De coronacrisis treft ook de lokale besturen. Gemeenten en OCMW’s doen heel wat uitgaven die ze bij de opmaak van het meerjarenplan niet gepland hadden en sommige ontvangsten lopen terug.

De VVSG en de Vereniging van financieel directeurs (VLOFIN) deden hierover een bevraging bij de financieel directeurs. Daaruit bleek dat de coronacrisis tot en met juni 2020 de lokale besturen 280 miljoen euro kost. Dat is te wijten aan onverwachte uitgaven en misgelopen inkomsten. 7 op de 10 denkt dit in 2020 nog te kunnen opvangen dankzij opgebouwde reserves. 1 op 5 besturen verwacht dat ze nu al maatregelen zullen moeten nemen om in 2025 financieel in evenwicht te blijven. In het persbericht "Coronacrisis maakt lokale besturen financieel onzeker" leest u hierover meer.

Op 26 juni 2020 stelden Jan Leroy en Ben Gilot de resultaten ook voor tijdens een webinar. Hieronder vindt u een opname van dit webinar, net als de presentatie en een antwoord op veelgestelde vragen tijdens het webinar.

Bekijk het webinar "de impact van de coronacrisis op de gemeentefinanciën"

Hier vindt u de presentatie die tijdens het webinar getoond wordt. 

Vragen en antwoorden

Hier vindt u de antwoorden op de vragen die we tijdens het webinar niet konden beantwoorden wegens tijdsgebrek. Deze worden de volgende dagen mogelijk nog aangevuld. 

 

Kunnen we de resultaten van de bevraging ook op individueel/regionaal niveau krijgen?

We gaven bij de bevraging mee dat we geen antwoorden van individuele besturen zouden publiceren. Gezien de soms lage responsgraad op bepaalde vragen zijn de antwoorden op die vragen mogelijk niet representatief op regionaal niveau.

Aanvullende personenbelasting

Wanneer komt de FOD Financiën met een nieuwe raming over de APB-ontvangsten? 

Volgens onze informatie zal de FOD Financiën in augustus over de voorschotten voor het aanslagjaar 2020 communiceren. Een raming over de APB-rechten voor het boekjaar 2021 (en later) volgt ten laatste begin oktober 2020. 

Hebben jullie ook geanalyseerd in welke mate de impact op de APB varieert van gemeente tot gemeente?

We berekenden de minderontvangsten van de APB o.b.v. macro-economische projecties van de Nationale Bank. Het is voor ons dan ook niet mogelijk om de impact te berekenen voor een individuele gemeente door bijvoorbeeld rekening te houden met een inschatting van de werkloosheid per individuele gemeente. 

Er zijn al ramingen van het Planbureau met ramingen op fiscale inkomsten. Houden jullie daarmee rekening?

De ramingen van het Planbureau liggen in lijn met de economische projecties (voorjaar 2020) van de Nationale Bank, op basis waarvan we onze inschattingen over de impact op de APB-ontvangsten hebben opgesteld. 

Klopt het dat de jaarlijkse budgetcirculaire dit jaar later komt?

De budgetcirculaire zal dit jaar, gegeven de huidige onzekerheden, in september worden verstuurd. 

Wat is het verschil tussen de studie van Belfius en de bevraging van VVSG-Vlofin?

De VVSG deed een bevraging bij de financieel directeurs over hun inschatting van de gevolgen op het terrein. Belfius vertrok van de lokale meerjarenplannen 2020-2025, en paste daarop (1) twee economische scenario's toe en (2) een eigen inschatting van het financiële effect van de coronacrisis, met zowel zaken waaraan de besturen niets kunnen doen (bv. inkomsten uit retributies die verlagen omdat bepaalde diensten gedwongen gesloten werden) als zaken die voortvloeien uit beslissingen van de besturen zelf (aankoop mondmaskers voor de bevolking, diverse relancemaatregelen).

Verder berekende de VVSG de directe corona-impact op de uitgaven en ontvangsten, terwijl Belfius ook ging kijken naar de geplande saldi en de federale en Vlaamse maatregelen, om zo uit te komen bij de mogelijke saldi door de coronacrisis.

Belfius maakte ook veronderstellingen over de corona-impact op de inkomsten uit de opcentiemen op de onroerende voorheffing, met zowel de gevolgen van faillissementen (waardoor belastingschulden niet worden ingelost) als van tijdelijke inproductiviteit. De VVSG heeft in deze bevraging nog niet gepeild naar de inschatting bij de financieel directeurs van de OV-inkomsten, maar dat kan in een tweede editie zeker gebeuren.

In grote lijnen zijn de bevindingen gelijklopend: veel besturen kunnen de eerste schokken wel nog opvangen, maar (1) de toekomst is zeer onzeker en (2) besturen met een meerjarenploan zonder veel marge gaan nu in het rood. 

 

Wanneer komt de circulaire m.b.t. overheidsopdrachten en corona?

Er wordt naar gestreefd om deze in de eerste weken van juli te publiceren. 

 

 

Subsidie lokaal armoedebeleid

Meer informatie over de subsidie voor lokaal armoedebeleid is hier beschikbaar. In elk geval is deze 13,5 miljoen euro 'algemene financiering'. Dat betekent dat de middelen niet moeten worden aangevraagd, dat er geen gedetailleerde lijst van mogelijke bestedingen bestaat en dat er achteraf ook geen uitgebreide rapportering zal moeten gebeuren. ABB vraagt de besturen wel om de acties te koppelen aan code 'ABB-ARM-COR'. Het is zeker niet verplicht dat geld uitsluitend te besteden aan nieuwe acties. Uit het decreet blijkt verder ook dat het gaat om middelen voor de lokale besturen, dus gemeenten én OCMW's.