Magazine Lokaal
Tijdens de Week van de Valpreventie zetten tal van lokale besturen allerlei manieren in de kijker om ouderen langer fysiek actief te houden in hun eigen leefomgeving. Blijven bewegen is immers een vorm van valpreventie. Wandelen is laagdrempelig en met wat aandacht heb je als lokaal bestuur iedereen mee. We gingen op stap in Sint-Niklaas, Herselt en Rumst.
I edereen-mee-wandelingen, Zilverroutes of een multimovepad, de bedoeling van de drie lokale besturen is dezelfde: hun inwoners op een laagdrempelige manier prikkelen om meer te bewegen. Dat het geen losstaande initiatieven zijn, bewijzen ze door dit op te nemen in hun bestuursakkoord. De Week van de Valpreventie bracht Sint-Niklaas op het idee om Iedereen-mee-wandelingen uit te tekenen. De stad vond het belangrijk actief bewegen voor elke leeftijd aan te moedigen. Schepen van Welzijn Kristof Van Gansen: ‘Het past ook perfect binnen het diversiteitsbeleid van de stad. Samen bouwen we aan een inclusieve stad waar iedere inwoner gelijke kansen heeft en zich thuis voelt. Een stad waar Iedereen-mee is dus.’
‘Ook in Rumst wil het nieuwe gemeentebestuur aan preventief gezondheidsbeleid voor alle leeftijden blijven werken,’ vult Christine Jacobs, schepen van Sociaal Beleid aan. ‘Naast gezonde voeding is beweging een belangrijk speerpunt.
De Zilverroutes die in 2024 tot stand kwamen, passen perfect binnen onze visie.’ Volgens schepen van Sport Tim Tubbax uit Herselt moet je zelfs al van in de wieg beginnen. ‘Het is belangrijk dat iedereen van jongs af de kans krijgt om op een speelse manier te bewegen. Ik spreek uit ervaring. Als kind was ik zwaarlijvig, maar op een bepaald moment ben ik begonnen met dagelijks te sporten. Met resultaat: minder kilo’s en een fitter gevoel. Met het multimovepad tonen we aan dat Herselt een gezonde, lerende en actieve gemeente wil zijn.’
Leuk voor jong en oud
Het lokaal dienstencentrum van Rumst stippelde de Zilverroutes uit samen met de seniorenraad en de woonzorgcentra in de gemeente. Als je wilt dat de wandelroute voor iedereen vlot toegankelijk is, dan moet je rekening houden met enkele randvoorwaarden. De Zilverroutes zijn vrij kort, zonder hindernissen en vooral gemakkelijk begaanbaar. Op de routes is het duidelijk waar je even kunt rusten, iets kunt drinken of naar het toilet kunt gaan. Ze zijn er niet alleen voor 65-plussers, maar voor iedereen. Er zijn er vijf verschillende: de Rupelroute, de Hof van Crequi-route, de Centrum-Reet-route, de Den Boer Op-route en de Predikherenveldenroute. Sommige van die routes kun je korter of langer maken.
Het multimovepad De Zwarte Specht in Herselt is in de eerste plaats op kinderen gericht en loopt over onverharde wegen die niet alleen toegankelijk zijn voor buggy’s maar net zo goed voor rolwagens. Gert Aertgeerts van de sportdienst vindt het belangrijk dat een gemeente kinderen uitdaagt om te bewegen. ‘Jong geleerd is oud gedaan. De tien speeltoestellen onderweg prikkelen kinderen om spelenderwijs te bewegen, terwijl ouders en grootouders van op het wandelpad een oogje in het zeil houden.’
De Iedereen-mee-wandelingen in Sint-Niklaas zijn kort – maximaal vijf kilometer –, aangenaam, buggyproof en met begeleiding rolstoelvriendelijk. Eline Wauters van de dienst lokaal sociaal beleid stelt de toegankelijkheid van de wandelroutes centraal: ‘We hebben de wandelingen vorig jaar op toegankelijkheid laten screenen door INTER. Moeilijkere stukken hebben we eruit gehaald of aangepast. Rustpunten en toegankelijke toiletten zijn nu goed aangegeven.’
Samenwerking intern en extern
Het maakt niet uit vanuit welke dienst of vereniging het initiatief komt. Belangrijk is wel dat er over de diensten heen en ook met verenigingen samengewerkt wordt. In Sint-Niklaas werkt de stad samen met allerlei verenigingen en organisaties zoals het inloopcentrum, het woonzorgcentrum, Femma en Trage wegen. De wandelingen lopen er ook langs. Dat maakt dat niet alleen de stad de wandelingen promoot door ze te koppelen aan eigen initiatieven vanuit het diversiteitsbeleid, gezondheidsbeleid of toerisme, maar dat ook externe spelers dat doen.
Zo creëer je een breed draagvlak. Het multimovepad kwam voort uit samenwerking tussen de gemeente Herselt, de Provincie Antwerpen, Sport Vlaanderen, Natuur en Bos, Kempens Landschap en Kempisch Landschap de Merode. De Zilverroutes starten aan het gemeentehuis, de bibliotheek, het woonzorgcentrum of het LDC en pikken in op het rijke verleden van de streek en op evenementen zoals de Lichtfeesten.
Eenvoudig en breed toepasbaar Toegankelijke wandelingen uittekenen samen met partners is vrij eenvoudig en kost weinig extra inspanning. Door de wandelroutes slim te koppelen aan evenementen van het eigen bestuur, verenigingen en organisaties, bereik je een grote groep. Ook dat is inzetten op de gezondheid van de burger. —
- Sint-Niklaas: Iedereen mee-wandelingen(opent nieuw venster)
- Rumst: Wandelroutes(opent nieuw venster)
- Herselt: Multimovepad De Zwarte Specht(opent nieuw venster)
Week van de Valpreventie van 21 tot 27 april
De Week van de Valpreventie is een jaarlijks weerkerende ‘vitrine’ om val- en fractuurpreventie publiek in de belangstelling te plaatsen. Dit jaar is het thema: Ik neem mijn valrisico onder de loep en bespreek het. De campagneweek heeft als doel ouderen, hun familie en alle gezondheidszorg- en welzijnswerkers in Vlaanderen te sensibiliseren voor en te informeren over val- en fractuurpreventie.
Tijdens de Week van de Valpreventie worden alle verenigingen, organisaties, intermediairs, woonzorgcentra, gezondheids- en welzijnswerkers die in contact komen met 65-plussers, aangesproken om samen te werken rond val- en fractuurpreventie.
De Week van de Valpreventie is een gezamenlijk initiatief van het Expertisecentrum Val- en fractuurpreventie Vlaanderen (EVV), het Vlaams Instituut Gezond Leven en de Gezondheidsmakers, met ondersteuning van het Departement Zorg.
