Auteur:

Gepubliceerd op: 12-03-2021

Het is een goede zaak dat er een wettelijke basis komt voor de coronamaatregelen die de federale overheid oplegt. Om de pandemie krachtdadig, snel en efficiënt aan te pakken, is ook een sterkere betrokkenheid van de lokale besturen nodig. Ook de communicatie moet beter. Lokale besturen moeten veel vlotter kunnen beschikken over de data die ze nodig hebben. Dat is de belangrijkste boodschap die de VVSG gaf in de commissie voor Binnenlandse Zaken, Veiligheid, Migratie en Bestuurszaken op een hoorzitting over het voorontwerp van pandemiewet.  

Betrek steden en gemeenten veel meer bij het uittekenen van maatregelen
In een pandemie is het essentieel dat de overheid snel handelt. Eenheid van (federale) leiding  is het uitgangspunt. Toch willen lokale besturen sterker betrokken worden bij het uittekenen en bijsturen van maatregelen. Dit zal de kwaliteit, effectiviteit én snelheid bij het nemen van maatregelen verbeteren. Het afgelopen jaar waren de lokale besturen voorlopers: ze namen vaak als eerste maatregelen, maar werden in een aantal gevallen zelfs teruggefloten, waarna de federale overheid de betreffende maatregel over het hele grondgebied ging uitrollen. ‘De bepalingen in het ministerieel besluit of de FAQ waren regelmatig onvoldoende of onduidelijk uitgewerkt door een gebrek aan concrete terreinkennis,’ aldus Wim Dries, voorzitter van de VVSG. 
Ook tijdige en eenduidige communicatie is belangrijk, dit is een van de grootste pijnpunten uit de crisis. ’Zeker in de eerste maanden van de pandemie, kregen we het MB soms een paar uur voordat het in werking trad. Ook de FAQ werd regelmatig laat ter beschikking gesteld’, Dat is moeilijk werkbaar voor de steden en gemeenten die alle maatregelen op het terrein moeten implementeren en handhaven,’ aldus Dries.  


Vlottere uitwisseling en gebruik van gegevens
Om hun opdrachten (handhaving, ondersteuning, bron- en contactopsporing, preventie,…)  te kunnen uitvoeren, moeten de lokale besturen over de nodige gegevens beschikken. Wanneer de volksgezondheid in gevaar komt, moet dit snel en eenvoudig gaan, zonder te zware en tijdrovende administratieve formaliteiten. Dit was het afgelopen jaar te vaak een probleem, er moesten eerst nog tal van protocollen en verwerkersovereenkomsten geschreven worden. ‘Privacy is een kostbaar goed, de bescherming van de volksgezondheid is dat ook. Steden en gemeenten gooien geen persoonlijke gegevens op de straatstenen, ze moeten die data kunnen gebruiken om lokaal snel besmettingen te voorkomen en de pandemie te bestrijden,’ zegt Kris Snijkers, algemeen directeur van VVSG. Zo stelt het Rijksregister dat lokale besturen geen Rijkregister- of bevolkingsgegevens mogen verwerken in het kader van de vaccinatiestrategie. ‘Je krijgt dat niet uitgelegd, steden en gemeenten werken dagelijks met het Rijksregister, ze voeden het, maar mogen er geen lijst van hun +75 jarigen uittrekken om uit te nodigen voor het vaccinatiecentrum?’ klinkt het. 

Ruimte voor lokale maatregelen

Tijdens de crisis kwam de rol van de burgemeester die moet instaan voor de openbare orde en veiligheid in de gemeente meermaals onder druk, zeker wanneer die verder wou zijn dan wat het federale kader toeliet. Het voorontwerp van Pandemiewet voorziet dat de burgemeesters de mogelijkheid krijgt om strengere maatregelen te nemen. ‘Lokale besturen weten zeer goed wat er op het terrein gebeurt, ze vangen signalen als eerste op en kunnen vlot inspelen op wijzigende omstandigheden. Het is goed dat dit voorontwerp bevestigt dat de burgemeester aangepaste strengere maatregelen kan nemen als de lokale situatie dat vereist,’ besluit Dries.

De volledige repliek van de VVSG kan je hier lezen.

Nathalie Debast