Auteur:

Gepubliceerd op: 22-06-2020

Tot nu toe kost de coronacrisis de lokale besturen 280 miljoen euro. Dat is te wijten aan onverwachte uitgaven en misgelopen inkomsten. 7 op de 10 denkt dit in 2020 nog te kunnen opvangen dankzij opgebouwde reserves. 1 op 5 besturen verwacht dat ze nu al maatregelen zullen moeten nemen om in 2025 financieel in evenwicht te blijven. Dat blijkt uit een bevraging van de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) en de Vereniging van financieel directeurs (VLOFIN) bij de financieel directeurs. De coronasteunmaatregelen van de Vlaamse en federale overheid zijn dan ook erg belangrijk.  
 

280 miljoen niet geplande uitgaven en gemiste ontvangsten

De aankoop van mondmaskers voor de bevolking, extra OCMW-uitgaven door bijkomende hulpvragen, ondersteuning van het verenigingsleven … De Vlaamse gemeenten en OCMW’s gaan ervan uit dat ze door de coronacrisis dit jaar voor ongeveer 139 miljoen euro aan niet-geplande uitgaven zullen doen. De lokale ontvangsten dalen dit jaar dan weer met ongeveer 141 miljoen euro. Nogal wat gemeenten verlagen als relancemaatregel (tijdelijk) bepaalde belastingen, bv. op terrassen. Ook de inkomsten uit retributies vallen sterk terug door de sluiting van tal van lokale diensten zoals sporthallen of culturele instellingen. En investeren in infrastructuur om te voldoen aan de nieuwe afstandsregels kost geld.

Lokale besturen doen alle inspanningen om deze crisis aan te pakken, maar willen ook investeren in de uitdagingen van morgen. ‘Dat is alleen mogelijk als de grote financiële onzekerheid waarmee gemeenten en OCMW’s vandaag kampen, is weggewerkt. De steunmaatregelen waarin de Vlaamse en federale overheid dit jaar voorzien zijn broodnodig om lokaal aan deze crisis het hoofd te bieden,’ aldus Wim Dries, voorzitter van de VVSG.
 

Grote onzekerheid op langere termijn

De Vlaamse lokale besturen hadden eind 2019 hun meerjarenplan 2020-2025 net afgewerkt toen de coronacrisis uitbrak. Nu blijkt dat 1 op 5 besturen dit jaar al moet ingrijpen om financieel nog in evenwicht te zijn. Vele gemeenten zullen de komende jaren hun meerjarenplan moeten bijsturen. Meteen blijkt ook de grote onzekerheid over de langetermijneffecten van deze crisis. Hoe sterk zal de impact zijn van de sterke daling van de belastbare inkomens op de gemeentelijke ontvangsten uit de aanvullende personenbelasting? Zal de verwachte krimp in de economische activiteit ook de middelen uit de opcentiemen op de onroerende voorheffing beïnvloeden? Hoelang duurt de crisis en dus de extra OCMW-steun voor mensen die het financieel moeilijk hebben?
 

Webinar

Op 26 juni organiseert de VVSG een webinar met een toelichting bij de gedetailleerde resultaten van de bevraging. Meer informatie: https://www.vvsg.be/opleidingen/webinar-de-impact-van-de-coronacrisis-op-de-gemeentefinancien

Nathalie Debast