Goed genoeg ouderschap tijdens de Week van de Opvoeding

De Week van de Opvoeding vindt elk jaar plaats van 16 tot 23 mei en zet opvoeden en ouderschap in de kijker. De VVSG coördineert deze campagne samen met de Gezinsbond en VCOK. Lokale initiatieven staan centraal: ze maken opvoeding bespreekbaar en bereiken met laagdrempelige activiteiten zowel de ouders als organisaties die met gezinnen werken. Dit jaar benadrukt het thema ‘Goed genoeg ouderschap’ dat fouten maken bij opvoeden hoort: perfectie is niet nodig, en door milder te zijn voor jezelf geef je ook je kinderen de belangrijke boodschap mee dat vallen en opstaan bij het leven hoort. Lokale besturen leggen eigen accenten tijdens de Week van de Opvoeding maar grijpen ze ook aan om opvoedingsthema’s door het jaar heen actueel te houden.

Aandacht voor kwetsbare opvoedingssituaties in Roeselare

In Roeselare zijn de Opvoedingswinkel en het Huis van het Kind de regisseurs van een buurtgerichte activiteit tijdens de Week van de Opvoeding. ‘De gezinnen buiten doen komen en hun een leuke dag bezorgen dicht bij huis, dat is ons doel,’ legt beleidsmedewerker kinderopvang en opvoedingsondersteuning Stéphanie Rosseel uit. ‘We kiezen elk jaar een bepaalde buurt uit en richten ons heel breed op alle gezinnen en opvoedingsfiguren in die buurt, met specifiek aandacht voor opvoeden in kwetsbare situaties. Je moet weten dat bijna twintig procent van de kinderen in Roeselare opgroeit in een kwetsbare opvoedingssituatie.

Dit heeft ook effect op hoe ouders met hun eigen mogelijkheden “goed genoeg ouderschap” kunnen invullen, hoe wij daarin een aanvullende rol kunnen spelen en hoe we de community rond de ouders kunnen versterken. Tijdens het buurt-event bieden we laagdrempelige activiteiten aan waarvoor gezinnen zich niet hoeven in te schrijven, zoals een springkasteel en een schminkstand. Onze partners zijn er ook aanwezig. Terwijl de kinderen spelen, praten zij met de ouders, waardoor contacten versterkt worden of vragen tot bij ons komen.’

De Week van de Opvoeding is het hoogtepunt van een hele jaarwerking, weet Stéphanie Rosseel. ‘Samen met heel wat partners op het lokale niveau slagen we erin het hele jaar door een sterk aanbod qua opvoedingsondersteuning te verzorgen. In 2024 werkten we samen met ARhus, De Living, De Kangoeroe, Motena Kidz, Huis van de Mens, CM, VOC Op Stap, Kando, CAW, CLB’s, Gezinsbond, Buurtsport, Woonzorgcentra en Dienstencentra, en expertisecentrum Kraamzorg De Wieg. Maar we komen nog altijd nieuwe partners tegen. We waarderen die partnerschappen heel sterk. Samen vormen we een netwerk van veilige havens waar onze gezinnen terecht kunnen.

Samenwerking is voor mij dan ook het sleutelwoord, en dat kan ik collega’s in andere lokale besturen alleen maar aanraden. Trap niet in de val alles zelf te (willen) doen. Start met een kleine groep van enthousiaste mensen en bouw jaar na jaar verder uit. Ga zelf niet opleggen wat er zal gebeuren, laat ideeën uit de werkgroep komen. Samenwerken werkt gedragenheid en bekendheid in de hand.’ Brugfuncties in scholen en in de kinderopvang zijn in de Roeselaarse praktijk heel belangrijk gebleken. ‘Heb je die niet, ga dan toch op zoek naar een betrokken leerkracht of kinderbegeleider met goesting en energie om mee na te denken over wat we voor de gezinnen kunnen betekenen tijdens de Week van de Opvoeding,’ adviseert Stéphanie Rosseel. ‘Spreek ook buurt- of wijkcomités aan, zij hebben al een goede connectie, een bestaand platform binnen de buurt. Samen weet je en bereik je meer.’

Al bij al zijn ze in Roeselare heel trots op het goede bereik van opvoedingsfiguren in kwetsbare situaties, op het blijvend engagement van de partners, op de buurtgerichte werking en op de groeiende aandacht voor opvoedingsondersteuning. ‘Dat blijft trouwens niet beperkt tot de Week van de Opvoeding,’ besluit Stéphanie Rosseel. ‘Ook onze maandelijkse ouder-kindcafés en onze wekelijkse ontmoetingsmomenten dragen daar gedurende het hele jaar toe bij.’

Allerkleinsten in de kijker in Hamme

In Hamme worden jaarlijks gemiddeld 200 kinderen geboren. ‘Terwijl er vaak activiteiten, vormingen of lezingen zijn voor ouders met schoolgaande kinderen, merkten we dat het aanbod voor de jongste leeftijdsgroep tot voor kort relatief klein was,’ zegt Leni Peelman van het Huis van het Kind Hamme. ‘Daarom zijn we gestart met het project “Kabaske vol liefde”: we doen gezinnen met pasgeboren baby’s een totebag vol informatie en babyspullen cadeau – het “kabaske” dus. 

Via de totebag stellen al onze partners hun aanbod voor, en jonge ouders leren we meteen kennen wanneer ze hun “kabaske” komen afhalen. Daarnaast organiseren we sinds vorig jaar een heus baby- en peuterfestival, dat in het teken staat van de jongste leeftijdsgroep tussen nul en drie jaar. Door dat festival te organiseren op de zondag die de Week van de Opvoeding afsluit, mikken we op een groot bereik. Het festival is gratis, alle gezinnen met baby’s en peuters kunnen deelnemen.’

Op een ontspannende manier toch belangrijke informatie meegeven aan ouders, dat is het motto van het festival. Leni Peelman: ‘Er zijn prettige activiteiten voor de kinderen zoals sensorisch spelen, een verfkruipparcours, muziek, voorleessessies, babymassage, peuterturnen, een mobiele kinderboerderij, een knutselworkshop, een gezinsfotoshoot, een fruitpapbar en nog veel meer. In de gezellige en informele sfeer van het festival kunnen ouders een babbeltje doen met elkaar. Tegelijk zetten onze verschillende lokale partners er hun aanbod voor deze doelgroep in de verf. 

Zo komt Kind en Gezin meer informatie geven over zindelijkheid, FONS over het groeipakket, Familiehulp over kraamzorg, de lokale afdeling van De Gezinsbond over hun werking. Maar ook Politie Hamme en de Fietsbieb zijn aanwezig, met een loopfietswedstrijd. Ook wijzelf maken er onze eigen werking van het Huis van het Kind zichtbaar. Via een ludiek eendjesspel zetten we ons lokaal loket kinderopvang en Opvang Vlaanderen in de kijker, en ouders vernemen iets over de ontmoetingsmomenten die we organiseren.’ 

Bijkomend detail: op de site waar het festival plaatsheeft, liggen ook de assistentiewoningen voor ouderen. Bezoekers van het festival kunnen er in de cafetaria bijpraten bij een drankje en een pannenkoek. ‘Zo gebeurt er een mooie samensmelting tussen jong en oud en worden er ervaringen uitgewisseld over generaties heen,’ zegt Leni Peelman. Om het baby- en peuterfestival dit jaar nog meer af te stemmen op de Week van de Opvoeding fleurt Hamme de hele site op met ‘de langste vlaggenlijn’. De kinderen van buitenschoolse kinderopvang De Roefel en De Kiezel en van kinderdagverblijf De Zonnebloem knutselen en versieren in de week vooraf de vlaggetjes. Dat creëert ook nog bijkomende verbinding tussen de verschillende opvangvoorzieningen.

Verbinding tussen jonge ouders prioritair in Keerbergen

Keerbergen denkt volop na over de invulling en organisatie van de nieuwe editie van de Week van de Opvoeding. Al enkele jaren focuste de gemeente in die week op verbinding tussen jonge ouders, en ook nu wil ze er bijzondere aandacht aan besteden. ‘Ouders van baby’s en peuters staan immers nog niet in verbinding met andere ouders via de school, maar hebben daar wel behoefte aan,’ legt Inneke Keersmaekers uit. Zij is coördinator van het Huis van het Kind in Keerbergen. ‘Ook ouders van kleuters zoeken daarin nog hun weg,’ gaat ze voort. ‘De voorbije jaren hebben we sterk ingezet op die verbinding via een ontmoetingsmoment in de vorm van een peuter- en kleuterspeeldag, ook al omdat de activiteiten voor die doelgroep in de gemeente vrij beperkt waren. Dat maakt het fijn voor iedereen om deel te nemen.’

Voor de organisatie van die speeldag sloegen het Huis van het Kind en de Dienst voor Onthaalouders de handen in elkaar, en ook de bibliotheek stapte in vorige edities mee in het verhaal door voorleessessies aan te bieden. ‘De kleinsten kunnen zich zo uitleven in de speeltuin, het peuterspeelpunt, op springkastelen of tussen de diertjes van de mobiele kinderboerderij’, schetst Inneke Keersmaekers. ‘Of ze komen tot rust bij een voorleessessie, een grimebeurt of terwijl ze kleurplaten kleuren. 

En ondertussen slaan hun ouders een babbeltje met andere ouders. Jaarlijks bekijken we of we dit concept kunnen aanpassen of verbeteren, en of het nog beantwoordt aan de lokale noden.’ De gemeente onderzoekt ook hoe ze partners die werken voor en met gezinnen, nog meer kan aantrekken. ‘Een netwerk van alle initiatiefnemers die werken met kinderen van voor de geboorte tot drie jaar en hun ouders, is er in elk geval,’ aldus Inneke Keersmaekers. ‘Daarin brengen we onder andere Kind en Gezin, de Gezinsbond, vroedvrouwen, kraamverzorgenden en organisatoren van kinderopvang jaarlijks samen. 

In de toekomst willen we nog nadenken over manieren waarop we tijdens de Week van de Opvoeding aandacht kunnen schenken aan oudere kinderen en tieners, hun ouders en zelfs grootouders. Die laatste doelgroep bereikten we tot nog toe met vormingsmomenten rond thema’s die voor ouders van alle leeftijden interessant kunnen zijn, zoals zelfvertrouwen bij kinderen. Het thema Goed genoeg ouderschap voor de Week van de Opvoeding 2025 is in die zin zeer waardevol om mee aan de slag te gaan.’ —