Voor een sterk lokaal bestuur

Kies hieronder uw filters

Supermarkt werkt mee aan evenwichtige voeding

 

 

Het OCMW van Kortrijk werkt met Colruyt samen om in de strijd tegen armoede evenwichtige maaltijden aan te bieden aan alle gezinnen. Dankzij deze privaat-publieke samenwerking kun je eten op tafel zetten voor maximaal één, twee of drie euro per persoon.

 

 

Stad en OCMW Kortrijk willen armoede uit de stad, daarom werkten ze al vanaf het begin van deze
beleidsperiode aan een stevig armoedeplan. Gezonde en betaalbare voeding was daarbij een belangrijk streefdoel in de strijd tegen (kinder)armoede: eten en gezondheid zijn een recht,’ zegt Arnout Vercruysse, projectmedewerker van het OCMW van Kortrijk. Colruyt was als duurzame ondernemer op dat moment
op zoek naar een partner om het draagvlak voor duurzaamheid te vergroten en aan een betere toekomst te werken. ‘Voor ons moest het project economisch haalbaar en duurzaam zijn,’ zegt Wim Verbesselt,
coördinator overheidscontacten bij Colruyt.
Samenwerken tussen private en publieke diensten uit zich meestal in gebouwen of stenen, maar bij deze samenwerking staat de dienstverlening centraal. Niet dat samenwerken tussen mensen uit verschillende werkomgevingen en realiteiten altijd van een leien dakje verloopt, integendeel, tussen marketeers
van Colruyt en sociaal werkers van het OCMW leefden vooroordelen ten aanzien van elkaars functie, leefwereld en doelgroepen. Door een tijd vanuit deze diversiteit te brainstormen leerden ze samenwerken aan een gemeenschappelijk doel: een receptenboekje. Volgens wetenschappelijk onderzoek door het
centrum voor budgetonderzoek van de Thomas More Hogeschool heb je per portie ongeveer één, twee of drie euro nodig om volwaardig te kunnen eten, de recepten zijn opgesteld voor gezinnen met kinderen en kosten daarom maximaal drie, zes of negen euro. Een testgroep samengesteld door het OCMW kreeg van maart tot augustus 2016 om de twee weken een boekje ‘Aan tafel in 1-2-3 euro’, met zes gemakkelijke en
kindvriendelijke recepten. Elk recept is goed voor drie ruime porties. In de prijs is de prijs van de volledige verpakking inbegrepen, ook al is er voor het recept minder nodig (bijvoorbeeld een halve zak diepvriesgroenten). Zo weet de deelnemer vooraf maximaal wat hij betaalt aan de kassa. Bij elk recept staan tips om de restjes te verwerken.
Arnout Vercruysse: ‘Uiteraard beseffen we dat dit geen structurele armoedebestrijding is, maar omdat evenwichtige voeding een recht moet zijn voor iedereen, willen we wel ons steentje hieraan bijdragen. Mensen in armoede ontbreekt het zeker niet aan competenties, maar het is een hulpmiddel om ze
de weg te tonen in prijsbewust boodschappen doen en gezonde maaltijden bereiden.’ Bij een supermarktbezoek sta je zelf soms toch ook versteld hoeveel je bespaart door de prijs per liter of kilo te
vergelijken.

 

Klantenkaart
Om geen stigma te creëren krijgen OCMW-klanten een Colruyt-klantenakaart met een automatisch systeem waardoor ze dezelfde prijzen betalen als alle andere klanten maar wel met de 100% prijsgarantie dat de recepten nooit meer zullen kosten dan drie, zes of negen euro. Er is voor hen dus een prijsplafond, wat
hun zekerheid biedt bij de aankopen. Toch zien de caissières geen verschil met de andere klanten en is het systeem volledig anoniem, alleen Arnout Vercruysse coördineert de Kortrijkse inschrijvingen die hij van de maatschappelijk assistenten krijgt en geeft ze aan Colruyt door.
Na de inschrijving duurt het maximaal zeven weken voordat het eerste boekje wordt opgestuurd. Ook de maatschappelijk assistent krijgt het boekje per mail, omdat het de andere hulpverlening kan aanvullen. Colruyt geeft als welkomstgeschenk een fles olijfolie. Soms durven mensen die niet aannemen, omdat
ze vrezen dat de prijs van hun rekening zal gaan of uit angst voor stigmatisering. Vanaf dan krijgen ze om de twee weken op hun thuisadres de boekjes met variatie tussen vis-, vlees- of veggiegerechten. De
recepten worden door de kookteams van Colruyt zelf twee maanden op voorhand bereid. Voor het tweewekelijkse boekje verschijnt, worden de prijzen gecontroleerd. Bij uitzonderlijke prijsstijgingen
garandeert Colruyt via de klantenkaart de prijsgarantie van 1,2 of 3 euro per portie. Soms zijn er, boven op de zes evenwichtige recepten, speciale edities met feestgerechten, recepten voor de brooddoos bij de start van het schooljaar of verjaardagsrecepten voor kinderen.
Na de testperiode in Kortrijk werd er een steekproef gehouden bij de doelgroep. De reacties waren positief. Zo vond Nathalie het tof om rond de feestperiode iets speciaals te doen: ‘Ik weet anders nooit wat te maken met Kerst voor mijn dochter en mij.’ Voor Greta was het pluspunt dat je meteen wist hoeveel het kostte, terwijl Sandra voor deze gerechten haar inkopen in Aldi of Okay deed. Voor Sofie was het een opluchting dat er geen OCMW op de boekjes stond. En als moslima kocht Nadia haar vlees elders, maar ze merkte dat dit weinig effect had op de kostprijs.

 

Kookles
Arnout Vercruysse organiseert ook winkelbezoeken en kookworkshops. In Kortrijk alleen al namen 125 mensen aan de kookworkshops deel, al zijn ze niet exclusief voor de klanten van het boekje. Door een kookworkshop te volgen schreven de meeste mensen zich nadien wel vrijwillig in. In totaal zijn er al 240 gezinnen in Kortrijk die de receptenboekjes krijgen. Er is geen specifieke reclame naar cliënten van sociale organisaties of OCMW. Het bericht kwam wel al in de nieuwsbrief Sien, het magazine voor mensen
met minder van het OCMW Kortrijk. Verder worden vooral de sociaal werkers en toeleiders aangemoedigd, ook via het surplusnetwerk waarin maatschappelijk kwetsbare mensen door het OCMW van Kortrijk aangezet worden deel te nemen aan het reguliere aanbod van vorming, cultuur, sport en vrije tijd. Dit project inspireert mensen om te koken. Ze hoeven zeker geen tiptop uitgeruste keuken te hebben. Vier kookplaten en wat potten en pannen volstaan. Een oven kan handig zijn, maar is geen vereiste.
Sinds oktober 2016 staat het project open voor alle lokale besturen in België. Er nemen negentig besturen deel, goed voor al meer dan 1200 gezinnen en het cijfer stijgt nog elke dag, driekwart in Vlaanderen,
een kwart in Wallonië.

 

Kritiek
Middenveldorganisaties zoals Kind & Gezin, Centrum Algemeen Welzijn of Solidariteit voor het Gezin vinden dit een positief initiatief en zijn al ingestapt of staan op het punt om dit te doen. Het Netwerk tegen Armoede merkt wel op dat niet mag lijken alsof mensen in armoede het maar met minder moeten leren te
doen of dat het aan hun competenties van koken of boodschappen doen zou liggen. Toch wordt dit concept niet gepresenteerd als structurele armoedebestrijding, het biedt alleen bijkomende inspiratie en
richt zich vooral op het aspect gezonde en evenwichtige voeding. Bovendien is er rekening gehouden met de argumenten van armoedeorganisaties dat deelname vrijwillig moet zijn en dat mensen hun toestemming met een handtekening moeten geven. Sociale diensten moeten ook in de gaten houden dat deelname aan dit project bij budgetbeheer niet leidt tot minder leefgeld voor voeding. Critici vragen zich af of Colruyt hier niet als enige beter van wordt. Wim Verbesselt van de Colruyt Group begrijpt deze perceptie: ‘Precies daarom hebben we besloten om van meet af aan samen te werken met het OCMW en de stad
Kortrijk om de expertises te bundelen. Bovendien hebben we alle andere concurrent-retailers geïnformeerd over dit project. Ze zijn vrij om gelijkaardige projecten op te starten, hoe meer hoe liever.’
Ook al doen mensen hun aankopen ergens anders, dan nog kunnen ze het boekje blijven ontvangen. Colruyt garandeert ook om geen specifieke promoties op te zetten voor deze doelgroep, wat ze
bij andere klanten wel doen. ■


Shirley Ovaere is VVSG-stafmedewerker armoede




  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Thema's

  • armoede; gezondheidsbeleid; samenwerking ocmw-gemeente

Contact

  • Kortrijk

Links