Voor een sterk lokaal bestuur

Kies hieronder uw thema

Sociale media in opmars bij Vlaamse lokale besturen




Steeds meer steden en gemeenten zijn actief op sociale media, zo blijkt uit een onderzoek van de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) en Socialemediaburo.be dat morgen wordt voorgesteld. Facebook en Twitter zijn veruit de populairste kanalen, maar lokale besturen experimenteren ook steeds vaker met nieuwere sociale media als Instagram, Snapchat en WhatsApp. Een vergelijking met Nederland toont echter aan dat de Vlaamse gemeenten kansen laten liggen om nog meer mensen te bereiken, nog vaker te communiceren en echt in dialoog te gaan met hun inwoners.


De Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten en Socialemediaburo.be analyseerden in het tweede kwartaal van 2016 de statistieken van alle 'corporate' Twitter- en Facebookaccounts (zeg maar de officiële accounts) van alle Vlaamse gemeenten, politiezones, hulpverleningszones en provincies. Die kwantitatieve analyse werd aangevuld met een kwalitatieve bevraging waaraan 119 gemeenten (49,4% van het aantal aangeschreven gemeenten), 44 OCMW's (24,3%), 30 politiezones (25,6%) en 5 hulpverleningszones (25%) deelnamen.

Van de gemeenten die de vragenlijst invulden, geeft 95% aan actief te zijn op sociale media. Facebook en Twitter blijven veruit de populairste sociale media, uit de kwantitatieve meting blijkt dat 73% over een Facebookpagina beschikt en 65% over een Twitteraccount. Bij de politiezones en de hulpverleningszones is het net omgekeerd, zij zijn vaker actief op Twitter dan op Facebook. De OCMW's zetten nu hun eerste stappen op sociale media. Ze kiezen voornamelijk voor Facebook en opteren vaak voor verschillende pagina's die ze afstemmen op specifieke doelgroepen.


Hoe groter de gemeente, hoe actiever

De aanwezigheid en de activiteit op sociale media is nauw verbonden met de grootte van de gemeente. De gemeenten van meer dan 50.000 inwoners hebben allemaal een Facebook- én een Twitteraccount. Van de overige gemeenten zit zo'n 75% op Facebook. Het is vooral op Twitter dat er duidelijke verschillen merkbaar zijn: van de gemeenten tussen 20.000 en 50.000 inwoners is nog 75% actief op Twitter, bij de gemeenten met minder dan 20.000 inwoners (213 van de 308 Vlaamse gemeenten) is dat nog 59%.

Kleinere gemeenten gebruiken hun account niet alleen minder, maar ook voornamelijk in één richting. Slechts 31% gaat echt in interactie met volgers, op Twitter is dat nog amper 11%.


Gemeenten bereiken 10% van hun inwoners

De gemiddelde Vlaamse gemeente – die natuurlijk niet bestaat – telt 21.032 inwoners en heeft gemiddeld 2.257 fans op Facebook en 1.288 volgers op Twitter. Een snel rekensommetje leert dus dat gemeenten gemiddeld iets meer dan een tiende van hun inwoners bereiken via Facebook, en nog eens bijna de helft minder via Twitter. Het goede nieuws is dat hier nog enorm veel ruimte voor progressie is: makkelijk 50 tot 60% van de inwoners zit namelijk op Facebook.


Eenrichtingsverkeer op sociale media

Vergeleken met klassieke media hebben sociale media het grote voordeel dat ze echte conversatiekanalen zijn. Ze zijn een uitstekend instrument voor gemeenten om te luisteren naar wat er leeft bij hun inwoners en de dialoog aan te gaan.

Alleen blijkt uit het onderzoek dat heel wat gemeenten sociale media vooral gebruiken als klassieke media, in één richting. Ze verspreiden informatie, maar daar houdt het te vaak ook meteen op. 78% van de ondervraagde gemeenten geeft wel aan op vragen, meldingen of klachten van inwoners te antwoorden, de gemiddelde reactiesnelheid op Twitter is 19 uur.

Slechts 15% laat inwoners participeren via sociale media, slechts 24% gaat de discussie aan en slechts 36% gebruikt sociale media om een community uit te bouwen en inwoners onderling in contact te brengen.


Experimenteren met nieuwe kanalen

Meer en meer gemeenten ontdekken de mogelijkheden van Instagram en Snapchat om aan citymarketing te doen. Ze trekken erop uit om foto's of video's te maken, en moedigen inwoners aan om ook zelf mooie beelden van hun gemeente te creëren en te delen. Via hun eigen persoonlijke kanalen, maar ook via die van de gemeente. Vorig jaar had geen enkele Vlaamse gemeente zich al op Snapchat gewaagd, nu geeft 14% aan al schuchtere stappen te hebben gezet op het vooral bij jongeren razend populaire kanaal.

WhatsApp wordt dan weer vooral gebruikt om inwoners snel en in groep (bv buurtinformatienetwerken) te informeren. Vooral politiezones zien het potentieel van WhatsApp om burgers snel en efficiënt op de hoogte brengen.


Vlaanderen hinkt achterop bij Nederland

De VVSG en Socialemediaburo.be gingen ook over de grens kijken hoe Nederlands gemeenten omgaan met sociale media. De Vlaamse lokale besturen maken vooruitgang, maar hinken toch nog zo'n twee jaar achter op hun Nederlandse collega's.

Nederlandse gemeenten zijn aanweziger (90% zit op Facebook, 99% op Twitter) én actiever op sociale media. Waar nogal wat Vlaamse gemeenten een slapende account hebben, maken bijna alle Nederlandse gemeenten ook volop gebruik van hun accounts.

Misschien wel het grootste verschil is dat Nederlandse gemeenten hun socialemediakanalen uitbouwen tot volwaardige dienstverleningskanalen. In Vlaanderen zijn sociale media in 82% van de gemeenten een exclusieve verantwoordelijkheid van de communicatiedienst, die in kleinere gemeenten bovendien vaak slechts door één communicatieambtenaar wordt bemand.


Drempels wegwerken

Drie op de vier lokale besturen is naar eigen zeggen actiever op sociale media dan een jaar voordien, 68% wil in 2017 nog nieuwe stappen vooruit zetten. De belangrijkste drempels om de sociale mediakanalen verder te versterken, zijn collega's die er weinig kaas van gegeten hebben (62%), tijdsgebrek (54%) en gebrek aan budget (52%). Ook het ontbreken van een duidelijke strategie of richtlijnen, en de vrees voor negatieve reacties houden lokale besturen nog tegen.

 

Resultaten beschikbaar voor gemeenten, politiezones, hulpverleningszones, provincies

 

De volledige resultaten van het onderzoek worden donderdag 24/11 voorgesteld op de praktijkdag rond sociale media, waar lokale besturen uit heel Vlaanderen aan deelnemen. U kunt het onderzoeksrapport ook hier bekijken: Onderzoeksrapport-2016-sociale-media-gebruik-lokale-besturen.pdf

Navigatie