In de Melkerijstraat in Lochristi namen deze zomer de eerste bewoners hun intrek in het gloednieuwe woonproject De Melkerij. Het complex van 28 duurzame huurwoningen geeft een antwoord op een probleem dat in de regio al jaren leeft: het gebrek aan betaalbare, kleine huurwoningen voor alleenstaanden en koppels.
De gemeente Lochristi – met het vroegere Wachtebeke – stelde een onevenwicht vast tussen het huidige aanbod aan sociale woningen en de vraag van huurders. In Wachtebeke bestond vooral een aanbod van grote woningen met vier slaapkamers. De wachtlijst daarentegen stond bol van de vragen naar kleine entiteiten. Omdat Wachtebeke al ver boven zijn sociaal objectief zat, was het moeilijker om subsidies voor nieuwe bouwprojecten binnen te halen. De beperkte middelen voor sociale woningbouw vanuit Vlaanderen werden eerder aangewend voor projecten in gemeenten waar het sociaal objectief nog niet was behaald.
Van woningnood tot voorbeeldproject
De gemeente besliste dan maar zelf een sociaal woonproject voor alleenstaanden en koppels op te zetten. In 2016 kocht ze een terrein van 5500 m² aan en schakelde streekintercommunale Veneco in om een geschikte private partner te zoeken. Via een publiek-private samenwerking koos Veneco voor een formule die haar tijd vooruit was: een verkoop van de gronden mét bouwverplichting en verhuur aan een sociaal verhuurkantoor. Het werd een voorloper van de latere SVK Pro-formule van Wonen in Vlaanderen. Die formule stimuleert private partijen om woningen te bouwen die ze voor een lange periode verhuren aan een sociaal verhuurkantoor.
De juiste partners kiezen
De zoektocht naar partners leverde het juiste trio op: Inclusio, een sociale investeerder met langetermijnvisie; DENC-STUDIO dat een compact en doordacht ontwerp opmaakte; en Woonmaatschappij Woonpijler die het beheer op zich neemt. Toch verliep het traject niet zonder hobbels.
De juiste partners kiezen De zoektocht naar partners leverde het juiste trio op: Inclusio, een sociale investeerder met langetermijnvisie; DENC-STUDIO dat een compact en doordacht ontwerp opmaakte; en Woonmaatschappij Woonpijler die het beheer op zich neemt. Toch verliep het traject niet zonder hobbels.
Doorzetten ondanks tegenslagen Vanaf de gunning in 2020 dook het project in een complex kluwen van stijgende prijzen, veranderende regelgeving en technische adviezen. Een negatief preadvies van de watermaatschappij en bijkomend rioleringsonderzoek vertraagden de omgevingsvergunning met een jaar. Door de gewijzigde voorwaarden kwam de financiële haalbaarheid in het gedrang. Dankzij nauwe samenwerking tussen de gemeente en haar partners bleef het project toch overeind. ‘Moeizame wegen leiden vaak naar mooie bestemmingen,’ klonk het bij de opening.
Een groene ontmoetingsplek
Vandaag telt De Melkerij acht studio’s, vijftien appartementen met één en vijf met twee slaapkamers. Alle woningen zijn compact maar doordacht ingericht, met ruime terrassen en veel lichtinval. De leefruimtes lopen door van gevel tot gevel en geven toegang tot een brede galerij waar ook de circulatie plaatsvindt. Elke woning kijkt uit op een collectieve tuin: een groene ontmoetingsplek die tegelijk privacy en verbondenheid biedt.
Slim en duurzaam
Het gebouw haalt een EPC-score A met een gemiddelde van 24 kWh/m² per jaar. Dat is te danken aan geothermie, doorgedreven isolatie en een doorzontypologie die natuurlijke warmte benut. Ook de omgeving kreeg een opwaardering: de weg tussen de Melkerijstraat en de tennisclub werd vernieuwd en de ontsluitingsweg werd verhard voor gemotoriseerd verkeer.
Sociaal het verschil maken
Voor de bewoners – vooral alleenstaanden en koppels, maar ook enkele medioren van boven de vijftig – betekent dit meer dan een dak boven hun hoofd. De Melkerij is een project waar sociaal beleid en ruimtelijke kwaliteit elkaar versterken. Het toont dat een lokaal bestuur, zelfs zonder formele verplichting of ruime subsidies, wezenlijke stappen kan zetten op de woonmarkt.
Samen bouwen aan toekomst
De Melkerij is niet zomaar een gebouw. Het is het resultaat van honderden uren overleg, hertekende plannen en de gedeelde overtuiging dat betaalbaar wonen een basisrecht is. De samenwerking tussen publieke en private partners bewijst dat sociaal investeren loont – letterlijk en figuurlijk. —
