De Gendarmerie: broedplaats voor talent

▶ nieuwe infrastructuur

De Gendarmerie is een nieuwe ontmoetingsplek in de binnenstad van Aalst waar mensen hun talenten kunnen (her)ontdekken. Een groene ontmoetingsplaats voor elke Aalstenaar met bijzondere aandacht voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Organisaties die deze talenten helpen herontdekken, krijgen hier de ruimte om samen te komen.

Het verhaal van De Gendarmerie begon in 2016, toen het OCMW en de stad Aalst besloten om de oude rijkswachtkazerne aan te kopen. Onder het motto ‘broedplaats voor talent’ biedt ze nu een onderkomen aan organisaties die mensen opnieuw helpen activeren. Organisaties die opleidingen aanbieden, die helpen om algemene arbeidsattitudes aan te leren of om drempels te overwinnen in het leven. Een mix van initiatieven van particulieren, ondernemers en publieke diensten – elk idee of initiatief dat Aalsters talent ontwikkelt vanuit een sociaal-maatschappelijke insteek, kan hier een plek krijgen.

Buurtrestaurant De Combi 

Het buurtrestaurant is het kloppend hart van de site. Iedereen is er welkom. De Combi serveert maaltijden aan sociale voordeeltarieven. Vzw Stroom, die het restaurant uitbaat, biedt ook twee horeca-opleidingen aan en begeleidt zo haar cursisten naar een baan als (hulp)kok of zaalmedewerker op de reguliere arbeidsmarkt. Door te zorgen voor een gezellige restaurantomgeving mikt De Combi op een goede sociale mix.

Een sociale superette 

De Caddi is de nieuwe naam voor de Aalsterse sociale kruidenier. Dat is een vernieuwende manier van voedselhulp. Ruim 500 gezinnen kunnen in een echte winkelruimte zelf hun gratis voedselpakket samenstellen. Een poule van vrijwilligers van het OCMW houdt mee in de gaten dat de voedselpakketten gezond en evenwichtig samengesteld zijn.

Kinderdagverblijf Speurneus 

Speurneus is een gloednieuw stedelijk kinderdagverblijf dat werkt met inkomensgerelateerde tarieven. De buurtgerichte kinderdagopvang biedt plaats aan 36 baby’s en peuters tot drie jaar. De unieke buitenspeelruimte van de kinderen bevindt zich op het dak van de markthal.

Multifunctionele markthal 

De Gendarmerie herbergt een multifunctionele hal voor allerlei activiteiten en evenementen. De zaal is uitgerust met de modernste beeld- en klankapparatuur en biedt de mogelijkheid om mobiele togen te installeren. Verenigingen en bedrijven kunnen de zaal reserveren voor bijvoorbeeld workshops, lezingen, tentoonstellingen, beurzen of marktjes.

Van tijdelijke naar permanente invulling 

Nog voor de eigenlijke bouwwerken startten, stond de Gendarmerie al open voor allerlei tijdelijke invullingen en activiteiten voor talentontwikkeling en sociale ontmoeting. In ruil voor een billijke huurprijs konden ze genieten van een netwerk van gelijkgestemde organisaties. Het merendeel van deze organisaties gaf vrij snel aan dat ze ook na de verbouwingswerken een definitieve partner van De Gendarmerie wilden zijn.

De partners van De Gendarmerie 

Zo vind je er organisaties die specifieke opleidingen aanbieden, denk aan huiswerkbegeleiding voor kinderen uit kwetsbare gezinnen (Broeiklas vzw), cursussen Nederlands voor anderstaligen (Ligo, centrum voor basiseducatie), zorgkundige (Volwassenenonderwijs Kisp), digitale vaardigheden (Digipunt). Daarnaast gaat het om organisaties die specifieke doelgroepen ondersteunen en activeren: Refu Interim (vrijwilligerswerk voor mensen die nieuw zijn in België), vzw Fiola (mensen met een beperking).

Duurzaam ruimtegebruik 

Het ontwerp van De Gendarmerie vertrekt van een maximaal gedeeld gebruik. Dat beperkt niet alleen de ruimtelijke impact en de ecologische voetafdruk van het gebouw. Het brengt ook een dynamische kruisbestuiving op gang: door verschillende gebruiksruimtes in het gebouw te delen versterken de organisaties en hun medewerkers elkaar in hun werking. En worden mensen vanuit verschillende hoeken op eenzelfde locatie geholpen.

Ontmoetingsplek voor de buurt 

De site ligt midden in de stad, aan de fietssnelweg F2 tussen Gent en Brussel en strategisch langs de spoorweg en vlak bij het station. Samen met de aanleg van een nieuw plein op de site verankert deze plek zich in de bestaande stadskern. Het binnenplein met veel beplanting en bomen, een speelzone, zit- en rustplekken creëert een nieuwe publieke ontmoetingsplek voor de buurtbewoners. Duurzame alternatieven krijgen voorrang: de fiets komt in dit project op de eerste plaats, met onder andere verschillende overdekte fietsstalplaatsen.

Een duurzaam ontwerp in vele facetten 

Het energieverbruik op de site wordt maximaal beperkt door de compacte gebouwvorm, door maximale isolatie van gevels en daken en door minder en energiezuinige elektrische apparaten te installeren. 

De verwarming en passieve koeling gebeuren volledig op basis van hernieuwbare energie aan de hand van bodemwarmtepompen. Verder heeft de site ook een PV-installatie met zonnepanelen. 

Het regenwater van de dakoppervlakte van ruim 900 m² wordt opgevangen in de regenwaterputten en maximaal gebruikt om toiletten door te spoelen, om mee schoon te maken en om de planten op het binnenplein te bewateren. Het teveel aan regenwater komt terecht op het terrein via een wadi, een zachtglooiend waterinfiltratiebekken op het binnenplein. 

Het hele infrastructuurproject kon mee gerealiseerd worden met financiële steun van de Vlaamse overheid. —