Auteur:

Gepubliceerd op: 22-06-2020

Voor de VVSG kunnen rapporten over audits in lokale besturen actief openbaar gemaakt worden. De VVSG reageert daarmee op een vraag van Audit Vlaanderen. Aan die openbaarmaking zijn voor de raad van bestuur van de VVSG wel enkele voorwaarden gebonden.

De VVSG vindt dat de argumenten voor een grotere actieve openbaarheid van de lokale auditrapporten (exclusief de forensische) opwegen tegen het behoud van de huidige toestand, waarbij de rapporten toch al onder de regels van de (passieve) openbaarheid vallen en dus door geïnteresseerden kunnen worden ingekeken of opgevraagd.

De VVSG gaat dan ook akkoord met een actieve openbaarheid, met volgende elementen:

  • Nu al moeten op basis van het decreet lokaal bestuur tal van documenten op de gemeentelijke webstek worden geplaatst. Om geen apart circuit te creëren, zou het goed zijn dat de auditrapporten aan deze lijst worden toegevoegd.
  • Niet alles mag openbaar gemaakt worden, bijvoorbeeld omwille van de mogelijke schending van de persoonlijke levenssfeer (denk aan vaststellingen die duidelijk verwijzen naar één persoon) of de veiligheid (denk aan ernstige risico’s voor de informatieveiligheid van het bestuur). In dat geval zal er dus een ‘gekuiste’ versie van het rapport moeten worden gemaakt, naast de volledige versie die naar het bestuur en de mandatarissen gaat. Om te vermijden dat er twee verschillende gekuiste versies zouden ontstaan - een door Audit Vlaanderen en een tweede door het bestuur - stelt de VVSG voor dat Audit Vlaanderen dit zou organiseren, waarna het lokaal bestuur aan de openbaarheidsverplichting kan voldoen door het leggen van een link naar de webstek van Audit Vlaanderen. Het opmaken van de ‘gekuiste' versie moet ook een specifiek aandachtspunt zijn bij de slotvergadering met Audit Vlaanderen na afloop van de audit.
  • Raadsleden moeten kunnen weten of de ongekuiste versie die zij krijgen al dan niet verschilt van de versie die openbaar zal worden gemaakt. Als dat het geval is, kunnen raadsleden omwille van hun beroepsgeheim het volledige rapport uiteraard niet verspreiden en moeten zij zich, buiten de raadszitting zelf, bij hun communicatie beperken tot een verwijzing naar het publiek gemaakte rapport.
  • De verplichte actieve openbaarmaking van het rapport door het lokaal bestuur zou het best pas gebeuren na de raadszitting waarop het is besproken. Op die manier worden de rechten van de raadsleden maximaal gevrijwaard en kan ook de begeleidende communicatie door het bestuur goed worden voorbereid. Besturen die het rapport al eerder actief openbaar willen maken, moeten dat natuurlijk kunnen.
  • De openbaarheid van de auditrapporten wordt het best maximaal gefaciliteerd via het project ‘Lokale Besluiten als geLinkte Open Data’ (LBLOD), ook ten behoeve van de kennisdeling tussen de lokale besturen.
  • Voor de globale rapporten van Audit Vlaanderen impliceert een openbaarmaking van de lokale auditrapporten ook een ruimere vermelding van de besturen dan vandaag, waardoor lokale besturen meteen kunnen zien bij welke andere besturen ze terecht kunnen voor inspiratie en voorbeelden. Nu bevatten de globale rapporten wel de namen van de geauditeerde besturen, maar zonder een koppeling aan de individuele resultaten van de audits.
  • Audit Vlaanderen wordt gevraagd om, ten behoeve van de raadsleden, media en het grote publiek, te werken aan goede en objectieve basisinformatie over wat audits zijn, hoe auditresultaten moeten worden geïnterpreteerd, enzovoort. Elk auditrapport bevat het best een verwijzing naar deze ‘leeswijzer’ op de webstek van Audit Vlaanderen, met de vermelding van een contactpersoon van Audit Vlaanderen die kan voorzien in ‘objectieve’ duiding. Verder moet elk rapport ook uitdrukkelijk de bepaling bevatten dat een auditrapport één geheel vormt, waaruit niet zomaar zonder verdere context geciteerd mag worden.
  • Actieve openbaarheid van de rapporten van Audit Vlaanderen impliceert niet dat de auditrapporten van andere lokale auditactoren (Antwerpen, Gent en Audio) automatisch onder dezelfde regels moeten vallen. Zij moeten hierin zelf een positie kunnen bepalen.
  • De VVSG vraagt eenvormigheid tussen de actieve openbaarheid van de auditrapporten van lokale besturen en de openbaarheidsregeling die geldt voor de audits binnen de Vlaamse overheid.

De VVSG heeft bovenstaande elementen bezorgd aan Audit Vlaanderen.

Jan Leroy