Op deze pagina bundelen we – op maat van de Vlaamse steden en gemeenten – de meest relevante informatie rond armoede tijdens de coronamaatregelen.

Hoe blijf je als sociaal werker en hulpverlener in deze tijd mensen in een kwetsbare positie bereiken? Hoe pas je je werking aan? Op de website van Steunpunt Mens en Samenleving (SAM) vind je inspirerende initiatieven en nuttige informatiebronnen. 

Pro actief burgers opbellen zoals bepaalde gemeentes reeds doen maar ook denken aan alle digitale tools waarover lokale besturen reeds beschikken inzetten voor de 'online' hulpverlening'. Ook in tijden van Corona. 

De solidariteit is groot en ook belangrijk in het bereiken van mensen in armoede tijdens deze periode. De Vlaamse gemeenten doen mee aan acties voor het matchen van vrijwilligers

Communicatie opzetten met bijzondere aandacht voor mensen die Anderstalig- of laaggeletterd zijn. 

Sinds de coronacrisis draaien de jeugdwelzijnswerkers overuren. Contact leggen met kinderen en jongeren in maatschappelijk kwetsbare situaties is zelfs in de beste omstandigheden niet eenvoudig. Met het land in "lockdown" is het een waar titanenwerk. Lees hierover op VRT NWS het opiniestuk van Ikrame Kastit, mede-coördinator Uit De Marge vzw, Steunpunt voor jeugdwerk en jeugdbeleid met kinderen en jongeren in een maatschappelijk kwetsbare situatie.

dienstverlening OCMW tijdens coronacrisis

OCMW's: organisatie hulpverlening

psychosociale en andere gezondheidsondersteuning

gezondheidsbeleid

Wie een budgetmeter aardgas of elektriciteit heeft, moet zijn energie vooraf aankopen in een oplaadpunt, vaak in een voorziening van een lokaal bestuur. Daar zijn er door de coronacrisis een aantal dicht gegaan, denk maar aan de lokale dienstencentra en woonzorgcentra. Mensen kunnen hun kaart wel altijd opladen bij een oplaadpunt van het OCMW/ de sociale dienst van het OCMW, deze oplaadpunten blijven dus gegarandeerd. Mocht dit oplaadpunt niet toegankelijk zijn, kunnen de sociale diensten ook zelf opladingen voorzien. Best neemt men vooraf even contact om de openingsuren te kennen of wanneer mensen problemen hebben om op de sociale dienst te geraken.

Op deze webpagina van Fluvius vind je een overzicht van de oplaadpunten.

In normale omstandigheden zijn er 383 oplaadpunten bij de lokale besturen, nu zijn dat er een twintigtal minder. Oplaadpunten in sporthallen, woonzorgcentra, lokale dienstencentra en bibliotheken moeten verplicht gesloten blijven. Gezien het aantal oplaadpunten in die voorzieningen relatief beperkt is ten opzichte van het totaal aantal oplaadpunten, is de impact hiervan beperkt. Ook alle oplaadpunten van Fluvius (30 klantenkantoren) blijven bereikbaar 7op7 en 24op24. Klanten met een digitale budgetmeter ervaren normaliter geen problemen met de oplading, gezien ze van thuis de betaling kunnen uitvoeren en zich niet moeten verplaatsen. Bij vragen kan men via de klassieke kanalen contact opnemen met Fluvius.

Indien een lokaal bestuur een oplaadpunt wenst te verplaatsen (vb. omdat er geen oplaadpunt in de nabije omgeving is, cfr straal van 5 km) dan kan dit gebeuren. Dit duurt in normale omstandigheden maximaal 2 werkdagen. Hiervoor is er een medewerking van de IT diensten van de betrokken lokale besturen noodzakelijk. Dit voorstel dient evenwel als eerder uitzonderlijk te worden beschouwd, zeker in deze corona-tijden.

Meer weten over nutsvoorzieningen tijdens coronacrisis?

Lees het hier

Het meest recente nieuws over de opvang van dak- en thuislozen vind je hier. 

Algemeen wordt verwacht dat de lokale besturen een belangriijke rol opnemen in de daklozenopvang: zo moeten volgens de FAQ op de officiële Corona-virus pagina van de federale overheid, de OCMW's de medische opvang van zieke daklozen en de personen die illegaal op openbaar domein samenhokken opvolgen. De Vlaamse overheid geeft instructies aan de opvangcentra en inloopcentra van de CAW’s voor dak- en thuislozen om afspraken te maken met het lokaal bestuur om noodopvang te voorzien voor bewoners met de symptomen van het Covid-19 virus als ze er zelf niet in zouden slagen.

De opvangcentra worden niet gesloten, maar er worden wel maatregelen genomen om het risico op verspreiding van het coronavirus in te dijken. 

 

De Vlaamse regering heeft op vrijdag 27 maart een besluit goedgekeurd dat enkele maatregelen neemt om de impact van de federale coronamaatregelen van de Nationale Veiligheidsraad vanaf donderdag 12 maart 2020 op de private en sociale huurmarkt te temperen. 

De concrete maatregelen zijn:

  • Een tijdelijk verbod op gerechtelijke uithuiszettingen
  • Huurachterstal vanaf 1 april komt in aanmerking voor het Fonds ter bestrijding van uithuiszettingen. 
  • De sociale huurder kan een huurprijsaanpassing vragen als diens inkomen lager is ten gevolge van de coronavirusmaatregelen. 
  • De sociale verhuurder kan tijdelijk opvang voorzien voor alleenstaanden of gezinnen in een noodsituatie ten gevolge van de coronavirusmaatregelen.
  • De private huurder zal makkelijker een verlenging van de huurovereenkomst omwille van bijzondere omstandigheden kunnen vragen aan de verhuurder.

Meer info over deze maatregelen vind je op de pagina wonen

Vragen van huurders 

Krijg je vragen van kwetsbare huurders, ga dan zeker eens kijken op het Vlaams huurdersplatform die werkt met Coronahuurvragen

Voedselhulp kan blijven doorgaan. Uiteraard rekening houdende met de veiligheidsvoorschriften. Voedselhulp is voor mensen in armoede, nu nog meer dan anders door het aanhoudende hamsteren in de supermarkten en de beperking in verplaatsingen, heel belangrijk.

Voor lokale besturen en organisaties die gebruik maken van het Fonds voor Europese hulp aan de meest behoeftigen (FEAD) doet men ook een oproep om deze richtlijnen te volgen en ook te melden waar eventueel voedselhulp toch zou stopgezet worden, ivm toelevering.

Lokale besturen zijn ook vaak partner met de organisaties die voedselbedeling organiseren. Omwille van de maatregelen die genomen zijn door de overheden zijn heel wat vragen rond wat er wel en niet kan. Voedselbedeling kan wel blijven doorgaan, maar ook hier worden samenkomsten van groepen best vermeden, net zoals bij supermarkten. Hieronder de aandachtspunten die door de Vlaamse overheid werden uitgestuurd naar de organisaties:

  • Tracht voedselhulp voor deze periode waar mogelijk met thuislevering te organiseren.
  • Indien dit (voor een deel van het publiek) onmogelijk is. Vermijdt dan wachtrijen door:
    • Spreiding van de cliënten in de tijd. Tracht mensen gespreid te laten komen.
    • Fysieke afstand bewaren. Vermijden van wachtrijen of wachtruimtes.
    • Tijdelijke opschorting van ontmoetingsmomenten of activiteiten gekoppeld aan de voedselhulp.

De laatste richtlijnen hierrond zijn terug te vinden op bij het onderdeel Armoede.

Lokale organisaties die rond voedselhulp actief zijn doen een warme oproep voor samenwerking met de lokale besturen in functie van het werven van nieuwe vrijwilligers. De vraag naar vrijwilligers tijdens deze crisis is uiteraard groot.

Minister Ducarme maakt 3 miljoen euro vrij voor de OCMW's 

Vrijdag 28 maart heeft de Ministerraad het verzoek van Denis DUCARME ingewilligd om een uitzonderlijke subsidie van 3 miljoen euro toe te kennen aan de OCMW’s opdat zij direct de begunstigden kunnen ondersteunen in het kader van de toegang tot levensmiddelen en basishygiëneproducten. De omzendbrief zal deze week volgen vanuit de POD MI. De VVSG en de OCMW verenigingen van de andere gewesten hebben er op aangedrongen om de praktische uitrol van de middelen zo soepel mogelijk te maken. 

De Koning Boudewijnstichting lanceert een urgentieoproep: Samen tegen corona: organisaties bijstaan om mensen in armoede, waaronder dak- en thuislozen, te helpen. Organisaties kunnen een forfaitaire steun aanvragen van 10.000 euro. De selectieprocedure is flexibel: dossiers worden op regelmatige basis gescreend in de komende weken, met als doelstelling zo snel mogelijk te kunnen inspelen op de behoeftes op het terrein. Let wel, lokale besturen kunnen zelf geen dossier indienen. 

De Koning Boudewijnstichting lanceert een tweede een urgentieoproep: Samen tegen corona: financiële steun voor organisaties eerste lijn. Organisaties kunnen een forfaitaire steun aanvragen van 10.000 euro. In de strijd tegen corona speelt de eerste lijn een cruciale rol: thuisverpleegkundigen, zorgkundigen, huisartsen, maatschappelijk werkers, gezinszorg, ambulante diensten voor geestelijke gezondheid, apothekers, psychologen … zetten zich dagelijks in om mensen thuis zorg en ondersteuning te bieden. Deze oproep staat ook open voor lokale besturen maar niet voor hun woonzorgcentra.

Stad Gent

  • zet extra personeel in op foodsavers die voedseloverschotten ophaalt en verdeelt aan kwetsbare mensen. 
  • onderzoekt het probleem dat mensen in sommige winkels enkel nog met bankkaart mogen betalen.
  • verontrustende situaties kunnen gemeld worden bij een centraal telefoonnummer.
  • een aantal vrijwilligersorganisaties hebben een solidariteitsfonds opgericht en gaan soms langs bij mensen met pakketten voeding of medicijnen, … Ze organiseren ook douchemogelijkheden voor mensen die ze zelf kennen in een socio-culturele vzw die over drie douches beschikt.

Stad Kortrijk 

  • zet flexibel hun stadspersoneel in die maaltijden verdeelt aan kwetsbare mensen of de lokale voedselbank opent.   
  • kunnen 7/7 terecht in een wijkcentrum van de stad die zijn deuren 7/7 opent voor beperkte basis dienstverlening. Mensen kunnen er terecht voor een douche, toilet, koffie, ontbijt, warme maaltijd
  • Er is opvang voorzien voor daklozen die in quarantaine zouden moeten. Dit via triage van een huisarts.