De VVSG kennisdatabank

Gemeenten kunnen samenwerken voor taken van gemeentelijk belang, bv. bij grensoverschrijdende problemen of efficiëntere dienstverlening. Het Decreet Lokaal Bestuur biedt hiervoor vijf samenwerkingsvormen, van lichte contracten tot aparte rechtspersonen met soms privaatrechtelijke deelname. Andere samenwerkingen, zoals politiezones en woonmaatschappijen, vallen onder aparte regelgeving.

Het milieuhandhavingsdecreet vervangt en harmoniseert alle handhavingsbepalingen in de bestaande milieudecreten. Gemeenten moeten werken met een milieutoezichtambtenaar, maar die mogen ze delen. Voor kleine overlast kunnen gemeenten administratieve sancties heffen. Voor het milieutoezicht zijn de taken verdeeld tussen de gemeenten, provincies en de Vlaamse overheid.

Wat je lokaal beslist, heeft ook impact buiten je gemeentegrenzen. Met lokaal mondiaal beleid verbindt je bestuur lokale keuzes met mondiale uitdagingen zoals klimaatverandering, ongelijkheid en mensenrechten. Zo draag je lokaal bij aan internationale rechtvaardigheid en duurzame ontwikkeling. Je kunt op verschillende manieren aan de slag. Lokaal mondiaal beleid (LMB) steunt op drie bouwstenen die elkaar versterken.

OCMW’s werken vaak samen met andere OCMW’s of organisaties. Ze gaan hiervoor samenwerkingsverbanden aan. Dat kan met andere OCMW’s, andere openbare besturen (dus ook gemeenten) of met andere rechtspersonen zonder winstoogmerk. Op deze pagina lees je alles over de vijf verschillende vormen van OCMW-verenigingen en -vennootschappen.

Het Vlaams Gewest is door het decreet basisbereikbaarheid opgedeeld in 15 vervoerregio’s. In elke vervoerregio is er een vervoerregioraad. Deze raad bestaat uit lokale besturen, het Departement Mobiliteit en Openbare Werken (DMOW), het Agentschap Wegen en Verkeer (AWV), De Lijn en andere relevante overheidsagentschappen.

Gaspatronen, gasflessen en gascilinders horen niet in het restafval, ook niet als ze leeg zijn. Veel mensen weten dat niet en verkopers communiceren er vaak onduidelijk over. Vooral lachgasflessen en andere drukhouders zoals kampeergas en helium belanden vaak verkeerd in het afval. Dit kan tijdens inzameling en verwerking leiden tot ontploffingen, met gevaar voor mens en installatie. Juist sorteren is daarom cruciaal.

Het Lokaal Materialenplan streeft naar minder organisch-biologisch afval in de huisvuilzak. Daarom moeten gemeenten sinds 2024 zorgen dat burgers die dat wensen, hun bioafval selectief kunnen aanbieden. Sommige gemeenten kregen evenwel een uitzondering tot 2026.

Wil je als lokaal bestuur starten met de inzameling van bioafval? Hou rekening met de vele beleidsmatige en operationele overwegingen. Gebruik die overwegingen ook om je huidige inzameling van bioafval te evalueren.

De Vlaamse Regering wil een asbestveilig Vlaanderen tegen 2040. Dat betekent dat alleen asbesttoepassingen in goede staat mogen blijven en dat alle risicovol asbest verwijderd en opgeborgen is. Steden en gemeenten spelen hierbij een cruciale rol, ook in het inzamelen van asbestafval. Als particulieren kan je asbestcement inleveren bij recyclageparken en gebruikmaken van gesubsidieerde bronophaling.

Gemeenten zijn juridisch verantwoordelijk voor de organisatie van de inzameling en verwerking van het huishoudelijk afval. Om dat afvalbeleid in de praktijk om te zetten doen ze in grote mate beroep op intergemeentelijke samenwerking.

Meer en meer lokale besturen kiezen voor een brengsysteem op korte afstand als aanvulling of vervanging van de klassieke huis-aan-huisinzameling. Dat doen ze omwille van toenemende verstedelijking, compactere woonvormen en mobiliteitsoverwegingen. Hier vind je als lokaal bestuur of afvalintercommunale afwegingen voor de wenselijkheid en haalbaarheid van brengsystemen op korte afstand, evenals specifieke overwegingen voor toeristische en sterk verstedelijkte zones.