland fungeert ook als klankbord en overlegt regelmatig met de omgevingsambtenaar over de strategie voor specifieke ruimtelijke dossiers. En dan hebben we de multidisciplinaire advisering nog niet vermeld: naast ruimtelijke ordening bieden mobiliteits- en GIS-expertise extra inzichten bij het vergunningenbeleid, het projectoverleg en de opmaak van RUP’s en beleidsplannen. Dankzij deze geïntegreerde manier van werken ontstaat continuïteit en samenhang van beleid tot uitvoering.
Continuïteit en samenhang als sleutel tot succes
Wat levert deze integrale samenwerking in de praktijk op? Dankzij heldere RUP’s en beleidsplannen is er minder ruimte voor interpretatieverschillen en vertragingen, waardoor de juiste vergunningskaders vlotter tot stand komen. De behandeling van vergunningsaanvragen verloopt efficiënter: Havilands ondersteuning versnelt procedures, verlaagt de lokale werklast en verhoogt de kwaliteit van beslissingen. Bovendien versterkt consequent en transparant handhavingsbeleid het vergunningenbeleid. En tot slot voorkomen vroegtijdig projectoverleg en multidisciplinaire input verrassingen, met ook oog voor de kwaliteit in alle fasen.
De gemeente Affligem merkt het verschil. Met Haviland als vaste in-house partner kunnen doorlooptijden voor vergunningen korter en wordt de samenhang tussen beleid en uitvoering versterkt. De integrale visie zorgt voor rust, overzicht en slagkracht. Zo krijgt de omgevingsdienst opnieuw ademruimte om te werken aan duurzame ruimtelijke ontwikkeling, mobiliteit en klimaatbeleid. —
