Intergemeentelijke samenwerkingsverbanden moeten tegen 1 januari 2027 nagaan welk btw-statuut voor hen geldt. Ze moeten daarbij zelf beoordelen of ze voor de btw een publiekrechtelijk lichaam zijn. Dat geldt voor alle samenwerkingsvormen, met of zonder beheersoverdracht. De federale btw-administratie past daarmee haar standpunt aan na een arrest van het Hof van Justitie.
Emanatietheorie verdwijnt vanaf 2027
Tot nu toe konden bepaalde intercommunales en opdrachthoudende verenigingen zich beroepen op de zogenaamde emanatietheorie. Daarbij beschouwde de btw-administratie hen voor bepaalde opdrachten als een verlengstuk van hun deelnemende gemeenten.
De circulaire 2026/C/81(opent nieuw venster) maakt daar vanaf 1 januari 2027 een einde aan. De administratie vindt die benadering niet langer houdbaar na het arrest van het Hof van Justitie in de zaak rond Digipolis Antwerpen en District09.
Elke samenwerking moet haar eigen btw-statuut onderzoeken
Voortaan moet je voor ieder intergemeentelijk samenwerkingsverband afzonderlijk onderzoeken of het kwalificeert als publiekrechtelijk lichaam in de zin van artikel 6, eerste lid, van het Btw-Wetboek.
Die beoordeling geldt zowel voor samenwerkingen met als zonder beheersoverdracht. Ze is onder meer van belang voor interlokale verenigingen, projectverenigingen, dienstverlenende verenigingen en opdrachthoudende verenigingen.
Is een samenwerkingsverband een publiekrechtelijk lichaam? Dan moet het in principe geen btw aanrekenen op activiteiten die het als overheid uitvoert.
Toch kan voor bepaalde activiteiten btw verschuldigd zijn. Dat is bijvoorbeeld het geval als het niet heffen van btw de concurrentie aanzienlijk zou verstoren. Ook voor de activiteiten die artikel 6, derde lid, van het Btw-Wetboek(opent nieuw venster) opsomt, kunnen andere regels gelden.
Pas de nieuwe regels uiterlijk vanaf 1 januari 2027 toe
De nieuwe regels gelden uiterlijk vanaf 1 januari 2027. Vanaf die datum trekt de administratie ook de oudere administratieve standpunten over de emanatietheorie in.
Voor de periode vóór 1 januari 2027 aanvaardt de administratie nog de toepassing van de emanatietheorie, voor zover aan de toen geldende voorwaarden is voldaan.
Heb je vragen over de concrete btw-behandeling van je intercommunale vereniging of intergemeentelijk samenwerkingsverband? Neem dan contact op met je plaatselijke btw-kantoor.
