3 laureaten SDG-projectoproep

Met de projectoproep 'SDG-uitdaging' die in januari 2020 werd gelanceerd, geeft de VVSG, met de steun van de federale overheid (BuZa, DGD), lokale besturen een extra stimulans om op een innovatieve manier werk te maken van de uitdagingen die in de Agenda 2030 vervat zitten. Een multidisciplinaire jury selecteerde drie veelbelovende projecten.

Dertien mooie projecten werden ingediend. Er borrelt dus iets in Vlaanderen. Meer en meer lokale besturen zetten ambitieus in op duurzame ontwikkeling, met de Agenda 2030 en de SDG’s als kompas. Dat is niet eenvoudig, want aan de SDG's werken, betekent integraal, transversaal en participatief werken, stakeholders betrekken en vanuit de lokale context internationale uitdagingen aangaan. De drie laureaten van de SDG-projectoproep kunnen een lokale SDG-dynamiek op gang brengen, maar ook inspireren ver buiten de gemeentegrenzen.

Met het project 'Fair Trade de boer op’ wil Essen een lokale voedselstrategie uitrollen in samenwerking met lokale boeren en tuinders. De gemeente geeft daarmee concreet invulling aan de nieuwe campagne van FairTradeGemeente. Deze campagne focust op duurzame voeding met een eerlijke prijs voor de boer, overal ter wereld. Samen met 3 buurgemeenten, de landbouwraad en partner Rurant, gaat Essen op zoek naar lokale boeren die bereid zijn om als ambassadeurs van het nieuwe fairtradeverhaal het bewustzijn rond prijszetting en duurzame voeding te vergroten. Hun kennis en expertise zal ook ingezet worden om de gemeente te adviseren in haar werking rond duurzame voeding met respect voor lokale en mondiale producenten. Essen heeft boeiende plannen: de organisatie van thema-avonden, acties op het terrein en het dynamiseren van hun Ecowijzer rond duurzame voeding en eerlijke prijzen.

De ‘Babbelbox on the move’ van Dilsen-Stokkem brengt de SDG’s tot bij de inwoners. Dit multifunctionele busje strijkt neer bij scholen, speelpleinwerking, kinderopvang, wijkwerking en tijdens evenementen zoals de buurtpicknick, de ‘smokkelmarkt’ en de parkfeesten. Op deze manier informeert Dilsen-Stokkem haar inwoners over de SDG’s én geeft ze hen inspraak in het beleid. Zo zal het busje ingeschakeld worden voor burenbabbels waarbij SDG-ambassadeurs (o.a. Mooimakers, inwoners met migratieachtergrond, vzw’s mondiale raad) hun verhaal doen en in discussie gaan met de inwoners. Door catering (FairTrade) en klapstoelen en -tafels in het busje te voorzien wordt een pop-up terras gecreëerd in de wijk. Ook thematische, creatieve opdrachtjes en projecten voor klein en groot behoren tot de mogelijkheden. De 'Babbelbox on the move' slaat drie vliegen in één klap: sensibilisering, participatie en creativiteit.

Ook de ‘SDGemeenteraad’ van Herne brengt de SDG’s op een participatieve, co-creatieve manier tot uitvoering. Bij het begin van de legislatuur adopteerde elk van de 17 gemeenteraadsleden van Herne een SDG. Zij gaan nu op zoek naar een medepeter of -meter in de gemeente: een inwoner, bedrijf, vereniging, wetenschapper,... Samen ondernemen zij actie voor ‘hun’ SDG, maar met oog voor mogelijke transversale samenwerking. Het doel is dat er een lokale actiedynamiek ontstaat rond de SDG’s op basis van co-creatie tussen bestuur en burgerinitiatief.

Waarom deze projectoproep?

Op 25 september 2015 keurde de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties de Agenda 2030 met zijn 17 Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) goed. Deze universele, inclusieve en transformatieve agenda biedt een antwoord op de meest prangende globale uitdagingen en moet de wereld tegen 2030 op het pad richting een duurzame toekomst zetten. Het is een globale agenda, maar vergis je niet: als eerstelijnsoverheid zijn lokale besturen cruciaal voor de realisatie van de SDG’s. Zij zijn de sleutel om lokaal en van onder uit dynamieken op gang te brengen die de transitie naar een duurzame wereld aanvuren. De actieve betrokkenheid van het lokale niveau is noodzakelijk voor de realisatie van maar liefst 65% van de Agenda 2030. Omgekeerd hebben de SDG’s lokale besturen ook heel wat te bieden. De 17 doelstellingen bieden een unieke kapstok voor een kwalitatief, geïntegreerd, inclusief en ambitieus lokaal beleidsplan. Alle SDG’s raken aan de bevoegdheden van lokale besturen. Er zit dus eten en drinken in voor iedere mandataris en ambtenaar die vanuit zijn eigen werkveld en expertise een bijdrage kan leveren. Tegelijkertijd stimuleren de SDG’s transversale samenwerking over de diensten heen en helpen ze om verkokering te overstijgen, want alle SDG’s zijn onderling met elkaar verbonden. Bovendien kunnen de SDG’s de focus, relevantie en zichtbaarheid van je beleid versterken. Je maakt immers duidelijk dat lokale beleidsacties niet enkel inspelen op lokale behoeften, maar ook relevant zijn in het ‘grotere geheel der dingen’. Je geeft je beleid een internationale, duurzame dimensie en laat zien dat je op lange termijn durft plannen.

Vlaamse lokale besturen zijn één van de voorlopers wereldwijd wat betreft de lokale vertaling van de SDG’s. De voorbije jaren verhoogden ze het bewustzijn over en het politiek engagement voor de SDG’s en integreerden ze de SDG’s op concrete manieren in hun beleidsplannen. Enkele cijfers:

De eerste stappen zijn dus alvast stevig gezet, maar in de transitie richting duurzame ontwikkeling – met Agenda 2030 als kompas – liggen nog verschillende belangrijke vraagstukken voor lokale besturen.

  • Agenda 2030 is een integraal kader: alle 17 SDG’s zijn met elkaar verbonden. Als we echt werk willen maken van de SDG’s moeten we dan ook samenwerken; samenwerking met partners, maar ook binnen het gemeentebestuur. Diensten en thematische experten moeten de handen in elkaar slaan om de SDG’s te realiseren. Hoe kunnen we, door het gebruik van het kader van de SDG’s, meer geïntegreerd en transversaal gaan werken binnen de organisatie? Hoe stemmen we de organisatiestructuur en de SDG’s op elkaar af?
  • Hoe kan je als lokaal bestuur verschillende stakeholders (bedrijven, burgers, verenigingen, kennisinstellingen, lokaal bestuur …) verbinden om samen naar innovatieve oplossingen te zoeken voor maatschappelijke uitdagingen; maatschappelijke uitdagingen die ook vervat zitten in de SDG’s?
  • Onze wereld is voortdurend in beweging. Wat aan de andere kant van de wereld gebeurt, is steeds meer voelbaar bij ons en omgekeerd. Vlaamse lokale besturen nemen daarom bij de opstart van nieuwe projecten best ook het mondiale perspectief in achting. Hoe maak je vanuit de lokale context de verbinding met internationale uitdagingen en agenda’s? Hoe stel je de antennes van je gemeente open voor inspiratie van lokale besturen wereldwijd?

Contact?