Overheidsopdrachten
Wat zijn overheidsopdrachten?
Een overheidsopdracht is de overeenkomst onder bezwarende titel die wordt gesloten tussen één of meer aanbestedende overheden of overheidsbedrijven en één of meer aannemers, leveranciers of dienstverleners die betrekking heeft op het uitvoeren van werken, het leveren van producten of het verlenen van diensten.
Heel wat beslissingen van gemeenten, OCMW’s en politiezones hebben te maken met de toepassing van de wetgeving op de overheidsopdrachten, zoals bijvoorbeeld opdrachten voor leningen, levering van energie, aankoop van voertuigen, ...
Algemene beginselen
Aanbestedende overheden moeten het beginsel van mededinging respecteren. De mededinging zorgt ervoor dat de concurrentie zo goed mogelijk speelt op de markt en dat het voor alle ondernemingen mogelijk is om naar de overheidsopdracht te dingen. Gelijkheid van de kandidaat-inschrijvers staat hierbij centraal.
Daarnaast moet de opdracht uitgevoerd worden tegen een vooraf overeengekomen prijs (beginsel van forfaitaire grondslag).
Soorten opdrachten
De wetgeving op de overheidsopdrachten is van toepassing op de overheidsopdrachten voor aanneming van werken, leveringen en diensten. Het onderscheid is essentieel voor de procedure van een overheidsopdracht.
Heel wat opdrachten hebben een gemengde samenstelling (vb. een gedeelte werk en een gedeelte levering). Toch kan de opdracht slechts één kwalificatie krijgen.
Een eerste mogelijkheid is die kwalificatie te nemen die overeenstemt met het gedeelte dat het grootste aandeel uitmaakt van de totale waarde van de opdracht. Een andere mogelijkheid is te kijken naar het hoofdvoorwerp van de opdracht.
Gunningswijzen
De wet op de overheidsopdrachten voorziet drie procedures die worden aangewend bij het plaatsen van overheidsopdrachten: de aanbesteding, de offerteaanvraag en de onderhandelingsprocedure.
Bij de aanbesteding geldt enkel de laagste prijs, bij een offerteaanvraag wordt de opdracht toegewezen op basis van verschillende gunningscriteria die vooraf in het bestek zijn opgenomen.
Er wordt nog een verder onderscheid gemaakt tussen openbare en beperkte procedures. Bij de openbare aanbesteding of algemene offerteaanvraag wordt de overheidsopdracht algemeen bekendgemaakt. Iedereen die wenst, kan zich kandidaat stellen en een offerte binnenbrengen. Ook bij de beperkte procedure wordt de overheidsopdracht algemeen bekendgemaakt en kan iedereen zich kandidaat stellen. De aanbestedende overheid bekijkt de kandidaturen en maakt hieruit een selectie. Enkel de geselecteerde kandidaten mogen een offerte indienen. De beperkte procedure is dus een tweestapsprocedure.
De onderhandelingsprocedure is een uitzonderingsprocedure: ze kan enkel in een limitatief aantal gevallen gebruikt worden. De aanbestedende overheid kan hierbij vóór de toewijzing van de opdracht met verschillende kandidaten onderhandelen over de ingediende offerte.
De aanbestedende overheid zal bij het kiezen van de meest geschikte procedure rekening houden met de aard en dringendheid van de opdracht, het gewenste resultaat van de opdracht, de omvang van de opdracht, de economische omstandigheden, ...