Cameratoezicht

Cameragebruik door gemeenten: nuance is nodig

Cameratoezicht in Vlaanderen is aan een opmars bezig. Het aantal aangiften van camerasystemen bij de Privacycommissie nam de voorbije jaren sterk toe. Vooral het privatieve cameragebruik nam sterk toe, maar ook het publieke cameragebruik (in gebouwen en op straten) is toegenomen. Dat blijkt uit een steekproef van de VVSG in 2011.

Uit een analyse van persberichten en contacten met onze leden blijkt dat de helft van de Vlaamse steden en gemeenten gebruik maakt van één of andere vorm van publiek cameratoezicht. Toch is enige nuance nodig.

In de eerste plaats wordt gebruik gemaakt van publiek cameratoezicht om het patrimonium te beveiligen. Uit onze cijfers blijkt dat publieke camera’s vooral dienen om diefstallen tegen te gaan in publieke gebouwen zoals sportlocaties, fietsenstallingen of aan jeugdhuizen.

Opvallend is dat publiek cameratoezicht tegenwoordig ook meer wordt ingezet op openbare plaatsen. Uit onze cijfers blijkt dat vaste camera's vooral in grotere steden geplaatst wordt op pleinen en in straten. Andere gemeenten gebruiken ze meer voor tijdelijk crowd-management op evenementen of zetten verplaatsbare camera's in tegen sluikstorters.

Vormen van innovatief cameratoezicht worden door een beperkt aantal Vlaamse gemeenten en politiezones gebruikt, vooral de zogenaamde automatische nummerplaatlezers (ANPR-camera).

De VVSG vraagt om een visie van de regelgever op het gebruik van camera’s door gemeenten en politiediensten en een duidelijk wettelijk kader dat bepaalde vormen van cameratoezicht legaliseert of uitdrukkelijk uitsluit (een twintigtal bijzondere wetten bevat vandaag bepalingen over cameragebruik). We moeten immers samen met andere specialisten in deze materie vaststellen dat het aantal schendingen van de camerawet door particulieren toeneemt, terwijl gemeenten en politiezones gebonden zijn door een strikt kader.

Meer informatie krijgt u bij tom.deschepper@vvsg.be.

 

Aanbeveling over ANPR-, kepie-, bril- en portiercamera’s
Alles samen bestaan er momenteel een twintigtal sectorale camerawetten in ons land. Recent nog werden diverse nieuwe spelregels rond cameragebruik gepubliceerd (bv. kansspelinrichtingen, portiersactiviteiten en festivals). Om een aantal onduidelijkheden over de interpretatie van die bepalingen bij preventiediensten en burgers weg te nemen, heeft de Privacycommissie op 29 februari 2012 uit eigen beweging een aanbeveling over de materie gepubliceerd. Die is gebaseerd op haar eigen FAQ en op veelvoorkomende knelpunten die de Commissie en andere instanties, waaronder de VVSG, ervaren bij de toepassing van die sectorale camerawetten. Deze uitgebreide aanbeveling moet mee de aanzet geven tot een vereenvoudiging van de bestaande wetgeving door het parlement of de minister.

De nieuwe aanbeveling vindt u hier. Het overzicht van de sectorale wetgeving vindt u in het losbladig handboek cameratoezicht van de VVSG en Politeia. Meer informatie krijgt u bij tom.deschepper@vvsg.be.

 

Studiedag publiek cameratoezicht: foto's en presentaties

Op 6 oktober organiseerde de VVSG een grote studiedag over publiek cameratoezicht in Leuven. Ongeveer 200 deelnemers uit diverse steden, gemeenten en politiezones waren aanwezig. Veel gerenommeerde sprekers lichtten hun kennis en ervaringen toe, er ging een standenbeurs door en u kreeg de mogelijkheid om de cameracentrale van de politiezone Leuven te bezoeken. Alle deelnemers ontvingen een nieuwe VVSG-Politeia publicatie met wetgeving, rechtspraak, modellen en projectfiches inzake publiek cameratoezicht.

Een aantal impressies van deze studiedag vindt u (tijdelijk) terug in dit fotoalbum (via Picasa).

De presentaties van deze studiedag vindt u eveneens (tijdelijk) terug op deze website.

 

Op de studiedag werd een nieuwe Praktijkgids Cameratoezicht verspreid. Het boek bevat verwijzingen naar wetgeving, rechtsleer, rechtspraak en is aangevuld met voorbeelden en modellen. U kunt het bestellen bij uitgeverij Politeia. Inhoudelijke vragen kunt u richten tot tom.deschepper@vvsg.be.

 

Lopende wetsvoorstellen en parlementaire vragen

Hieronder kunt u een verwijzing vinden naar een aantal lopende wetsvoorstellen inzake cameratoezicht en een aantal recente parlementaire vragen over deze materie (niet-limitatief).

• Wetsvoorstel tot wijziging van artikel 12 van de Camerawet (21/03/2007) teneinde het recht op toegang tot een openbare databank met cameralocaties te garanderen (11/07/2011). Klik hier.
• Camera's op politiecombi's en wettelijk statuut van de automatische nummerplaatlezers (28/06/2011). Klik hier.
• Ingebouwde TV-camera's en privacy (07/06/2011). Klik hier.
• Opsporing cannabisplantages met warmtecamera's (01/03/2011). Klik hier.
• Gebruik van de camerabril door de milieudienst (12/01/2011). Klik hier.

Minister verduidelijkt cameragebruik festivals

Nu de zomer voor de deur staat, worden op heel wat locaties in het land opnieuw openluchtfestivals georganiseerd. Niet onbelangrijk is dat die festivals veilig en vlot kunnen verlopen en er dus momenteel in heel wat gemeenten naarstig gewerkt wordt aan (onder meer) nieuwe tijdelijke politieverordeningen en pleinreglementen. Tijdens die grote volkstoelopen wordt ook steeds meer gebruik gemaakt van cameratoezicht. Dat kan de hulpdiensten of organisatoren helpen bij het aansturen van de massa feestvierders. De minister van Binnenlandse Zaken heeft recent, op vraag van een aantal organistoren, een wijziging aangebracht aan haar rondzendbrief bij de Camerawet van 21 maart 2007 (gewijzigd in 2009) omtrent het cameragebruik op festivals en andere grote volkstoelopen. Dit kwam er onder meer naar aanleiding van de incidenten op het technofestival in Duisburg, vorige zomer. De gecoördineerde rondzendbrief (2009 + aanpassingen 2011) vindt u hier: TDS_gecoördineerde rondzendbrief camerabewaking.pdf. Een kort overzicht over de inhoud ervan vindt u hier: TDS_nota rondzendbrief camera.pdf. U vindt er ook een kort overzicht terug uit Lokaal van 1 juli 2010.

 

Cameragebruik verplicht voor portiers

Sinds vrijdag 1 oktober 2010 kunnen bewakingsagenten hun functie bij de toegang of uitgang van bepaalde cafés, bars, kansspelinrichtingen of gewoonlijke dansgelegenheden enkel nog uitoefenen binnen het gezichtsveld van een bewakingscamera. Meer informatie daarover vindt u hier: TDS_bewakingsagenten cameratoezicht.pdf en ook in deze VVSG-nota over private bewaking in het uitgaansleven.

 

Presentaties werkbezoeken najaar 2010

Vorig najaar organiseerde de VVSG een aantal werkbezoeken in het kader van cameratoezicht. Op donderdag 11/11 bezochten we het Veiligheidscongres 2010 in Zeist en de geïntegreerde monitor centrale (GMC) van de politieregio Haaglanden in Den Haag (Nederland). Op donderdag 25/11 brachten we een bezoek aan de cameracentrale van de NMBS in Brussel. De presentaties van de werkbezoeken vindt u hier.

 

Per nieuwe stap een stevig debat

Interview met Dirk Claes en Ludwig Vandenhove

Naar aanleiding van de VVSG-Trefdag 'Het kan wel' op 6 mei 2010 hadden we een gesprek met senator Dirk Claes (burgemeester Rotselaar) en kamerlid Ludwig Vandenhove (burgemeester Sint-Truiden) over de inzet van het publieke cameratoezicht. Beiden zitten ze op dezelfde lijn voor wat de inzet van dit middel betreft. Het volledige interview vindt u in de rechtermenubalk terug (Lokaal, 6/05/2010).

 

Deadline camerawet 10 juni 2010

Camerabewaking wellicht nog te weinig geregistreerd

Ten laatste op 10 juni 2010 dienden alle vaste en mobiele camerasystemen die tot doel hebben om bewaking en toezicht op het publieke of het private domein uit te oefenen (al dan niet in real-time) bij de Privacycommissie geregistreerd te zijn, op straffe van een geldboete. Dit in uitvoering van artikel 13 van de Camerawet dat 3 jaar na inwerkingtreding van de wet in voege trad. Uit cijfergegevens van de Privacycommissie blijkt echter dat er tijdens de regularisatietermijn maar 7.230 aangiftes werden ontvangen, terwijl dat er volgens haar wellicht veel meer moeten zijn. Bovendien wijst zij er op dat mogelijks niet alle (aangegeven) systemen voldoen aan de bepalingen uit de wet van 2007. Vooral privatief gebruik van cameratoezicht is vandag nog te weinig geregistreerd.

Meer weten?

● Overzicht strafbepalingen camerawet: klik hier.

● Meer informatie verkrijgt u bij tom.deschepper@vvsg.be.

 

Europees Charter voor cameratoezicht

Naar een doordacht gebruik van toezicht op publiek domein

Steeds meer lokale besturen maken tegenwoordig gebruik van publiek cameratoezicht. Met dit Europees Charter wil het European Forum for Urban Security (EFUS) de lokale besturen aanzetten tot een democratisch en goed doordacht gebruik van cameratoezicht op het publieke domein. Zowel voor de ervaringsdeskundige als voor een geïnteresseerde leek biedt het document een helder overzicht van de voornaamste privacybeginselen en democratische principes (proportionaliteit, legaliteit, noodwendigheid, etc.) die gehanteerd dienen te worden bij de inzet van dit handhavingsinstrument. Vanuit de VVSG willen we de steden en gemeenten die reeds gebruik maken van cameratoezicht op publieke plaatsen stimuleren om de basisbeginselen uit dit Charter te onderschrijven en in praktijk actief toe te passen.

Meer weten?

● Het Charter is te downloaden in het Engels of het Frans.

● Meer informatie verkrijgt u bij tom.deschepper@vvsg.be.

 

Vernieuwde camerawet 2009

Camerawet: welke doelstellingen?

De Camerawet vormt de basis voor lokale besturen (en tot op vandaag ook voor de lokale politiezones) om cameratoezicht toe te passen op niet-besloten plaatsen (zoals de uitgaansbuurt) en besloten plaatsen die voor het publiek toegankelijk zijn (zoals het station of de gemeentelijke sporthal). Sinds december 2009 werd ook het mobiele cameragebruik bij grote volkstoelopen en het cameragebruik bij overlast verder geregeld in dezelfde wet.

Meer weten?

De voornaamste spelregels (gecoördineerde versie) inzake lokaal cameratoezicht vindt u in de rechtermenubalk op deze pagina.

 

Nieuwe camerawet: wat is er gewijzigd?

Op 22 oktober 2009 keurde de plenaire Kamer de wetswijzigingen aan de camerawet van 21 maart 2007 goed  (B.S. 31/05/2007, Inforum 219668). Daarmee werden de Parlementaire voorbereidingen afgerond die enkele fundamentele wijzigingen aanbrengen aan de Wet van 2007. Bovendien werd in diezelfde maand nog een nieuwe Omzendbrief opgesteld, die de reparatiewet mee moet begeleiden. Zowel de reparatiewet als de Ministeriële Omzendbrief werden nog voor het jaareinde van 2009 gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad.

Meer weten?

De bepalingen uit de camerawet van 21 maart 2007 werden besproken in het VVSG-tijdschrift Lokaal nr.3 van 1/02/2007. De wetswijzigingen die dit jaar werden ingevoerd, worden besproken in Lokaal nr.19 van 1/12/2009.

 

Nieuwe camerawet: scherpe lens, troebel zicht

De Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten heeft in samenwerking met een groep van experten inzake lokaal cameratoezicht een oplijsting gemaakt van de wijzigingen aan de camerawet van 2007. Op basis van een gecoördineerde versie van de camerawet en de Ministeriële Omzendbrief worden deze besproken in de expertisegroep en tijdens een aantal werkbezoeken. Heeft u vanuit uw positie als lokale bestuurder (burgemeester of raadslid) of lokale politiedienst (korpschef of politieambtenaar) een bijzondere ervaring met de toepassing van deze wet of wil u meedenken aan een verbetering van de huidige Wet? Contacteer ons dan gerust!

Meer weten?

Meer informatie verkrijgt u bij tom.deschepper@vvsg.be.

 

Vragen of klachten over cameratoezicht?

VVSG-dienstverlening

Steeds meer steden, gemeenten en politiezones maken gebruik van cameratoezicht om de subjectieve en objectieve veiligheidsgevoelens van de burgers te versterken. Cameratoezicht mag echter geen doel op zich zijn, maar dient te kaderen binnen een strategische uitgewerkt veiligheidsconcept. Ondertussen zijn er voldoende – vooral buitenlandse – studies bekend die aantonen dat cameratoezicht effectief is, indien het in de juiste context toegepast wordt.

Voor bijkomende informatie kunt u contact opnemen met:

● Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG): beleidsmatige en juridische vragen en goede praktijken: Tom De Schepper (tom.deschepper@vvsg.be) – integraal veiligheidsaspect: Nadja Desmet (nadja.desmet@vvsg.be).

 

Privacycommissie behandelt klachten cameragebruik

Voor bijkomende informatie kunt u contact opnemen met:

● Commissie voor de Bescherming van de Persoonlijke Levenssfeer (CBPL, hierna de Privacycommissie): uitgebreide rubriek FAQ cameratoezicht op de website van de Privacycommissie, telefonische helpdesk en thematische aangifteformulieren (wettelijk verplicht).

● Zie ook het Jaarverslag 2008 en het Jaarverslag 2009 op de site van de Privacycommissie, met onder meer uitgebreide aandacht voor het aantal meldingen in functie van de Camerawetgeving.

    

Lees ook het losbladig handboek administratieve sancties

Een uitgebreid overzicht van de oude en nieuwe wettelijke bepalingen inzake cameratoezicht en hun uitvoeringsbesluiten, aangevuld met een overzichtstabel en een model van raadsbesluit, vindt u terug in bijwerking 12 (juli 2009) van het losbladig handboek Gemeentelijke Administratieve Sancties (GAS) van de VVSG (uitgegeven bij uitgeverij Politeia). Zie ook rubriek GAS.