De European Disability Card: hefboom voor inclusief lokaal beleid

Behoort tot de editie Magazine Lokaal zomer 2025
Magazine Lokaal

De European Disability Card (EDC) is een officieel bewijs dat iemand erkend is als persoon met een handicap. ‘Niet alle handicaps zijn zichtbaar,’ zegt Sophie Lejoly, directrice Management- en Beleidsondersteuning van de DG Personen met een Handicap (FOD Sociale Zekerheid). ‘De EDC maakt het voor mensen eenvoudiger om aan te tonen dat ze erkend zijn, zonder telkens hun hele dossier te moeten uitleggen.

De European Disability Card geeft toegang tot voordelen in cultuur-, sport- en vrijetijdsactiviteiten in België en in zeven andere EU-landen. Op termijn komt er uitbreiding: een Europese richtlijn bepaalt dat alle lidstaten de kaart vanaf 2028 moeten erkennen en de toepassingsdomeinen moeten uitbreiden naar onder meer toerisme, opleiding en vervoer. ‘De kaart bevordert het vrij verkeer van personen met een handicap. Dat is waar het in de kern om draait.’

Lokale praktijken: hoe steden de EDC inzetten – en wat nog schuurt

Antwerpen: gelijke behandeling en betere herkenning

Antwerpen werd in 2023 officieel EDC-partner, al boden sommige musea en zwembaden eerder al voordelen aan. Dankzij een voorafgaand traject werd samen met de diensten Sport A en Cultuur gekeken hoe het aanbod kon worden uitgebreid en de sensibilisering versterkt. De stad streeft daarbij drie doelen na: mensen met een onzichtbare beperking (of hun begeleiders) vlot herkenbaar maken voor de baliemedewerkers, het voordeelbeleid van de stedelijke vrijetijdsaanbieders meer harmoniseren en duidelijk maken dat iedereen welkom is. ‘We willen vermijden dat mensen telkens moeten bewijzen dat ze een handicap hebben,’ zegt Laure Aelterman. ‘De kaart maakt dat contact veel aangenamer.

De ervaring is positief, maar vraagt engagement. ‘Inhoud geven aan het partnerschap betekent ook werk: het aanbod actualiseren, online communicatie verbeteren, medewerkers vorming geven over correcte dienstverlening. Sommige diensten staan daarin al verder dan andere.’ Een aandachtspunt blijft verwachtingsmanagement. ‘De kaart wekt soms de indruk dat er altijd korting is, terwijl de nadruk vooral ligt op de volwaardige beleving. In Antwerpen is korting vooral bestemd voor wie een verhoogde tegemoetkoming heeft, voor begeleiders van personen met een beperking of bijvoorbeeld wanneer de locatie of het aanbod niet volledig toegankelijk is.’

De kaart wekt soms de indruk dat er altijd korting is, terwijl de nadruk vooral ligt op de volwaardige beleving.

Laure Aelterman

Positief voor lokale besturen 

Lokale besturen zijn onmisbaar voor de bekendheid én de kracht van de EDC. ‘Zij beheren infrastructuur die perfect aansluit bij het toepassingsgebied van de kaart,’ zegt Sophie Lejoly. ‘Denk aan sporthallen, cultuurhuizen, zwembaden of toeristische diensten. De EDC is een concreet instrument in een inclusief beleid.’

Voordelen gaan verder dan kortingen. Ook vlotte toegang, aangepaste begeleiding of toegankelijke communicatie zijn mogelijk. Bovendien straalt de kaart symbolisch uit dat iedereen welkom is. ‘De kaart maakt drempelverlaging zichtbaar. Dat is belangrijk, ook voor het imago van je gemeente.’

Vandaag zijn 132 Vlaamse steden en gemeenten al geregistreerd als partner. Privéorganisaties zoals cinema’s kunnen zich evengoed aansluiten. Voorwaarden zijn er amper, alleen oprecht engagement wordt verwacht. Vanaf 2028 moeten voordelen voor personen met een handicap ook automatisch gelden voor alle EDC-houders, dus ook die van een ander EU-land.

De kaart bevordert het vrij verkeer van personen met een handicap. Dat is waar het in de kern om draait.

Sophie Lejoly

Leuven: informeren, linken en partners ondersteunen

In Leuven wordt de EDC erkend binnen de politiezone en gepromoot via het Huis van het Kind en de stedelijke website. Beleidsadviseur Elke Knoors maakte een overzicht van lokale partners die voordelen bieden en informeerde hen over de kaart en het registratiesysteem. ‘Dat is ingewikkeld, want partners beslissen zelf welk voordeel ze toekennen en moeten dat zelf updaten.’

In Leuven aanvaarden onder andere 30CC, Kinepolis, M-Leuven en het Provinciedomein de EDC. Ook bij evenementen en initiatieven als het Disability Film Festival wordt ernaar verwezen. ‘We zien de EDC als hefboom naar 2030, wanneer Leuven Culturele Hoofdstad hoopt te zijn. Inclusieve beleving moet daarin een centrale rol spelen.

We zien de EDC als hefboom naar 2030, wanneer Leuven Culturele Hoofdstad hoopt te zijn.

Elke Knoors

Een uitnodiging tot actie 

Sophie Lejoly: ‘De kaart is een middel, geen doel op zich. Ze helpt om inclusief beleid tastbaar te maken, voor burgers én medewerkers.’ Lokale besturen kunnen daarbij rekenen op ondersteuning van de FOD Sociale Zekerheid, onder meer via informatie op de website, praktijkvoorbeelden en rechtstreekse begeleiding. ‘Stel je vragen gerust,’ zegt Lejoly. ‘Wij delen onze ervaring graag en brengen jullie indien nodig in contact met andere partners of lokale besturen. Zo bouwen we samen aan een inclusieve samenleving.’ —

Brugge: versterken gelijke toegang tot vrije tijd met de EDC-kaart

‘De European Disability Card helpt ons om mensen met een handicap echt gelijke kansen te bieden in het vrijetijdsaanbod,’ zegt Els Pieraerts, toegankelijkheidsambtenaar bij de stad Brugge. Sinds 2022 wordt de kaart structureel ingezet, onder meer bij Musea Brugge, de Stadsschouwburg, de zwembaden Interbad en Jan Guilini, en bij initiatieven van de sport- en jeugddienst. Brugge spitst zich toe op gelijkwaardige beleving, bijvoorbeeld via gratis toegang voor begeleiders of aangepaste gidsen. Niet de korting staat centraal, maar de inclusieve ervaring.

Deze formule kwam tot stand in overleg met de stedelijke adviesraad. Op de website van de stad staat een overzicht van partners die de kaart aanvaarden. ‘We geven daarmee ook het voorbeeld aan de vrijetijdspartners,’ vult Pieraerts aan. Internationale bezoekers uit de aangesloten landen gebruiken de kaart eveneens, bijvoorbeeld bij de bootjes op de reien. Bij evenementen zoals de Heilig Bloedprocessie zijn ook andere bewijsstukken geldig. ‘De EDC is bovendien bijzonder waardevol voor mensen met een onzichtbare handicap. Ze krijgen zo erkenning en toegang, zonder telkens hun verhaal te moeten doen,’ besluit ze.

Wij geven het voorbeeld aan de vrijetijdspartners.

Els Pieraerts

Delen

Auteur

  • Tom
    Sweetlove
    Projectmedewerker Diversiteit - Gelijke Kansen - Digitale Inclusie

Heb je een vraag over de inhoud van dit artikel?

Contacteer ons

Meer weten over

Nieuws

Nieuwsoverzicht