Auteur:

Gepubliceerd op: 05-10-2020

De Vlaamse regering wil dat er tegen 2024 4.000 hectare extra bos bijkomt in Vlaanderen, en tegen 2030 uiteindelijk 10.000 hectare. Ze rekent op de lokale besturen om tegen 2024 750 hectare te realiseren. Steden en gemeenten vinden bossen ook erg belangrijk voor de leefbaarheid maar stuiten op tal van praktische bezwaren. Het grootste knelpunt is het vinden en verwerven van beschikbare, betaalbare grond. Daarnaast vragen ze ook instrumenten om te voorkomen dat bomen gerooid worden.

Bosuitbreiding door samenwerking

Samenwerking tussen overheden en andere maatschappelijke actoren vormt voor de Vlaamse Regering de basis om de extra hectaren bos te realiseren. Dat is nu ook al dikwijls het geval: vaak is de grond in handen van de ene terwijl een andere instantie het beheer op zich neemt. Zij zullen daarbij afspraken moeten maken aan wie van beide zij het bos toewijzen voor de boekhouding achter de www.bosteller.be waar de voortgang van de extra bomen wordt bijgehouden.

Leefbaarheid is ruim concept

Steden en gemeenten scharen zich achter de ambitie om Vlaanderen van meer bossen te voorzien en planten ook vaak zelf bossen aan: denk maar aan de geboorte- of speelbossen die erg populair zijn. Tegelijk waarschuwen ze voor de hindernissen die ze in de praktijk zien. Zo is beschikbare grond vandaag  schaars in het dichtbevolkte Vlaanderen en hierdoor ook duur. Het vergt voor een gemeente ook een bewuste en doordachte strategie én personeelsinzet om actief op zoek te gaan naar gronden en hierover te onderhandelen. Het gaat immers zeker niet altijd om gronden die eigendom zijn van het lokale bestuur. Eens een gemeentebestuur een welbepaalde locatie voor bosuitbreiding heeft uitgekozen moet ze niet alleen die grond verwerven maar soms ook nog een draagvlak zoeken voor de omschakeling naar bos. Ook al schaart haast iedereen zich achter de algemene doelstelling ‘meer bos’  is het voor andere bestemmingen soms toch pijnlijk om grond af te staan voor bebossing. Een aaneengesloten boslint strekt zich ook best uit over verschillende gemeenten, zodat ook contacten tussen naburige gemeenten hierbij van belang zijn. Daarbij komt dat een aangename groene en leefbare omgeving vandaag in steden en gemeenten steevast ruim wordt opgevat: het gaat dan niet enkel om bossen, maar net zozeer om parken, groenaanplanting in buurten, bomen op het openbaar domein… Niet zelden is bij de inrichting van de openbare ruimte ook ontmoeting tussen mensen belangrijk. Het zijn afwegingen die steden en gemeenten moeten kunnen blijven maken, omdat ze per definitie te maken hebben met de leefbaarheid van een gemeente en de inrichting van een  gezonde, aangename leefomgeving. 

Instrumenten om rooien van bomen tegen te gaan

Naast het aanplanten van extra bomen en bossen is het voor steden en gemeenten ook belangrijk dat bestaande bossen en bomen beter beschermd worden.  Nu ontbreekt het gemeentebesturen aan voldoende instrumenten om private eigenaars tegen te houden wanneer die bomen willen rooien.

Nathalie Debast