Mechelen_SamenInburgeren_Geknipt_1.png
Provider image

In een buddyproject wordt een nieuwkomer gekoppeld aan een vrijwillige buddy, coach of mentor. Samen maken ze kennis met de stad of gemeente, beleven ze vrije tijd, vergroten ze hun netwerk en oefenen ze Nederlands. Buddywerkingen hebben al enkele jaren veel succes, omwille van de 1-op-1-ondersteuning op een informele, gelijkwaardige manier.

Foto Stad Mechelen - Samen Inburgeren

Categorie

  • Inclusieve vrije tijd
  • Ontmoeting & participatie
  • Taalbeleid

Doelen

  • Ontmoeting creëren tussen nieuwkomers en andere inwoners van de gemeente.
  • Het sociaal netwerk van alle deelnemers verruimen.
  • Nederlands oefenen in een ongedwongen sfeer.
  • Toeleiden naar vrije tijd, vrijwilligerswerk, fietslessen, ... 
  • Samen de gemeente ontdekken en de nieuwkomers wegwijs maken in de gemeente.
  • Soms: ondersteuning bij praktische en administratieve vragen, en bij woon- en studiebegeleiding.

Doelgroep

Buddywerkingen zijn er voor veel verschillende doelgroepen, zoals bv. personen in maatschappelijk kwetsbare situaties, maar in deze databank focussen we op buddywerkingen voor niet-Nederlandstalige nieuwkomers

De vrijwilligers zijn ook een doelgroep, en dit zijn Nederlandstalige inwoners van de stad of gemeente. Zij kunnen ook ex-nieuwkomers zijn die het niveau van een moedertaalspreker benaderen.

 

Beschrijving

In 2011 zijn een dertigtal gemeenten met buddywerkingen gestart onder de noemer 'Samen Inburgeren'. Dit was een project van het Agentschap Binnenlands Bestuur en het Agentschap Integratie en Inburgering, met steun van het Europees fonds voor Asiel, Migratie en Integratie (AMIF). Ondertussen organiseren al tientallen gemeenten een buddywerking.

Buddywerkingen zijn een leuke manier om aan ontmoeting, participatie en taalverwerving te werken. Bovendien geven buddywerkingen het zelfvertrouwen van nieuwkomers een boost, doorbreken ze mogelijke vooroordelen en isolement. Buddy's kunnen zeer outreachend werken; ze komen bij de mensen thuis of gaan mee op stap.

De duo's engageren zich om gedurende een vooropgestelde termijn, bv. zes maanden, regelmatig, bv. 2 keer per maand, af te spreken om Nederlands te oefenen en samen leuke activiteiten te doen. Ze kiezen zelf wat ze doen en wanneer ze elkaar zien. Het traject is dus op maat van de deelnemers.

Er bestaan verschillende vormen van buddywerkingen, afhankelijk van de grootte van de doelgroep, de personeelsinzet en specifieke doelstellingen, maar volgende elementen maken vaak deel uit van de taken van een coördinator:

  • Werving & aanmelding deelnemers en vrijwilligers. Voor de toeleiding van kandidaten kan je samenwerken met interne en externe diensten, zoals OCMW en NT2-scholen.
  • Verzekering voor de vrijwilligers.
  • Informatie en -intakemoment: in een kennismakingsgesprek wissel je gegevens uit (woonplaats, leeftijd, gezinssituatie), kan je verwachtingen aftoetsen, peilen naar het engagement van de deelnemers, en bespreek je hun hobby's, interesses, beschikbaarheid, vaardigheden en eventuele werkpunten. 
  • Matching: voorzie hier voldoende tijd voor.
  • Gezamenlijk startmoment en kennismakingsmoment voor de duo's. In sommige gemeenten wordt er pas na dit startmoment gematcht, nadat de deelnemers na een speeddate hun eigen voorkeur mochten doorgeven.
  • Een aantal groeps- en netwerkactiviteiten zoals een buddycafé: die zorgen voor een warm gevoel van erbij te horen en vergroten de kans om anderen te leren kennen.
  • Via sociale media of een nieuwsbrief (taal)tips en activiteiten uitwisselen. 
  • Opvolging van de duo's: dit gebeurt soms met een op maat handelingsplan en feedbackmomenten, waarbij alle deelnemers positieve en negatieve punten aankaarten en tips doorgeven voor de werking.
  • Ondersteuning van de vrijwilligers met vorming en ervaringsuitwisseling, bv. over gesprekken aangaan met niet-Nederlandstaligen, cultuursensitief werken, ....
  • Slotactiviteit: Afronding van het formeel traject met een feestelijk bedankmoment.

Succesfactoren

  • De gelijkwaardige, wederkerige, vrijwillige relatie staat in een buddywerking centraal. Het informele, persoonlijke contact is het succes van buddywerkingen. Buddy's hoeven geen vrienden voor het leven te worden, maar het kan wel. Door deze gelijkwaardige relatie vormen buddywerkingen een belangrijke meerwaarde op professionele omkadering.
     
  • Zorg na de werving snel voor een startmoment zodat deelnemers niet afhaken. Werk met twee instapmomenten per jaar of een doorlopend inschrijfsysteem.
  • Een goede match creëren tussen de deelnemer en vrijwilliger is belangrijk. Meestal werkt dit best op basis van gemeenschappelijke interesses. Buddy's die in dezelfde buurt wonen of dezelfde gezinssamenstelling hebben, spreken ook makkelijker met elkaar af. Als er een goede match is, komt er van beide zijden meer betrokkenheid.
  • Geef op voorhand duidelijk aan wat er verwacht wordt. Leg bv. uit dat buddy's geen taalles geven, en baken de periode af tot bv. 6 maand. Grotere steden kiezen er soms voor om te focussen op vrije tijd en ontmoeting, en niet op ondersteuningsvragen i.v.m. huisvesting, onderwijs, juridische informatie of werk.
  • Baken ook de doelgroep af, bv. meerderjarigen met een basiskennis Nederlands met een minimum aan spreekdurf. Voor nieuwkomers die nog geen Nederlands spreken kan je enthousiaste ex-nieuwkomers inzetten als buddy's.
  • Werk samen met partnerorganisaties en sponsors die vouchers voor activiteiten kunnen aanbieden.

Uitdagingen

  • De werving, matching, vorming, opvolging van de duo's vraagt een goede ondersteuning vanuit het lokaal bestuur met voldoende personeelsinzet.
  • Het is belangrijk de rol van de buddy goed te onderscheiden van de rol van professionele hulpverlener. Communiceer open en  duidelijk over wat de doelstellingen wel en niet zijn. Benoem afspraken concreet. Zorg dat de buddy in contact staat met bestaande hulpverlening om door te verwijzen. Het is belangrijk ervoor te waken dat de relatie gelijkwaardig blijft en de buddy niet overbevraagd wordt, en dat tegelijkertijd de deelnemer voldoende inspraak heeft in de activiteiten.
  • Het is niet altijd mogelijk om goed door te verwijzen en gepaste oplossingen te vinden. Het vinden van een kwalitatieve woning is een knelpunt waar vaak op gebotst wordt.
  • Het is niet altijd eenvoudig om voldoende vrijwilligers te vinden. Zet wervingsacties op, zorg er ook voor dat het initiatief bekend is bij andere diensten, bij het vrijwilligersloket of de vrijwilligersmarkt. Zet het gemeentelijk infoblad, de sociale media, schermen in de gemeente en eventueel de lokale app in, en voorzie folders en posters in wachtzalen.
  • Als de buddywerking wordt ingeschakeld in de vierde pijler van het inburgeringstraject, kunnen 40 uur buddywerking deel uitmaken van het voor sommige nieuwkomers verplichte inburgeringstraject. Het verplichte karakter zal dan moeten verzoend worden met de vrijwillige insteek van buddywerkingen.

Extra info & partners

  • In dit 'Draaiboek buddyprojecten nieuwkomers' biedt het Agentschap Integratie en Inburgering heel wat informatie.
  • In-Gent maakte dit handig Draaiboek over hun buddywerking, om andere organisaties te inspireren.
  • UNHCR maakte een overzichtspagina over buddywerkingen voor vluchtelingen in België, onder meer met mooie getuigenissen. 
  • Interview met onderzoekers van het Hannah Arendt Instituut over de vierde pijler inburgering.
  • Op diversiteitspraktijk.be geeft Atlas Antwerpen tips om anderstalige gesprekspartners zoveel mogelijk te laten spreken.
  • Dit Nederlands onderzoeksrapport van Michelle van der Tier en Marianne Potting biedt een wetenschappelijke basis voor buddywerkingen.
  • Dit onderzoeksverslag van Bea Van Robaeys & Vicky Lyssens-Danneboom geeft een overzicht van buddywerkingen in Vlaanderen in 2016.

Deze praktijk in (maar liefst 64 gemeenten!)

Aalter

  • Buddyproject 'Omarmd' is één van de proeftuinen 'sociale netwerken en participatie', gefinancierd door het Europees fonds voor Asiel, Migratie en Integratie (AMIF) met looptijd januari 2021 tot en met juni 2022. Deelnemers doen samen dingen in de vrije tijd, en worden ook toegeleid naar vrijwilligerswerk
  • Contact

Ardooie

Asse

  • Samen Inburgeren in Asse startte in 2012 met 10 vrijwilligers, maar ondertussen heeft het project al meer dan 100 duo's samengebracht. 3 à 4 keer per jaar organiseert Asse ook een bijeenkomst voor alle duo’s. De duo's nemen ook deel aan de 2-jaarlijkse hopduvelstoet. Onder meer het CVO, CBE, diensten van de gemeenten en de seniorenraad helpen mee het project bekend maken om coaches en inburgeraars ervoor warm te maken.
  • Contact deskundige integratie

Assenede

Bierbeek

Bilzen

  • Sinds 2018 zetten acht buddy's zich in om vluchtelingen in Bilzen wegwijs te maken in het dagelijkse leven.
  • Artikel in het stadsmagazine
  • Contact Sociaal Huis
  • Partners: Agentschap Integratie en Inburgering, CAW Limburg, Bilzerse Vrijwilligerscentrale

Blankenberge

Bocholt

  • In 2016 startten spontaan vrijwilliges als buddy's voor vluchtelingen in het Lokaal Opvang Initiatief (LOI). In 2018 startte het OCMW een samenwerking rond het buddyproject met het CAW. Sinds 2017 zijn er in het LOI van Bocholt steeds enkele dossiers van hervestiging. Dit zijn vaak zeer kwetsbare personen die extra begeleiding kunnen gebruiken. 
  • Er wordt steeds in een driehoek gewerkt: maatschappelijk werker - buddy - cliënt.
  • Jaarlijks organiseert vrijwilligersgroep Welzijnsschakel Poutrel een zomer- en kerstfeest, en in de Welzijnsregio Noord-Limburg organiseert Bocholt fietscursussen, theatervoorstellingen en andere activiteiten. 
  • Samen met Welzijnsregio Noord-Limburg doet Bocholt ook mee aan de proeftuinen sociale netwerking en participatie voor inburgeraars.
  • Contact coördinator buddywerkingen OCMW
  • Presentatie over buddywerking met o.a. het handelingsplan
  • Filmpje over buddywerking

Boechout

Contact

Boom

Kompaan (i.h.k.v. Booms Welkom)

Brugge

  • Sinds januari 2016 ondersteunen buddies de inwoners van het Lokaal Opvang Initiatief van Brugge. Sinds 2019 kunnen cliënten en buddy's ook terecht in het BBFF (een multicultureel ontmoetingscentrum). Het OCMW en vzw Wieder, de vereniging voor mensen met minder kansen, organiseren er ontmoetingen voor vrouwen en jongeren die maatschappelijk geïsoleerd zijn, om hun sociaal netwerk te vergroten.
    Contact coördinator 1 buddywering bij OCMW
    Contact coördinator 2 buddywerking bij OCMW
  • Bij Inwijken matcht een buurtwerker nieuwkomers met Bruggelingen die er al langer wonen, in de buurten Sint-Pieters en Sint-Jozef. Ze gaan regelmatig samen op stap, de nieuwkomers worden wegwijs gemaakt in de buurt en het buurtcentrum, en de duo’s doen vrijetijdsactiviteiten op basis van gemeenschappelijke interesses. De eerste focus van InWijken ligt op sociale contacten en vrijetijdsinvulling, maar buddy’s kunnen ook een aanspreekpunt vormen om te helpen bij vragen: helpen een brief lezen, helpen met een afspraak maken bij een dienst, enz.
    Contact diversiteitsdienst.

De Haan

Denderleeuw

  • Sinds 2016 loopt het buddyproject van het Vluchtelingenplatform Denderleeuw en het OCMW voor vluchtelingen die in de lokale opvanginitiatieven van de gemeente verblijven.
  • Website
  • Contact

Dendermonde

  • De buddywerking Knooppunt2GO voor erkende vluchtelingen en subsidiair beschermden maakt deel uit van de proeftuinen ‘sociale netwerken en participatie’ voor nieuwkomers van de Vlaamse overheid en het Europees fonds voor Asiel, Migratie en Integratie (AMIF).
  • Partners: CAW Oost-Vlaanderen
  • Contact CAW

Destelbergen

  • Buddywerking voor bewoners van het Lokaal Opvanginitiatief.
  • Contact

Dilbeek

  • Miet en Griet zet in op verbinding tussen vrijwilligers en personen in een kwetsbare situatie.
  • Contact

Essen

  • Buddywerking voor mensen in kansarmoede, jongeren, senioren en nieuwkomers.

Evergem

  • Buddywerking voor nieuwkomers & vrijwilligerswerk in het Lokaal Opvanginitiatief.

Geel

Genk

  • Samen Inburgeren matcht nieuwkomers aan vrijwilligers voor een periode van minstens 6 maanden, om af te spreken in de vrije tijd. Het initiatief bereikte al 250 duo's. 
  • De Facebookpagina ‘Samen Inburgeren Genk’ is een bron van informatie voor inburgeraars, hun coaches en sympathisanten. Via deze weg worden allerlei Genkse initiatieven bekend gemaakt. Verder worden er ook taaltips Nederlands gedeeld. Deelnemers van het Regenboogkoor, VriendENtaal en Samen Inburgeren kunnen foto’s en hun verhalen posten op deze pagina.
  • Contact Dienst Diversiteit & Gelijke Kansen

Gent

Samen Gentenaar is een sterk uitgewerkte buddywerking die al bestaat sinds 2011.

Het Stedelijk Opvanginitiatief, aangestuurd door de Dienst Asiel- en Vluchtelingenbeleid, leidt niet enkel mensen toe naar buddywerkingen en andere vrijetijdsactiviteiten, maar werkt ook met steungezinnen en -figuren. Deze worden in het bijzonder ingezet voor minderjarigen en mensen met specifieke medische noden. 

Halle

  • Halle koppelt vrijwillgers aan de gezinnen in het Lokaal Opvanginitiatief en erkende vluchtelingen in de stad, om samen een sociaal netwerk te weven voor mensen die dat van hen moesten achterlaten. Op de website vind je enkele mooie getuigenissen.
  • Partner: Halle Zonder Grenzen
  • Contact

Hamont-Achel

  • Buddywerking voor nieuwkomers 2ConnectU, als onderdeel van de proeftuinen ‘sociale netwerken en participatie’ voor nieuwkomers van de Vlaamse overheid en het Europees fonds voor Asiel, Migratie en Integratie (AMIF).
  • Contact OCMW

Harelbeke

  • Buddywerking voornamelijk voor de inwoners van het Lokaal Opvanginitiatief. 
  • Contact Sociaal Huis

Hasselt

  • Samen Thuis is een buddywerking in samenwerking met Avansa (het vroegere Vormingplus). Vormingplus geeft ook vormingen en organiseert ook uitstappen, kunstprojecten, debatten, leesgroepen, films, ...
    Contact Vormingplus Limburg
  • Stad Hasselt werkt ook samen met Gastrvij Hasselt vzw, die een buddywerking Vriend aan Huis heeft, dat onder andere bewoners van het Lokaal opvanginitiatief ondersteunt.

Hechtel-Eksel

  • Buddywerking in samenwerking met het team vluchtelingen van het CAW, Agentschap Integratie en Inburgering en Welzijnsregio Noord en het Limburgs Platform voor mensen op de vlucht.
  • Contact OCMW 

Herent

Herenthout

Heusden-Zolder

Hoegaarden

Hoogstraten

Houthalen-Helchteren

Hove

  • Buddywerking voor bewoners van het Lokaal Opvanginitiatief.
  • Contact Preventie- en beleidsmedewerker
  • Website en filmpje over vrijwilligerswerk voor het OCMW Hove

Ieper

Izegem

  • Buddywerking voor nieuwkomers, met woonclub, in samenwerking met de woondienst en het Lokaal Opvanginitiatief. 
  • Contact

Kalmthout

Vrijwilligers van Gastvrij Kalmthout ondersteunen nieuwkomers.

Kontich

Kruibeke

  • Buddywerking voor nieuwkomers als onderdeel van de proeftuinen ‘sociale netwerken en participatie’ voor nieuwkomers van de Vlaamse overheid en het Europees fonds voor Asiel, Migratie en Integratie (AMIF).

Landen

Buddywerking binnen de vluchtelingenwerking

Lebbeke

Lendelede

Leuven

  • Buddywerking voor anderstalige nieuwkomers. De afdeling diversiteit en gelijke kansen ondersteunt de buddy's op verschillende vlakken. De meeste toeleidingen gebeuren door de NT2-scholen en OCMW.

Lier

Lokeren

  • Dit buddyproject voor vluchtelingen en hun gezinnen is onderdeel van de proeftuinen ‘sociale netwerken en participatie’ voor nieuwkomers van de Vlaamse overheid en het Europees fonds voor Asiel, Migratie en Integratie (AMIF). In Lokeren is er ook een buddywerking voor kwetsbare gezinnen en senioren. In groepsmomenten worden er linken gelegd tusen alle buddy's.
  • Filmpje op Lokeren TV
  • Contact Team Samenleving

 

Mechelen

  • De buddywerking van Mozaïek is de opvolger van Samen Inburgeren in Mechelen. Een nieuwe Mechelaar wordt gematcht met een Nederlandstalige Mechelaar op basis van persoonlijke interesses. Ze spreken minimaal 2 keer per maand af in de vrijetijd en bepalen zelf waar ze afspreken en welke activiteiten ze doen. 2 gratis groepsactiviteiten worden door Mechelen georganiseerd en een feedback moment wordt er voorzien om halverwege het traject de ervaringen van de deelnemers te horen, tips en advies te geven, vragen te beantwoorden. De organisatie voorziet nieuwsbrieven en een Facebook groep, en gratis tickets voor activiteiten in Mechelen. Na 6 maanden wordt het traject afgesloten met een fijn feestje maar de deelnemers mogen steeds in contact blijven (los van ons) indien gewenst.
  • Partners: Fedasil, Agentschap Integratie & Inburgering, VDAB, scholen, Welcome in Mechelen, Caritas, Vorming Plus (ondersteunen anderstaligen en Nederlandstaligen met vormingsaanbod), ...
  • In het kader van het Europees project ORIENT8 werkt Mechelen mee aan een digitale aplicatie voor de matching van buddy-duo's.
  • Contact

Menen

  • Thuis In Menen (TIM) helpt nieuwe inwoners integreren, in samenwerking met het OCMW Menen, het CAW Zuid-West Vlaanderen en het vrijwilligersplatform Give A Day.
  • Contact Integratiedienst

Merelbeke

  • Buddywerking gestart voor LOI-bewoners, maar ondertussen voor alle nieuwkomers.
  • Partners: OCMW, Impuls, Huurdersbond, Agentschap Integratie en Inburgering
  • Mooie getuigenis in ons magazine Lokaal.
  • Contact LOI-verantwoordelijke OCMW

Mol

  • Vrijwilligers van het Kompas maken anderstalige nieuwkomers wegwijs in Mol.
  • Contact dienst Samenlevingsopbouw

Ninove

  • Buddywerking voor inwoners van het Lokaal Opvanginitiatief.
  • Contact OCMW

Oostende

  • Buddyproject Compagnons is er voor mensen met een (equivalent) leefloon en nieuwkomers. 
  • Partner: FMDO
  • Contact

Roeselare

  • Asielbuddy's begeleiden asielzoekers en hun gezinnen die in het Lokaal Opvanginitiatief verblijven. Aanmedling gebeurt via het Welzijnshuis of andere partners, en daarna wordt een 'vacature' verspreid onder de vrijwilligers. Buddy's worden omkaderd, onder andere met vorming, een buddycafé en groepsactiviteiten.
  • Powerpoint met meer info
  • Contact Welzijnshuis

Schilde

  • Buddywerking voor de bewoners van het Lokaal Opvanginitiatief.
  • Contact

Sint-Niklaas

Sint-Niklaas heeft verschillende buddywerkingen:

  • Buddywerking voor kanszoekenden en vluchtelingen.
    Contact coördinator
  • Sinimaat, een buddywerking voor iedereen die drempels ervaart op vlak van vrije tijd, vakantie of cultuur. Een Sinimaat helpt met de voorbereidingen en gaat mee op uitstap, evenement of vakantie. De deelnemer kan via een buddypas tickets kopen aan sociaal tarief. De stad organiseert ook workshops om te zorgen dat iedereen zich goed voelt tijdens de uitstap, bv. styling in samenwerking  met kringwinkel Den Azalee, een kappersbeurt en een professionele foto.
    Contact coördinator

Sint-Pieters-Leeuw

Temse

  • Buddywerking voor nieuwkomers, als onderdeel van de proeftuinen ‘sociale netwerken en participatie’ voor nieuwkomers van de Vlaamse overheid en het Europees fonds voor Asiel, Migratie en Integratie (AMIF).
  • Contact OCMW

Tienen

  • Buddywerking voor niet-Nederlandstalige nieuwkomers, met regelmatige uitwisselingsmomenten voor de buddy's.
  • Partner: GROS Tienen
  • Interview in stadsmagazine
  • Contact

Torhout

Turnhout 

Waregem

Wervik

  • Buddywerking in opstart
  • Contact vrijwilligerswerk

Wevelgem

Zingem

  • Buddywerking voor bewoners van het Lokaal Opvanginitiatief.
  • Contact OCMW: 09/389.68.10.

Zwijndrecht

Buddywerking Inburger(p)aar in het kader van de proeftuinen ‘sociale netwerken en participatie’ voor nieuwkomers van de Vlaamse overheid en het Europees fonds voor Asiel, Migratie en Integratie (AMIF). Dit project loopt van september 2021 tot en met maart 2022. De lokale netwerkcoach ondersteunt de buddy's onder andere met vormingen.

Beleidsdomeinen

  • Sociaal beleid
  • Taalbeleid
  • Vrije tijd
  • Vrijwilligerswerk

Staat jouw praktijk nog niet in de databank? Vul dan deze fiche in.

Deze databank bouwen we samen met jullie! Wil je een wijziging, foto, update of opmerking doorgeven? Mail samenleven@vvsg.be.