Voor een sterk lokaal bestuur

Kies hieronder uw thema

Het is 'te' stil op het platteland




​​​Omdat VVSG ervan op de hoogte werd gebracht dat er voorlopig geen nieuw actieprogramma gekoppeld wordt aan het Vlaamse plattelandsbeleidsplan, zal er in onderling overleg met VLM gepraat worden over de prioritaire acties voor de rest van de lopende legislatuur.  VVSG zal hierbij vertrekken van de 7 prioriteiten die werden aangegeven door de commissie landelijke gemeenten: financiering beheer open ruimte, bestuurskrachtige gemeenten, duurzame mobiliteit, kwaliteitsvol ondernemerschap, wonen op het platteland met respect voor de streekidentiteit, armoede en leefbaarheid. 

Op langere termijn bepleit VVSG dat er een strategische oefening wordt gemaakt i.s.m. met partners omtrent de uitdagingen op het Vlaamse platteland.  Het is hierbij van belang dat er vertrokken wordt van de complementaire relatie met de regionaalstedelijke en centrumsteden.   

1 Achtergrond

Sinds 2009 beschikken we in Vlaanderen over een Vlaams Plattelandsbeleidsplan, dat belichaamd wordt door een Vlaamse minister bevoegd voor plattelandsbeleid. De Vlaamse Landmaatschappij (VLM) neemt een centrale rol op in het voorbereiden, uitvoeren en evalueren van dit Vlaamse plattelandsbeleid.

In zijn beleidsnota 2009–2014 engageerde de minister van Plattelandsbeleid zich om dat document te concretiseren. Het resultaat daarvan is het  Vlaams plattelandsbeleidsplan met bijbehorend actieprogramma 2013 - 2015.

Het actieprogramma dat eind 2015 afliep, werd ondertussen niet hernieuwd.  De VVSG is vragende partij om in onderling overleg verder werk te maken van de prioriteiten zoals naar voor geschoven door de Commissie Landelijke Gemeenten.

2 Prioriteiten Landelijke Gemeenten

De VVSG schuift 7 prioriteiten naar voor.

2.1 De bestuurskracht van plattelandsgemeenten verhogen

In opdracht van de Vlaamse Landmaatschappij onderzochten de Universiteiten van Antwerpen, Gent en Leuven de bestuurskracht van plattelandsgemeenten. Niet minder dan 57 visitaties bij vrijwillig deelnemende gemeenten in de periode 2011-2016 leverden een schat aan informatie op over de bestuurskracht van die plattelandsgemeenten. Die informatie was in eerste instantie bijzonder nuttig voor de betrokken besturen zelf (aan wie een spiegel werd voorgehouden), maar even zeer voor alle Vlaamse gemeenten én voor de Vlaamse overheid.

 

De VVSG hecht zeer veel belang aan de continuering van de aanpak op basis van intervisie tussen landelijke gemeenten, als vervolg op de bestuurskrachtmetingen en is bijgevolg vragende partij voor een voortzetting van deze ondersteuning t.a.v. plattelandsgemeenten.

2.2 De open ruimte vrijwaren en ontwikkelen

De VVSG nam samen met het Vlaams Overlegplatform van Regionale Landschappen (VORL) het initiatief om in maart 2017 een nieuw thema op te starten 'financiering beheer open ruimte' in de schoot van het IPO. Met het aansnijden van dit thema wenst de VVSG samen met betrokken actoren te komen tot nieuwe financieringsmodellen voor het beheer van de open ruimte. Het beheer van die open ruimte steunt vandaag in grote mate op de landelijke gemeenten. De afgelopen jaren werd geëxperimenteerd met de werking van 'loketten onderhoud buitengebied'. Dit moet nu worden geëvalueerd met het oog op een structurele verankering. 

Het IPO is een beleidsvoorbereidend overlegorgaan ten behoeve van het Vlaamse plattelandsbeleid. De VVSG vraagt dat Vlaanderen voldoende middelen uittrekt om de kwalitatieve werking ervan te garanderen.

2.3 Naar een duurzame mobiliteit op het platteland

De Vlaamse regering zorgde voor een kentering in de wijze waarop 'mobiliteit' in Vlaanderen georganiseerd zal worden door de invoering van 'basisbereikbaarheid'. De realisatie van 'basisbereikbaarheid' in landelijke regio's is een bijzonder grote uitdaging, waarin ook lokale besturen hun verantwoordelijkheid wensen op te nemen. De VVSG vraagt de Vlaamse overheid om hier actief op in te zetten door de nodige middelen in te zetten en hinderpalen weg te nemen voor de realisatie van basisbereikbaarheid in landelijke gemeenten.  Hierbij wordt gedacht aan de ondersteuning van projecten voor openbaar vervoer, fiets, blue bike, belbus, deeleconomie… in het kader van mobiliteit tussen dorpen en naar dorpen en voor de ondersteuning van nieuwe vervoersconcepten, vrijwilligersprojecten en digitalisering.

2.4 Ondersteunen van kwaliteitsvol ondernemerschap

De ontwikkeling van ondernemerschap is van groot belang voor landelijke gemeenten. De VVSG vraagt Vlaanderen om hieraan de nodige aandacht te besteden door o.m. te investeren in innovatieve pilootprojecten (bv. dorpshub Beveren a/d IJzer (cf. DORV) van het service design project Westhoek). Landelijke gemeenten moeten anderzijds in de nodige ruimte kunnen voorzien om dit kwalitatieve ondernemerschap een plaats te geven zonder dat hiervoor nieuwe ruimte wordt aangesneden. Dit kan o.m. door strategische locaties in dorpen hiervoor te reserveren of door het gebruik maken van leegstaande hoeves in de nabijheid van mobiliteitsassen.

2.5 Wonen op het platteland kansen geven met respect voor de streekidentiteit

De VVSG denkt in eerste instantie voor meer begeleiding en ondersteuning van landelijke gemeenten omtrent deze thematiek. Hierbij wordt gedacht aan het organiseren van intervisie en terreinbezoeken in het kader van de bouwkundige kwaliteit in het dorp. Verder moet de werking met kwaliteitskamers beter ingebed worden in de besluitvormingsprocedures van lokale besturen waardoor extra kosten en vertraging worden vermeden.

In tweede instantie zal in samenwerking met de diensten van de Vlaamse bouwmeester gezocht worden naar methodes en instrumenten om werk te maken van kwalitatieve verdichting in dorpskernen. Ook in deze context is er nood aan een beleidskader voor het opsplitsen van leegstaande hoeves in meerdere woonkernen indien deze zich in de nabijheid van woonkernen en voorzieningen bevinden.

2.6 Aandacht voor kwetsbare groepen op het platteland

De VVSG pleit voor meer aandacht voor armoede en zorg op het platteland. Dat kan door het in kaart brengen van de omvang en het gezicht van die armoede en door in te zetten op projecten die specifiek werken rond armoede in landelijk gebied.

2.7 Leefbare dorpen

De VVSG vraagt een Vlaams dorpenbeleid dat o.m. inzet op de leefbaarheid van dynamisch woonkernen in landelijke gemeenten. Hierbij wordt gedacht aan:

  • de ondersteuning van activiteiten gericht op een goede en snelle internetverbinding in landelijk gebied, een basisvoorziening die vaak niet overal voorhanden is, maar wel noodzakelijk is voor landbouwers, digitale loketten van gemeenten, enz;
  • de ontwikkeling van nieuwe woonconcepten voor cohousing, eenoudergezinnen, senioren in landelijke gemeenten;
  • de herbestemming van kerken en leegstaande gebouwen die een kwalitatieve invulling zijn en exemplarisch zijn voor andere gemeenten;
  • de realisatie van klimaatneutrale dorpen i.s.m. landbouwers.

Navigatie