Auteur:

Gepubliceerd op: 22-01-2021

De impact van de coronacrisis op de gemeentefinanciën blijft in 2020 in het algemeen beperkt. Dat is vooral te danken aan de reserves waarover lokale besturen in 2020 beschikten en de steunmaatregelen van de federale en Vlaamse overheid. Over 2021 en de komende jaren heerst lokaal veel meer onzekerheid. Dat blijkt uit een bevraging die de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) samen met VLOFIN deed bij de financieel directeurs in steden en gemeenten. Het gaat voor alle duidelijkheid om ramingen, definitieve resultaten zijn er pas als de jaarrekeningen overal officieel zijn goedgekeurd. Bekijk hier het bijhorende webinar.

2020 is lokaal geen financieel rampjaar

De uitdagingen waren in 2020 enorm. Heel wat mensen werden werkloos, zaken moesten sluiten, in de zorg beleefde men de grootste crisis ooit. Lokale besturen reageerden snel en namen heel wat maatregelen. Toch hebben de meeste gemeenten goed stand gehouden op financieel vlak. Sommige uitgaven en ontvangsten vielen weg, andere kwamen in de plaats. Zo kochten gemeenten massaal mondmaskers aan, ondersteunden ze verenigingen, handelaars en horeca-uitbaters  terwijl ze anderzijds bespaarden doordat evenementen geschrapt werden of de energiefactuur verlaagde door de sluiting van publieke gebouwen. Voor het opvangen van de financiële coronagevolgen konden ze terugvallen op eerder opgebouwde reserves. Daarnaast zorgden de federale en Vlaamse overheid voor extra financiële ondersteuning voor gemeenten en OCMW’s. Meer dan 7 op 10 Vlaamse gemeenten stelt dat de steun van de centrale overheden het saldo deels tot grotendeels compenseert. ‘De gemeenten stonden van bij de start van de crisis klaar om getroffen inwoners en bedrijven te ondersteunen, en de Vlaamse en federale overheid hebben deze inspanningen ook financieel gehonoreerd,’ aldus Wim Dries, voorzitter van de VVSG. Ondanks dat hebben toch 2 op 5 gemeenten extra maatregelen moeten nemen om bij de aanpassing van het meerjarenplan 2020-2025 het opgelegde financiële evenwicht te behouden. Zo goed als alle gemeenten beslisten om voor 2021 geen wijzigingen te doen aan de aanvullende personenbelasting of de opcentiemen op de onroerende voorheffing.

Toekomst wel erg onzeker

Over 2021 en de komende jaren heerst lokaal veel meer onzekerheid. Heel wat effecten van de crisis zullen pas later voelbaar zijn. Verschillende factoren spelen een rol. Zo is het nog onduidelijk in welke mate de economie zich globaal zal herpakken. Ook de fiscale inkomsten van de gemeenten zullen wellicht dalen, doordat honderdduizenden mensen op tijdelijke werkloosheid zijn gezet in 2020 maar mogelijk later definitief hun werk verliezen. Het is ook nog onduidelijk of de centrale overheden de lokale besturen zullen blijven steunen, dan wel of alle overheidsniveaus straks samen de broeksriem moeten aanspannen.  ‘Het worden moeilijke tijden voor alle overheidsniveaus. Er zijn al heel wat inspanningen gedaan, maar de grootste gevolgen op economisch en sociaal vlak moeten nog komen. Lokaal hebben we al heel veel opgevangen, maar de mogelijkheden zijn niet onbegrensd. We hebben de andere overheden hier zeker voor nodig,’ besluit Dries.   

Neem vor meer informatie contact op met Nathalie Debast, verantwoordelijke perszaken op 0497 31 80 77.

Nathalie Debast