Klimaatbeleid dat je elke dag ziet

‘Ik ben eigenlijk een beetje in deze job gerold. Via mijn engagement in de Milieuraad, waar ik actief was vanuit Natuurpunt, kwam ik in contact met het lokaal bestuur. Toen er een vacature vrijkwam, heb ik mij kandidaat gesteld. Niet met het idee dat ik het zeker zou worden, maar eerder: als het nodig is, wil ik het wel proberen. Op dat moment werkte ik als zelfstandig fotograaf. Iets totaal anders, maar met een grote drang om meer rond klimaat te doen.’

‘In september 2023 ben ik gestart als klimaat- en milieudeskundige. Wat mij meteen opviel, is hoe lokaal en tastbaar het werk is. Je ziet letterlijk de impact van wat je doet. Als ik door de gemeente fiets, kom ik voortdurend plekken tegen waar ik aan heb meegewerkt. Dat geeft enorm veel voldoening. Je voelt echt dat je bezig bent met je eigen leefomgeving.’

‘Mijn job is vrij breed. Ik ben ingestapt op een moment dat het Lokaal Energieen Klimaatpact volop liep. Dat betekent dat ik werk rond klimaatmitigatie en -adaptatie, maar ook rond biodiversiteit en waterbeheer. Dat gaat van deelmobiliteit en energie tot bermbeheer en aanplantingen. Mijn persoonlijke interesse ligt vooral bij het groen-blauwe verhaal: ecosystemen, droogte, overstromingen. Dat zijn thema’s waar ik mij echt in kan vastbijten.’

‘Een van de projecten waar ik trots op ben, is het houtkantenplan. Via een projectoproep hebben we sterk ingezet op aanplantingen langs wegen en trage wegen. Dat heeft een zichtbaar effect in het landschap, maar ook intern heeft het iets in beweging gezet. Andere diensten houden er nu meer rekening mee. We hebben er zelfs een award voor gekregen. Dat zijn momenten waarop je voelt: hier maken we echt verschil en zet je iets in gang dat verder gaat dan één project.

‘Zo’n projecten vragen ook veel voorbereiding achter de schermen. Het gaat niet alleen over aanplanten, maar ook over plannen maken, subsidies aanvragen, afstemmen met verschillende diensten en partners. Dat proces zie je als buitenstaander minder, maar het is wel essentieel om tot een goed resultaat te komen.’

‘Samenwerking is daarin cruciaal. Intern werk ik samen met verschillende diensten: milieu, stedenbouw, technische dienst, maar ook jeugd, cultuur en sport. Extern zijn er intercommunales, de provincie, verenigingen en burgers. Ik probeer zoveel mogelijk mensen te verbinden. Want samen bereik je altijd meer dan alleen. Veel projecten slagen net omdat je verschillende invalshoeken samenbrengt en elkaar versterkt.

‘Tegelijk krijg je ook te maken met weerstand. Zeker bij projecten in de publieke ruimte zijn er altijd mensen die zich zorgen maken of tegen verandering zijn. Dat hoort erbij. Ik probeer daar vooral naar te luisteren. Vaak zitten er achter bezwaren andere bekommernissen, zoals verkeersveiligheid of waterhuishouding. Door tijd te nemen en in gesprek te gaan, kan je veel bereiken. Soms betekent dat ook gewoon meerdere keren met dezelfde persoon samenzitten en echt luisteren naar wat er leeft.’

‘Dat vraagt ook geduld. Niet iedereen staat meteen open voor verandering. Maar door transparant te communiceren en mensen te betrekken merk je dat er vaak wel begrip groeit. En dat maakt uiteindelijk ook het verschil in hoe een project gedragen wordt.

‘De klimaatuitdagingen zijn groot. We zitten met droogte, wateroverlast en hittestress. Tegelijk is er de biodiversiteitscrisis. Dat vraagt om een langetermijnvisie, maar ook om concrete acties vandaag. We moeten nu stappen zetten om later problemen te vermijden en onze omgeving weerbaarder te maken.’ ‘Waar ik naartoe wil, is een klimaatrobuuste gemeente. Een plek waar water opnieuw ruimte krijgt, waar we voorbereid zijn op extreme weersomstandigheden en waar we tegelijk de leefkwaliteit verhogen. Die twee kunnen perfect samengaan. Het gaat niet alleen over problemen oplossen, maar ook over kansen creëren en de gemeente aangenamer maken.’

‘Wat mij de meeste voldoening geeft, is wanneer plannen ook echt gerealiseerd worden. In het begin was het wennen dat alles in een lokaal bestuur trager gaat. Maar als je dan na een tijd ziet wat er effectief op het terrein verandert, dan weet je waarvoor je het doet.’ 

‘We hebben bijvoorbeeld samen met buurtbewoners een buurtbos aangeplant op een terrein van meer dan een hectare. Dat was een heel mooi traject, met veel betrokkenheid. Als je dan hoort dat mensen daar echt van genieten, dat het aanvoelt als een nieuw park in hun buurt, dan doet dat iets. Dat zijn projecten die blijven hangen.’ 

‘Maar het zit ook in kleine dingen. Bomen die in bloei staan langs de straat, dieren die terugkeren, een plek die groener wordt. Dat zijn momenten die mij energie geven en die tonen dat verandering echt mogelijk is.’

‘Mijn belangrijkste advies aan collega’s? Werk samen. In kleinere besturen komt er veel op één persoon terecht. Je kan niet alles alleen doen. Hoe meer samenwerkingen je opzet, hoe meer je kan realiseren. En hoe beter je het ook zelf volhoudt. Samenwerking is geen extra, maar een voorwaarde om vooruit te geraken.’ —