Leerlingenmobiliteit
Opteren voor duurzame en sociale leerlingenmobiliteit
Hoe gaat een gemeente het best om met leerlingenmobiliteit? Probeert ze om duurzame mobiliteit, gebaseerd op het STOP-principe, te organiseren, d.w.z. met prioriteit voor Stappen, dan voor Trappen, dan voor Openbaar vervoer, en het minst voor Privévervoer? Hoe dan? Draagt ze bij in de kosten? Op welke wijze dan?
Om te beginnen kan de gemeente het initiatief nemen voor overleg met alle schooldirecties en ze kan in het kader van haar mobiliteitsplan extra inzetten op infrastructurele ingrepen die de stap- en trapzones op de schoolroutes veiliger en dus groter maken. De nood aan busvervoer wordt daardoor kleiner. Uiteraard is daarnaast sensibilisering van de ouders een cruciaal beleidspunt. Als die niet gemotiveerd zijn om duurzaamheid en gezondheid te verkiezen boven comfort, zal er juist een verschuiving naar privé-vervoer optreden. Als ze bovendien al gewend waren aan een gratis busje voor de deur, is extra communicatie nodig. Hoe kunnen zij worden gesensibiliseerd? Het best via de school en hun kinderen. Schoolvervoerplannen of schoolbereikbaarheidsplannen opstellen en fiets- en stappools organiseren kan voor leerkrachten, kinderen én ouders een uiterst plezierige en leerrijke onderneming zijn. Een handig hulpmiddel bij een dergelijk project is het Schoolvervoerstappenplan uit het Mobiliteitshandboek. U vindt het op de cd-rom bij de pocket over Lokaal flankerend onderwijsbeleid. .
Voor de scholen zelf biedt het educatief schoolvervoerplan (Vlaamse Stichting voor Verkeerskunde, 2003) meer dan 25 fiches met educatieve activiteiten.
Doet de gemeente er goed aan om leerlingenvervoer als sociaal voordeel te organiseren? Dat beslist ze zelf. De totale kostprijs is evenwel hoog (600€-1000€ per leerling per jaar). Eventueel kan de gemeente ervoor opteren om het nog noodzakelijke busvervoer niet zozeer lineair te subsidiëren dan wel bij te springen voor kansarme kinderen. Terugbetaling van vervoerskosten aan kansarme gezinnen kan immers een onderdeel zijn van het sociaal beleid. De gemeente organiseert in dat geval duurzame mobiliteit volgens het STOP-principe, maar subsidieert het resterende busvervoer niet. Zo ontstaat er geen ‘sociaal voordeel’. De keuze om binnen het lokaal onderwijsbeleid de armoedekaart te trekken, spoort perfect met het gelijkekansenbeleid op Vlaams niveau.
Ten slotte is er de vraag wie het intern leerlingenvervoer dient te subsidiëren, d.w.z. het vervoer naar bibliotheek, zwembad e.d. Deze vraag hoort thuis in het debat over de verplichte kosteloosheid, de kostenbeheersing en de nieuwe financiering van het basisonderwijs. Intern leerlingenvervoer is immers geen ‘sociaal voordeel’. Het intern vervoer noodzakelijk voor het verlevendigen of het bereiken van de eindtermen valt onder de verantwoordelijkheid van de Vlaamse overheid. Dit intern vervoer gratis aanbieden, al of niet in een pilootproject, schept een moeilijk omkeerbare situatie, waarvan lokale besturen zich best bewust zouden zijn.
Welke optie neemt u? Subsidieert u het busje? Investeert u in stappen en trappen? Pakt u de schoolroutes nog systematischer aan? Ondersteunt u het opstellen van duurzame en geïntegreerde schoolvervoerplannen, eventueel met ruggensteun van de Vlaamse overheid? Zet u in op echte kosteloosheid voor kansarmen? Breed overleg hierover organiseren past in de regierol die gemeenten hebben. Netoverschrijdend vorm geven aan zowel leerlingenmobiliteit als sociaal beleid is bovendien een goede insteek naar meer lokaal samenwerken in de gemeente!
Project 'Duurzaam naar school' is niet meer
Sinds september 2010 is 'Duurzaam naar school' om budgettaire redenen geschrapt.
Wat zijn de gevolgen? Lees hier.
Stimuleer de opmaak van schoolvervoerplannen
Neem het initiatief om met de scholen in je gemeente een schoolvervoerplan op te stellen. Contacteer ook uw provinciebestuur voor eventuele subsidies voor het opmaken van schoolvervoerplannen.
Live! Interactief lessenpakket rond verkeer en mobiliteit
Met LeefbaarheidsIndex Verkeer (Live) meten leerlingen ruimtegebruik, geluidshinder, verkeerssnelheid, oversteekbaarheid e.d. Pakket met cd-rom €20 bij www.mobiel21.be.
Goede praktijk - Schoolbereikbaarheidskaart maakt fietsen naar school veiliger
Alle kinderen die in Machelen-Diegem naar school gaan, krijgen een kaart waarop de veilige routes staan om naar school te fietsen. Ook de gevaarlijke punten staan op de kaart, de plaatsen waar een gemachtigd opzichter post vat en de belangrijkste verkeersregels. De schoolbereikbaarheidskaart moet de leerlingen aanzetten om vaker met de fiets naar de school te komen. De kaart kadert in het project 'duurzaam naar school', dat het STOP-principe vooropstelt. Bij voorkeur Stappen of Trappen leerlingen naar school, liever dan met het Openbaar vervoer of met Privévervoer te komen. Info bij schepen van jeugd Marco Verberckmoes op marco.verberckmoes@machelen.be.