Leerlabo participatie ondervertegenwoordigde stemmen

Veel lokale besturen willen inwoners sterker betrekken wanneer ze hun beleid vormgeven, maar botsen daarbij op dezelfde vragen. Hoe betrek je mensen wanneer er geen vanzelfsprekende adviesraad of middenveldstructuur bestaat? Wat doe je als bestaande participatiekanalen steeds dezelfde stemmen binnenbrengen? Hoe zorg je ervoor dat ervaringen, noden en ideeën van ondervertegenwoordigde groepen echt meewegen in beleidskeuzes? Daarover start de VVSG een leerlabo met vier lokale besturen.

Waarover gaat dit leerlabo?

Dit leerlabo gaat over beleidsparticipatie: hoe kunnen ondervertegenwoordigde groepen lokaal beleid mee vormgeven? De vraag is niet zozeer hoe je deze doelgroepen beter bereikt met je aanbod of dienstverlening, maar vooral hoe je hen laat meewegen bij de uitwerking ervan, dus ook vroeg in de beleidscyclus. Hoe betrek je hen bij beleidsvoorbereiding, -uitvoering of evaluatie?

We focussen op situaties waarin bestaande gesprekspartners, adviesraden, participatiekanalen, verenigingen of lokale netwerken bepaalde stemmen vandaag onvoldoende binnenbrengen, of lokale contexten waarin zulke structuren nauwelijks aanwezig zijn.

De centrale leerfocus die de beleidsvragen en contexten van de deelnemende besturen verbindt: 'Hoe kunnen lokale besturen ondervertegenwoordigde stemmen betekenisvol betrekken bij beleidskeuzes?'

We geven prioriteit aan de thema's gender, handicap en LGBTI+, en verwelkomen kruispunten met andere thema's zoals herkomst en inkomensongelijkheid.

Wat doen we in dit leerlabo?

We vertrekken niet van één vaste participatiemethode of één specifiek domein, maar van jouw lokale beleidsvraag en context. Samen onderzoeken we:

• welke groep of perspectief vandaag onvoldoende gehoord wordt;
• via welke bestaande kanalen die stem wel of niet binnenkomt;
• welke aannames er leven over de doelgroep of de participatieaanpak;
• welke participatievorm passend en haalbaar is;
• hoe je kleinschalig kan testen;
• wat je daaruit leert voor toekomstig beleid.

We kijken daarbij naar bestaande instrumenten, goede praktijken en participatievormen. We ontwikkelen niet noodzakelijk iets nieuws. De focus ligt op kiezen, toepassen, testen en bijsturen in de eigen lokale context.

Het doel is niet om op het einde een bewezen methode op zak te hebben. Het leerlabo levert geteste inzichten op: wat werkt in welke context, waar zitten drempels en welke vervolgstappen zijn nodig?

Praktisch

Het leerlabo bestaat uit zes gezamenlijke workshops, aangevuld met tussentijds werk in de eigen lokale context. De workshops gaan live door in Brussel en nemen een hele dag in beslag. Het traject loopt over ongeveer zes maanden. We starten in november en komen ongeveer maandelijks samen. De concrete momenten plannen we samen met de deelnemende besturen.

Wat verwachten we van deelnemende besturen?

Je hoeft bij inschrijving nog geen volledig uitgewerkt plan te hebben. Ook besturen met beperkte capaciteit zijn welkom. We werken met kleine, haalbare stappen rond een eigen beleidsvraag.

We vragen wel dat je bereid bent om:

• een concrete beleidsvraag mee te brengen (die hoeft nog niet volledig scherp te zijn);
• te onderzoeken welke stemmen of perspectieven vandaag onvoldoende gehoord worden;
• actief deel te nemen aan alle sessies;
• tussendoor kleinschalig te testen in de eigen context;
• open te reflecteren over wat wel en niet werkt;
• de geleerde lessen te vertalen naar vervolgstappen voor je eigen bestuur.

We vragen besturen bij voorkeur in duo deel te nemen, zodat kennis niet bij één persoon blijft hangen en inzichten beter landen in de organisatie. Idealiter bestaat het duo uit iemand met zicht op het gelijkekansenbeleid of de beleidsvraag, en iemand die dicht bij de praktijk, participatie of het betrokken beleidsdomein staat. Deelname in duo is geen verplichting.

Kandidaat stellen en selectie

Lokale besturen kunnen zich tot 18 september kandidaat stellen. Eind september–begin oktober plannen we intakegesprekken. Bij je kandidatuur verkennen we:

• rond welke beleidsvraag of praktijkuitdaging je wil werken;
• welke stemmen vandaag onvoldoende gehoord worden;
• welke bestaande participatiekanalen er al zijn;
• waar je als bestuur op botst;
• wie kan deelnemen;
• of er ruimte is om kleinschalig iets uit te proberen.

Bij meer kandidaturen dan beschikbare plaatsen selecteren we op basis van:

• de link met lokaal gelijkekansenbeleid;
• de aanwezigheid van een concrete beleidsvraag of praktijkuitdaging;
• de bereidheid om kleinschalig te testen in de eigen context.

Interesse?

Wil je onderzoeken hoe jouw lokaal bestuur ondervertegenwoordigde stemmen betekenisvol kan betrekken bij beleid? Heb je een concrete beleidsvraag waarmee je aan de slag wil en wil je niet alleen inspiratie opdoen, maar ook kleinschalig testen wat werkt in jouw context?

Stel je kandidaat vóór 18 september

Oproep aan besturen met goede praktijken

Naast deelnemende besturen zoeken we ook lokale besturen die al ervaring hebben met beleidsparticipatie rond diversiteit en gelijke kansen - met focus op gender, handicap en LGBTI+. Het hoeft niet om perfecte voorbeelden te gaan. Ook praktijken met twijfels, leerpunten en bijsturingen zijn waardevol.