België heeft niet vooral méér financieringsoplossingen nodig om gebouwen sneller energiezuinig te maken. Vooral een betere afstemming tussen beleid, financiering en uitvoering is nodig. Dat concludeert het Europese project Life BE FREE na drie jaar samenwerking. De VVSG is een van de zes partners.
De uitdaging blijft groot. Vandaag voldoet 92% van de Belgische woningen nog niet aan de energiedoelstellingen voor 2050. Ook het renovatietempo ligt te laag om de klimaatambities te halen.
Life BE FREE brengt 140 organisaties samen
Life BE FREE staat voor Belgian Financing Roundtables on Energy Efficiency. Het project onderzocht hoe België energierenovaties sneller, betaalbaarder en toegankelijker kan maken.
Febelfin, Embuild, VVSG, The Shift, Wattson en IDEA Consult brachten daarvoor publieke en private partners uit de drie gewesten en van het federale niveau samen.
Tussen 2024 en 2026 organiseerde Life BE FREE 22 thematische en 6 nationale rondetafels. In totaal namen 270 mensen uit 140 publieke en private organisaties deel.
De gesprekken gingen onder meer over energieprestatiecertificaten (EPC's), appartementsgebouwen en mede-eigendom, subsidies en voorfinanciering, wijkrenovatie, sociale leningen, huurwoningen, publieke gebouwen en energiedienstenbedrijven (ESCO's).
Het project bundelde de resultaten in 20 beleidsnota's met aanbevelingen voor lokale, regionale en federale overheden. Er kwam ook een praktische handleiding om zelf rondetafels met verschillende betrokken partijen te organiseren.
Bestaande oplossingen moeten beter samenwerken
De centrale conclusie is duidelijk: België beschikt al over heel wat financiële instrumenten om energierenovaties te ondersteunen. Maar versnipperde regelgeving, complexe bestuursstructuren en een gebrekkige afstemming tussen beleidsniveaus beperken hun effect. Ook succesvolle initiatieven opschalen blijft moeilijk.
Life BE FREE pleit daarom voor een betere coördinatie, stabiele beleidskaders op lange termijn en sterkere samenwerking tussen publieke en private partners.
Ook kwetsbare huishoudens verdienen bijzondere aandacht. Naar schatting ondervindt nog altijd 20 tot 25% van de huurders en eigenaars drempels die hen verhinderen om volwaardig deel te nemen aan de renovatie- en energietransitie.
Life BE FREE formuleert concrete aanbevelingen
Life BE FREE pleit onder meer voor een betere toegang tot financiering voor kwetsbare eigenaars en doeltreffendere systemen voor voorfinanciering. Ook appartementsgebouwen en huurwoningen hebben meer ondersteuning nodig.
Daarnaast vragen de partners een betere afstemming van de energieprestatiecertificaten tussen de gewesten, eenvoudigere toegang tot Europese financiering en meer private investeringen in energierenovatie.
Het project bracht de belangrijkste knelpunten en mogelijke oplossingen in kaart. De volgende stap is structurele oplossingen uitwerken voor de drempels die nog blijven bestaan, in het bijzonder voor kwetsbare huishoudens.
BEEFiC en BGBC zetten het werk voort
Het einde van Life BE FREE betekent niet het einde van de samenwerking. Tijdens het slotevenement dragen de partners hun kennis, netwerk, aanbevelingen en werkwijze over aan de Belgian Energy Efficiency Financial Coalition (BEEFiC) en de Belgian Green Building Council (BGBC).
BEEFiC wil tot 2029 meer private investeringen aantrekken voor energie-efficiëntie en renovatie. Daarvoor versterkt de organisatie de samenwerking tussen overheden, financiële instellingen en Europese initiatieven.
BGBC blijft organisaties uit de vastgoed-, bouw- en financiële sector samenbrengen rond gemeenschappelijke normen en praktische oplossingen voor duurzame gebouwen.
Ontdek de resultaten op 17 september
Life BE FREE stelt de eindresultaten voor op 17 september 2026 van 14 tot 17 uur in DoubleTree by Hilton Brussels City in Brussel.
Op het programma staan:
- de belangrijkste bevindingen en aanbevelingen van Life BE FREE
- een panelgesprek met de leiders van de zes partnerorganisaties, gemodereerd door VRT-journalist Wim De Vilder
- een gesprek over de toekomst met BEEFiC en BGBC, gevolgd door de officiële overdracht van het netwerk en de methodiek, de ondertekening van een intentieverklaring en een netwerkmoment
Schrijf je in voor het slotevenement van Life BE FREE.
Over Life BE FREE
Life BE FREE wordt gefinancierd door het Europese programma LIFE Clean Energy Transition. Zes Belgische partners werken eraan mee: Febelfin, Embuild, VVSG, The Shift, Wattson en IDEA Consult.
Het eindrapport, de beleidsnota's en de praktische handleiding voor rondetafels vind je op de website van Life BE FREE(opent nieuw venster).
