Leveringsproblemen, tekorten aan materialen en stijgende prijzen zetten opnieuw druk op lopende overheidsopdrachten. Door de internationale spanningen lopen vooral energie-, transport- en grondstofkosten verder op. Daardoor vragen opdrachtnemers vaker om een prijsherziening of een verlenging van de uitvoeringstermijn. Als lokaal bestuur beoordeel je die vraag zorgvuldig, binnen het wettelijke kader voor onvoorzienbare omstandigheden.
Wanneer kan een opdrachtnemer een aanpassing vragen?
De regelgeving biedt een kader om met deze situaties om te gaan. Een opdrachtnemer kan namelijk een herziening aanvragen wanneer er sprake is van onvoorzienbare omstandigheden(opent nieuw venster). Hij moet dan aantonen dat:
De omstandigheden niet te voorzien waren bij het indienen van de offerte
Hij ze niet kon vermijden
Hij de gevolgen niet kon opvangen, ondanks alle redelijke inspanningen.
Welke aanpassingen zijn mogelijk?
Afhankelijk van de impact zijn verschillende maatregelen mogelijk:
Verlenging van de uitvoeringstermijn
Financiële herziening bij aanzienlijke schade
Beëindiging van het contract in uitzonderlijke situaties
Vraagt de opdrachtnemer een financiële herziening, dan moet hij aantonen dat hij een zeer aanzienlijk verlies lijdt. Je beoordeelt dat verlies alleen op basis van elementen die eigen zijn aan de opdracht.
Wanneer is er sprake van “zeer aanzienlijke schade”?
De drempels verschillen naargelang het type opdracht.
Werken en bepaalde diensten (bijlage 1)
Minstens 2,5% van de totale opdrachtwaarde
Of vaste drempels als de prijs het doorslaggevende gunningscriterium was:
€ 175.000 (tussen € 7,5 en € 15 miljoen)
€ 225.000 (tussen € 15 en € 30 miljoen)
€ 300.000 (boven € 30 miljoen)
Leveringen en andere diensten
Minstens 15% van de totale opdrachtwaarde
Belangrijk:
Je berekent dit altijd op de totale opdrachtwaarde, niet op één onderdeel
Prijsstijgingen die al gedekt zijn door een prijsherzieningsformule tellen niet mee
Leveringsproblemen en prijsstijgingen kunnen sterk verschillen per materiaal en per leverancier. Beoordeel die termijn daarom altijd geval per geval.
De exacte financiële impact wordt vaak pas duidelijk tijdens de uitvoering of bij de oplevering van de opdracht. Daarom kan een opdrachtnemer, behalve voor een termijnverlenging, nog tot 90 dagen na de voorlopige oplevering een gemotiveerde herziening vragen(opent nieuw venster). Die aanvraag moet wel duidelijk aantonen dat het om een zeer aanzienlijk verlies gaat.
Wat betekent dit voor jou als lokaal bestuur?
De huidige internationale spanningen tonen opnieuw hoe kwetsbaar toeleveringsketens zijn. Voor jou als opdrachtgever betekent dat:
wees alert voor gemotiveerde verzoeken tot herziening
toets die strikt aan de wettelijke voorwaarden
maar erken ook de uitzonderlijke context waarin opdrachtnemers vandaag werken
Een evenwichtige aanpak blijft nodig. Je bewaakt de regels, maar zorgt er tegelijk voor dat opdrachten uitvoerbaar blijven. Beoordeel elke vraag tot herziening daarom geval per geval.
