Kinderopvang, evengoed een mannenzaak
Magazine Lokaal
Lokaal - editie november | 2024
De kinderopvangsector wordt traditioneel gedomineerd door vrouwen, maar toch kiezen ook mannen er voor een carrière. Hun perspectieven en ervaringen dragen elk op hun eigen manier bij aan de dynamiek van de kinderopvang. Beleidsmakers en verantwoordelijken doen er goed aan de unieke invalshoeken van mannelijke begeleiders te erkennen en in te zetten om de sector te versterken. Met Mannendag op 19 november is het een goed moment om daarbij stil te staan.
Meer mannen aantrekken in de kinderopvang levert duidelijke voordelen op. Ze fungeren als rolmodel voor kinderen en spelen een belangrijke rol in hun sociale en emotionele ontwikkeling. Diversiteit binnen teams verrijkt de pedagogische werking en draagt bij aan betere zorg. Ook helpt het om de personeelstekorten in de sector weg te werken doordat het een nieuw potentieel op de arbeidsmarkt aanboort.
Om zo’n divers en evenwichtig personeelsbestand in de kinderopvang tot stand te brengen, is het belangrijk dat lokale besturen en organisaties proactief stappen ondernemen. Het komt er in de eerste plaats op aan een inclusieve visie voor personeelsbeleid te ontwikkelen, waarbij teams worden betrokken om diverse perspectieven en ideeën te integreren. Specifieke doelstellingen vastleggen voor de werving van mannen in de kinderopvang kan de balans in het personeelsbestand mee verbeteren. Met positieve acties, zoals het bevorderen van een divers imago en het aanbieden van informatie over de voordelen van een carrière in de kinderopvang, kun je mannen aanmoedigen om te solliciteren.
Daarnaast is het essentieel dat de werking van de kinderopvang overeenkomt met het gewenste imago. Authenticiteit is doorslaggevend en helpt bij het creëren van een geloofwaardige en aantrekkelijke werkomgeving. Wie inclusiviteit wil bevorderen, moet ook bewust omgaan met taalgebruik en beeldmateriaal. Gebruik divers beeldmateriaal voor rolmodellen en houd in het oog dat afbeeldingen en woorden de diversiteit van het team en de kinderen weerspiegelen.
Speelgoed aanbieden dat traditionele genderrollen links laat liggen, ondersteunt een omgeving waar kinderen vrij kunnen spelen en ontdekken zonder stereotiepe beperkingen. Bovendien kunnen ouders fungeren als de beste ambassadeurs voor de kinderopvang. Tevreden ouders delen hun positieve ervaringen met anderen, wat vooroordelen helpt wegnemen en de reputatie van de kinderopvang verbetert. Aan de hand van deze strategieën kunnen lokale besturen bijdragen aan een meer inclusieve en diverse kinderopvangsector.
Aanbevelingen voor beleidsmakers
Om effectief tot verandering te komen is het belangrijk dat ook beleidsmakers stappen ondernemen naar een inclusievere en diverse kinderopvangsector. In de eerste plaats: vergroot de zichtbaarheid van mannelijke rolmodellen. Promoot en deel succesverhalen van mannelijke kinderbegeleiders om vooroordelen te doorbreken en diversiteit in de sector te stimuleren. Moedig hen aan om rolmodel te worden binnen de sector.
Herzie maatschappelijke verwachtingen: werk samen met onderwijsinstellingen om loopbaanadviezen te diversifiëren en stimuleer het beroep van kinderbegeleider voor jongens. Bied flexibiliteit en carrièremogelijkheden aan. Onderzoek mogelijkheden voor voltijdse banen.
Creëer een ondersteunende werkomgeving waarin mannen zich welkom voelen door trainingen en bewustwordingscampagnes die genderstereotypen tegengaan. Stimuleer open communicatie waarin vooroordelen besproken worden en moedig gemengde teamopstellingen aan om stereotypen te doorbreken. En tot slot: creëer netwerken en mentorprogramma’s voor mannelijke kinderbegeleiders waar ze ervaringen kunnen delen en van elkaar kunnen leren.
We geven het laatste woord aan kinderbegeleider Mehdi: ‘Als je als man overweegt om in de kinderopvang te werken, geef het een kans. De beloningen zijn enorm, niet alleen voor jou, maar ook voor de kinderen die je verzorgt en voor hun ouders.’ —
De zes frequentste vooroordelen
Ondanks de voordelen die gemengde teams in de opvang bieden, leven er nog hardnekkige vooroordelen tegen mannen in de sector. Die worden daar wel eens door ontmoedigd. Tijd dus om deze misvattingen te doorbreken.
1 Mannen willen niet werken in de kinderopvang
Veel mensen denken dat mannen geen belangstelling hebben voor werk in de kinderopvang. Loopbaanadviseurs vermelden deze optie niet aan mannen, en de maatschappelijke verwachting is dat kinderopvang een ‘vrouwelijke’ baan is. De mannen die we spraken, benadrukken juist hun passie voor het vak en hun bijdrage aan de persoonlijke ontwikkeling van kinderen. Geert: ‘Ik heb zelf vier kinderen; als onthaalpapa help ik mijn vrouw die onthaalmama is, met zowat alles. Dat geeft me zoveel energie.’
2 Mannen en vrouwen zijn te verschillend om hetzelfde werk te doen
Hoewel mannen en vrouwen verschillen, is het belangrijk om elke medewerker gelijk te behandelen. Inclusief personeelsbeleid dat gericht is op gelijkheid en diversiteit is essentieel. Positieve wervingsacties naar mannen kunnen helpen tegen ongelijkheid. Ook het belang van coaching op de werkvloer voor alle medewerkers, ongeacht geslacht, kan niet genoeg benadrukt worden. Robbe: ‘Kinderen vinden afwisseling prettig. Met juffen en meesters is er extra dynamiek.’
3 Vrouwen zijn beter geschikt
Het idee dat vrouwen van nature beter geschikt zouden zijn voor de kinderopvang, is ongegrond. Onderzoek toont aan dat er geen biologische verschillen zijn die vrouwen beter maken in het verlenen van intieme zorg. Beide geslachten zijn even bekwaam, en de kwaliteiten van individuen hangen meer af van persoonlijkheid dan van geslacht. Kurt, ervaren stafmedewerker: ‘De taak die je vervult in de kinderopvang wordt bepaald door je vaardigheden en passie, niet door je geslacht.’
4 Mannen zijn beter in ruig en onstuimig spel
Onderzoek toont aan dat ruig en onstuimig spel nuttig is voor de hersenontwikkeling en het zelfvertrouwen van het kind. Er bestaat een misvatting dat mannen beter zijn in ravotten met kinderen. Belangrijk is dat de rolverdeling binnen een team niet door het geslacht van de begeleider, maar door de behoeften van het kind wordt bepaald. Tom: ‘Of je als kinderbegeleider de rustige taken of het ruwere spel op jou neemt in een team, dat bepaalt het kind en het moment, niet het geslacht van de begeleider.’
5 Ouders willen niet dat een man hun kind begeleidt
Ouders vrezen soms dat mannelijke kinderbegeleiders minder betrouwbaar zouden zijn. Informatie over een divers personeelsbestand delen, bijvoorbeeld door het MIK-charter, kan helpen om deze vooroordelen te ontkrachten. Ouders kijken vaak naar de reactie van hun kind; als het kind gelukkig is met de opvang, verdwijnen de vooroordelen doorgaans snel. Tom: ‘Een vader weigerde zijn kind bij mij te laten; nu is hij echt mijn grootste fan. Als ouders hun kind na de opvang blij terugkrijgen, verdwijnen de vooroordelen snel.’
6 Lage lonen en weinig carrièremogelijkheden
Een vooroordeel van andere aard is dat mannen worden afgeschrikt door lage lonen en een gebrek aan carrièremogelijkheden. Maar er zijn volop doorgroeimogelijkheden, ook naar leidinggevende functies en expertposities. Rolmodellen, zowel mannen als vrouwen, kunnen helpen dit vooroordeel te bestrijden. Jitske: ‘Ik combineer met volle overgave mijn werk als mannelijke kinderbegeleider in de buitenschoolse opvang ’t Beukennootje en de kindercrèche Troetelboom. Ik werk 34 uur per week in een afwisselend urensysteem in een combi-job.
