De stedenbouwkundige en verkavelingsvergunning
De beoordeling van een stedenbouwkundige of verkavelingsvergunning gebeurt in de meeste gevallen door de gemeente. Dat maakt het lokaal bestuur tot dé hoeder van een goede ruimtelijke ordening bij uitstek.
De stedenbouwkundige vergunning
Bij de beoordeling van een stedenbouwkundige vergunning (vroeger: 'bouwvergunning') steunt de gemeente enerzijds op de stedenbouwkundige voorschriften, die zijn opgenomen in de gewestplannen, BPA's, ruimtelijke uitvoeringsplannen of stedenbouwkundige verordeningen. Anderzijds heeft de gemeente ook nog een appreciatiebevoegdheid. Dat wil zeggen dat de aanvraag bovendien wordt getoetst aan het principe van een goede ruimtelijke ordening. Dat principe is niet in regels vervat. De gemeente heeft daar dus enige 'speelruimte'. Bovendien kan de gemeente beslissen om een aantal aanvullende lasten en voorwaarden op te leggen.
De procedure die de vergunningsaanvraag moet doorlopen is afhankelijk van de vraag of een gemeente aan vijf voorwaarden voldoet.
Zolang dat niet het geval is, betekent dat, indien de vergunningsaanvraag niet in een BPA is gesitueerd of er ook niet eerder een verkavelingsvergunning werd verleend, de de 'moeilijke' aanvragen voor advies moeten worden opgestuurd naar 'Brussel', naar de gemachtigde ambtenaar. Zijn advies moet de gemeente opvolgen, voor zover dat advies negatief is of voorwaarden oplegt.
Gemeenten die wél voldoen aan de vijf voorwaarden kunnen volledig zelf de vergunningen verlenen, op een aantal uitzonderingen na. Dat betekent dat lokale besturen een grotere stem krijgen in het uiterlijk van hun gemeente. In de praktijk is het overigens niet eenvoudig om aan deze voorwaarden te voldoen, maar ook niet onmogelijk. Verschillende reeds ontvoogde gemeenten gaven reeds tips aan collega-gemeenten over de ontvoogding.
Meldingen en vrijstellingen
Het is overigens zo dat de bouw van heel wat kleinere werken vrijgesteld zijn van een vergunning of dat de werken enkel gemeld moeten worden. Als burger informeert u best bij de gemeente. Voor gemeenten stelden wij een achtergronddocument op in verband met de meldingsplicht. Dit kunt u opvragen via Xavier Buijs.
De verkavelingsvergunning
Een verkavelingsvergunning is nodig als men een grond wil verkavelen met het oog op woningbouw en ten minste één van de kavels wil verkopen, verhuren, of in erfpacht wil geven of er een opstalrecht op wil vestigen. Voor een verkaveling voor bedrijven kàn men een stedenbouwkundige vergunning aanvragen, maar dat hoeft niet. Voor verkavelingen ten behoeve van andere functies hoeft en kan men zelfs geen verkavelingsvergunning aanvragen.
Bent u gemeentelijk mandataris of werkt u voor een lokaal bestuur en hebt u een vraag over de vergunningverlening, dan kunt u contact opnemen met Xavier Buijs (xavier.buijs@vvsg.be) .