Voor een sterk lokaal bestuur

Kies hieronder uw thema

Meer transparantie versterkt de lokale democratie




Het is goed dat het VRT-programma Pano in zijn reportage van 15 november '17 aandacht heeft gehad voor de rol van lokale besturen inzake ruimtelijke ordening. De Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) kan zich niet uitspreken over de concrete voorbeelden uit de reportage. Ze wijst er wel op dat vandaag al heel wat regels gelden die belangenvermenging tegengaan. Indien politici toch te ver zouden gaan, moeten andere politici en belanghebbenden zich hierop beroepen. De VVSG pleit voor meer openheid en een versterking van de lokale politiek om de lokale democratie verder vorm te geven.

Regels tegen belangenvermenging

Voor lokale politici die zich met hart en ziel inzetten voor hun gemeente, primeert het algemeen belang op het individuele belang, ze zijn zelfs zeer beducht voor belangenvermenging of de perceptie ervan. Om te vermijden dat de eigen belangen de bovenhand halen, zijn er vandaag heel wat wettelijke regels en procedures die politici en de samenleving moeten beschermen tegen belangenvermenging.  Zo bevat het Gemeentedecreet strenge regels van onverenigbaarheid en verbodsbepalingen. Het College van Burgemeester en Schepenen beslist collegiaal, het gaat dus nooit om het standpunt van één persoon maar om een gezamenlijke beslissing. Mandatarissen (en ambtenaren) hebben een deontologische code waar ze zich aan moeten houden. Ook de rechtspraak is behoorlijk streng: als je het algemeen belang niet boven het eigen belang kunt laten gaan, blijf dan afwezig op besprekingen. De Vlaamse overheid houdt ook bestuurlijk toezicht op de beslissingen die de lokale besturen nemen en toetst zo de praktijk op haar kwaliteit. Regelmatige audits houden de vinger aan de pols. Gaat het over bouwvergunningen, dan worden die steeds voorbereid door een ambtenaar die advies moet geven. Het College mag hiervan afwijken, maar moet dit dan zeer goed motiveren. Wie vermoedt dat er belangenvermenging is, kan in beroep gaan bij de Bestendige Deputatie en dit aanvoeren. Deze mechanismen werken in de praktijk ook.

Lokale democratie

Het lokale bestuur staat het dichtst bij de burger. Lokale politici weten wat er leeft in hun gemeente en wat de behoeften zijn en kunnen hier ook op de juiste manier op inspelen. De democratische toets gebeurt in de eerste plaats in de gemeenteraad, maar lokale democratie heeft ook nood aan sterke politici die rekening houden met de vraag van burgers om meer transparantie en open communicatie.

De VVSG werkt hiervoor verder op verschillende sporen:

  • Meer transparantie: Burgers hebben recht op transparantie; we roepen lokale politici op om open te communiceren en in hun kaarten te laten kijken. Openheid maakt hen minder kwetsbaar en laat een democratische toetsing toe.
  • Sterke gemeenteraden versterken de lokale besluitvorming. Het politieke spel van meerderheid en oppositie omvat heel wat kansen voor weloverwogen beslissingen. Dit impliceert sterke gemeenteraadsleden met voldoende ruimte voor de uitoefening van hun mandaat. Hier zou een betere regeling politiek verlof, vlotter inzagerecht, meer omkadering en ondersteuning goed zijn.   
  • De VVSG werkt samen met haar leden aan een nieuw model van deontologische code. Die verschijnt binnenkort. We bekijken ook de piste voor een adviespunt integriteit.

 

Nathalie Debast, verantwoordelijke Perszaken VVSG,  M 0497 31 80 77​
Wim Dries, voorzitter VVSG, M 0476 69 90 03

Navigatie