Auteur:

Gepubliceerd op: 15-07-2020

De Vlaamse gemeenten hebben in 2019 voor circa 1779 miljoen euro geïnvesteerd, een daling met ongeveer 4% tegenover verkiezingsjaar 2018. Deze terugval is een stuk kleiner dan zes jaar geleden.

Bij de start van een nieuwe legislatuur hebben besturen tijd nodig om plannen te maken en die vervolgens om te zetten in effectieve investeringen. Daardoor pieken de investeringen traditioneel in het verkiezingsjaar, om vervolgens sterk terug te vallen. Uit de gegevens van 298 van de 300 Vlaamse gemeenten blijkt nu dat die daling in 2019 beperkt bleef tot een kleine  4%. Ter vergelijking: in 2013 ging het nog om een vermindering met bijna 16% tegenover 2012. Het is vandaag te vroeg om dit fenomeen te verklaren, maar mogelijk hebben besturen - meer dan in 2012-2013 - geplande investeringen niet helemaal kunnen afwerken in het verkiezingsjaar, waardoor ze verschoven naar de start van de nieuwe bestuursperiode.

De investeringen van de gemeenten, OCMW's, autonome gemeentebedrijven en OCMW-verenigingen zouden in 2019 uitkomen op ruim 2,3 miljard euro, wat een daling met 7,3% betekent tegenover 2018.

Nu de rekeningen voor 2019 klaar zijn, kunnen we ook een voorzichtige analyse maken van de mate waarin de besturen hun geplande investeringen in het oorspronkelijke meerjarenplan 2014-2019 ook effectief hebben gerealiseerd. De gemeenten komen volgens deze analyse uit op een uitvoeringsgraad van 94,6%. Dat is een hoog cijfer, aangezien ze voor de eerste keer de meerjarenplanning van de beleids- en beheerscyclus (BBC) moesten toepassen. Toch passen hierbij ook twee bedenkingen. Ten eerste kunnen we uit de bedragen niet afleiden of de gemeenten ook inhoudelijk hebben gedaan wat ze zich hadden voorgenomen: kwam het beoogde fietspad er of duurden de onteigeningen te lang waardoor de kredieten werden gebruikt om de sporthal te renoveren? Ten tweede verbergt het algemene cijfers de sterk uiteenlopende percentages van de individuele gemeenten. Zo bedraagt de afwijking 20% of minder in 142 van de 300 gemeenten, maar zijn er ook 72 gemeenten waar ze meer dan 40% bedraagt.

De OCMW's komen uit bij een algemene realisatiegraad van 100,3%, maar hier zijn de afwijkingen van individuele besturen nog groter, met slechts 71 OCMW's met een verschil tegenover het meerjarenplan van 20% of minder. Voor de autonome gemeentebedrijven en OCMW-verenigingen kunnen we deze analyse niet maken, omdat sommige pas in de loop van de vorige legislatuur gestart zijn met de toepassing van de BBC-regels.

Alle cijfers werden berekend op basis van de financiëleanalysetool van het Agentschap Binnenlands Bestuur.

Jan Leroy